<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant" xml:id="T80n2554">
<teiHeader>
    <fileDesc>
        <titleStmt>
            <title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1 竺僊和尙語錄</title>
            <author></author>
            <respStmt>
                <resp>Electronic Version by</resp>
                <name>CBETA</name>
            </respStmt>
        </titleStmt>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <charDecl>
      
      </charDecl>
    </encodingDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb ed="T" n="0334a04"/><span class="tx"><anchor n="0334a0401" xml:id="10B0F0334a0401"></anchor>竺僊和尙語錄卷上</span>
<lb ed="T" n="0334a05"/>
<lb ed="T" n="0334a06"/><span class="tx"><anchor n="0334a0602" xml:id="10B100334a0602"></anchor>竺僊和尙語錄目錄</span>
<lb ed="T" n="0334a07"/><span class="tx">　　卷上</span>
<lb ed="T" n="0334a08"/><span class="tx">　　序</span>
<lb ed="T" n="0334a09"/><span class="tx">淨妙寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0334a10"/><span class="tx">南禪寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0334a11"/><span class="tx">眞如寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0334a12"/><span class="tx">　　卷中</span>
<lb ed="T" n="0334a13"/><span class="tx">　　建長寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0334a14"/><span class="tx">法語</span>
<lb ed="T" n="0334a15"/><span class="tx">偈頌</span>
<lb ed="T" n="0334a16"/><span class="tx">賛語</span>
<lb ed="T" n="0334a17"/><span class="tx">行道記</span>
<lb ed="T" n="0334a18"/><span class="tx">塔銘</span>
<lb ed="T" n="0334a19"/><span class="tx">跋</span>
<lb ed="T" n="0334a20"/><span class="tx">　　卷下之上</span>
<lb ed="T" n="0334a21"/><span class="tx">　　淨智寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0334a22"/><span class="tx">無量壽寺語錄</span><note place="inline">附問答</note>
<lb ed="T" n="0334a23"/><span class="tx">　　卷下之下</span>
<lb ed="T" n="0334a24"/><span class="tx">　　天柱集</span>
<lb ed="T" n="0334a25"/><span class="tx">　　法語</span>
<lb ed="T" n="0334a26"/><span class="tx">前偈頌</span>
<lb ed="T" n="0334a27"/><span class="tx">後偈頌</span>
<lb ed="T" n="0334a28"/><span class="tx">自讃</span>
<lb ed="T" n="0334a29"/><span class="tx">雜著</span>
<lb ed="T" n="0334a30"/><span class="tx">　　目錄</span><note place="inline">終</note>
<lb ed="T" n="0334b01"/><span class="tx">竺僊和尙語錄序</span>
<lb ed="T" n="0334b02"/><span class="tx">至正二十四年冬十月辛卯。日本比丘海壽。</span>
<lb ed="T" n="0334b03"/><span class="tx">以其先師建長住持竺僊禪師五會語錄。再</span>
<lb ed="T" n="0334b04"/><span class="tx">拜請序。其所以惠學者。古有之曰。一死一生</span>
<lb ed="T" n="0334b05"/><span class="tx">乃見交情。昔泰定乙丑。予授敎西林。而竺僊</span>
<lb ed="T" n="0334b06"/><span class="tx">得心印于古林茂禪師所。來敖廬山。一見驩</span>
<lb ed="T" n="0334b07"/><span class="tx">如宿契。時東林古智哲公。西林嘯雲悅公。皆</span>
<lb ed="T" n="0334b08"/><span class="tx">遇以上賓之禮。而樹石瓊。龍巖眞。別傳怤。</span>
<lb ed="T" n="0334b09"/><span class="tx">松壑椿。尤敦忘年之好。明年予登徑山。是時</span>
<lb ed="T" n="0334b10"/><span class="tx">四明明極俊公。以雙林長老爲首坐。而竺僊</span>
<lb ed="T" n="0334b11"/><span class="tx">以明極鄕人留焉。已而日本遣使來聘。明極</span>
<lb ed="T" n="0334b12"/><span class="tx">竺僊。旣至其國。道契其王臣。度人不可勝</span>
<lb ed="T" n="0334b13"/><span class="tx">紀。𧪘乎予旣會竺僊于匡廬。又見于雙徑。相</span>
<lb ed="T" n="0334b14"/><span class="tx">知爲最深。玆壽之請。其可默默乎。惟古林諸</span>
<lb ed="T" n="0334b15"/><span class="tx">子多賢。而嶄然絶出者二人。其一南堂欲公。</span>
<lb ed="T" n="0334b16"/><span class="tx">道嗚中國。其一竺僊。化徹異邦。可謂二甘露</span>
<lb ed="T" n="0334b17"/><span class="tx">門矣。是錄稱性而譚。妙得家法。縱橫迅捷。</span>
<lb ed="T" n="0334b18"/><span class="tx">雲興泉涌。示用應機。如矢中的。宜乎東人感</span>
<lb ed="T" n="0334b19"/><span class="tx">化而得度者夥也。或曰。文殊有云</span><note place="inline">無有</note><span class="tx">文字語</span>
<lb ed="T" n="0334b20"/><span class="tx">言。是眞人不二法明。達磨之來。不假文字。而</span>
<lb ed="T" n="0334b21"/><span class="tx">直指之妙以傳。若是則錄是豈不爲附贅歟。</span>
<lb ed="T" n="0334b22"/><span class="tx">予曰。不然。心法之妙。固離文字。然非文字。</span>
<lb ed="T" n="0334b23"/><span class="tx">無以發揮心法之妙。所謂總持無文字。文字</span>
<lb ed="T" n="0334b24"/><span class="tx">顯總持也。惟在得兎而忘蹄。見月而忘指耳。</span>
<lb ed="T" n="0334b25"/><span class="tx">況此方眞敎。在乎音聞。大道眞體。不離言語。</span>
<lb ed="T" n="0334b26"/><span class="tx">顗公之於法華。安公之於楞嚴。能公於金剛。</span>
<lb ed="T" n="0334b27"/><span class="tx">般若古公於雲門語錄。莫不由玆而證入。然</span>
<lb ed="T" n="0334b28"/><span class="tx">則是錄。他日豈不爲學者之指南哉。或者韙</span>
<lb ed="T" n="0334b29"/><span class="tx">予言。遂書以爲序。禪師名梵僊。竺僊其字也</span>
<lb ed="T" n="0334c01"/><span class="tx">自號來來禪子。又號思歸叟云</span>
<lb ed="T" n="0334c02"/><span class="tx">　　大元紹興路崇報禪寺住持傳法沙門番陽</span>
<lb ed="T" n="0334c03"/><span class="tx">至仁序</span>
<lb ed="T" n="0334c04"/>
<lb ed="T" n="0334c05"/><span class="tx">四明竺仙和尙初住相模州稻荷山淨妙禪寺</span>
<lb ed="T" n="0334c06"/><span class="tx">語錄</span>
<lb ed="T" n="0334c07"/><span class="tx">　　侍者裔堯裔綱等編</span>
<lb ed="T" n="0334c08"/><span class="tx">師於壬申歲二月初三日。於建長興國禪寺</span>
<lb ed="T" n="0334c09"/><span class="tx">受淨妙禪寺請。十四日入寺。指山門云。清</span>
<lb ed="T" n="0334c10"/><span class="tx">淨妙門無障礙。見聞覺知常三昧。顧視左</span>
<lb ed="T" n="0334c11"/><span class="tx">右云。九野縱歩兮汀草如茵。八絃極目兮春</span>
<lb ed="T" n="0334c12"/><span class="tx">山若黛。彈指一下</span>
<lb ed="T" n="0334c13"/><span class="tx">祖堂。一二三四五六七。鼻孔相拄眉厮結。西</span>
<lb ed="T" n="0334c14"/><span class="tx">天此土沒誵訛。七六五四三二一</span>
<lb ed="T" n="0334c15"/><span class="tx">據室。此室廣大。譬如虛空具含衆象。於諸</span>
<lb ed="T" n="0334c16"/><span class="tx">境界無所分別。又如虛空普遍一切。於</span>
<lb ed="T" n="0334c17"/><span class="tx">諸國土平等隨入。有時與麼。有時不與麼。汝</span>
<lb ed="T" n="0334c18"/><span class="tx">等諸人合作麼生。拈拄杖云。來來與汝瓢</span>
<lb ed="T" n="0334c19"/><span class="tx">苗石山栽</span>
<lb ed="T" n="0334c20"/><span class="tx">拈御敎書。佛法付囑國王大臣有力檀那。</span>
<lb ed="T" n="0334c21"/><span class="tx">穿却衲僧鼻孔。點出佛祖眼睛。度書云。符</span>
<lb ed="T" n="0334c22"/><span class="tx">到奉</span>
<lb ed="T" n="0334c23"/><span class="tx">拈山門疏。是屋裏人。說屋裏話。雖然也要</span>
<lb ed="T" n="0334c24"/><span class="tx">大家知</span>
<lb ed="T" n="0334c25"/><span class="tx">指法座。向上一路。不渉階梯。紅霞穿碧落。</span>
<lb ed="T" n="0334c26"/><span class="tx">白日遶須彌。陞座拈香。祝聖幷官員檀那等</span>
<lb ed="T" n="0334c27"/><span class="tx">香畢</span><note place="inline">乃拈<br/>香云</note><span class="tx">此香只是鳳凰池上。風吹不入。水</span>
<lb ed="T" n="0334c28"/><span class="tx">洒不濕底草。旣已戸曉家知。更不囊藏被</span>
<lb ed="T" n="0334c29"/><span class="tx">蓋。熱向爐中。奉爲前住金陵鳳臺山保寧禪</span>
<lb ed="T" n="0335a01"/><span class="tx">寺扶宗佛性大和尙。用酬法乳之恩。遂就座</span>
<lb ed="T" n="0335a02"/><span class="tx">云。白槌已竟。早是第二義。更若說七道八。</span>
<lb ed="T" n="0335a03"/><span class="tx">轉見卽當不少。雖然譬如鼓鐘非扣撃而</span>
<lb ed="T" n="0335a04"/><span class="tx">不鳴。放一總道。還有共相激揚者麼。僧問。</span>
<lb ed="T" n="0335a05"/><span class="tx">古釋迦不先。彌勒不後。正當恁麼時。如何</span>
<lb ed="T" n="0335a06"/><span class="tx">是和尙出世因緣。答云。優曇花正開。嗅著無</span>
<lb ed="T" n="0335a07"/><span class="tx">香氣。進云。只如世尊出世。帝釋前引。梵王</span>
<lb ed="T" n="0335a08"/><span class="tx">後隨。今日和尙開堂。有何祥瑞。答云。白日</span>
<lb ed="T" n="0335a09"/><span class="tx">麗天。清風匝地。進云。記得。擧上座見琅邪。</span>
<lb ed="T" n="0335a10"/><span class="tx">邪問云。近離甚處。擧云。兩淅。邪云。船來陸</span>
<lb ed="T" n="0335a11"/><span class="tx">來。擧云。船來。邪云。船在甚處。擧云。船在歩</span>
<lb ed="T" n="0335a12"/><span class="tx">下。意旨如何。答云。更嫌何處不分明。進云。</span>
<lb ed="T" n="0335a13"/><span class="tx">邪云。不渉程途一句作麼生道。如何是不</span>
<lb ed="T" n="0335a14"/><span class="tx">渉程途一句。答云。開口便作屎臭氣。進云。</span>
<lb ed="T" n="0335a15"/><span class="tx">擧上座以坐具槭云。杜撰長老。如麻似粟。</span>
<lb ed="T" n="0335a16"/><span class="tx">又作麼生。答云。道人不得道著。進云。琅邪</span>
<lb ed="T" n="0335a17"/><span class="tx">問侍者云。此是甚麼人。者云。擧上座。琅邪</span>
<lb ed="T" n="0335a18"/><span class="tx">遂親下旦過。問云。莫是擧上座麼。莫怪適</span>
<lb ed="T" n="0335a19"/><span class="tx">來相觸忤。如何是觸忤處。答云。舌頭不出</span>
<lb ed="T" n="0335a20"/><span class="tx">口。進云。擧上座喝云。長老何年到汾陽。我</span>
<lb ed="T" n="0335a21"/><span class="tx">在淅中。早聞儞名。見解如此。何得名喧</span>
<lb ed="T" n="0335a22"/><span class="tx">宇宙。又且如何。答云。是他不合名喧宇宙。</span>
<lb ed="T" n="0335a23"/><span class="tx">進云。琅邪遂作禮云。某甲罪過聻。答云。前</span>
<lb ed="T" n="0335a24"/><span class="tx">箭猶輕後箭深。進云。只如大惠和尙道。二大</span>
<lb ed="T" n="0335a25"/><span class="tx">士相見。如日月麗天。龍象蹴踏。此意又且</span>
<lb ed="T" n="0335a26"/><span class="tx">如何。答云。却被他者一杓惡水。進云。琅邪</span>
<lb ed="T" n="0335a27"/><span class="tx">後遇慈明擧此話。慈明云。擧見處纔能自</span>
<lb ed="T" n="0335a28"/><span class="tx">了。是汝負墮。意在於何。答云。分身兩處看。</span>
<lb ed="T" n="0335a29"/><span class="tx">進云。此事且止。只如學人同船來同寺住。</span>
<lb ed="T" n="0335b01"/><span class="tx">日日相見時如何。答云。我若坐汝須立。進</span>
<lb ed="T" n="0335b02"/><span class="tx">云。一來此土又是三年。萬里鄕關如何通</span>
<lb ed="T" n="0335b03"/><span class="tx">信。答云。自是不歸歸便得。進云。九萬里鵬纔</span>
<lb ed="T" n="0335b04"/><span class="tx">展翼。一千年鶴便翺翔。答云。且緩緩。僧禮</span>
<lb ed="T" n="0335b05"/><span class="tx">拜。師乃云。分開華岳。黃河走萬里之波。坐</span>
<lb ed="T" n="0335b06"/><span class="tx">斷彌盧。白日運無邊之景。漁歌樵唱。花笑鳥</span>
<lb ed="T" n="0335b07"/><span class="tx">啼。一切智智清淨。無二無二分。無別無斷故。</span>
<lb ed="T" n="0335b08"/><span class="tx">古寺閑房。寒灰枯木。紅塵鬧市。撤土抛沙。</span>
<lb ed="T" n="0335b09"/><span class="tx">有佛處不得住。無佛處急走過。三千里外</span>
<lb ed="T" n="0335b10"/><span class="tx">摘楊花。一句如何提唱。撃拂子云。家家門</span>
<lb ed="T" n="0335b11"/><span class="tx">前赫日月。太平不用將軍威　復擧。僧問</span>
<lb ed="T" n="0335b12"/><span class="tx">曹山。佛未出世時如何。山云。曹山不如。僧</span>
<lb ed="T" n="0335b13"/><span class="tx">云。出世後如何。山云。不如曹山。拈云。恁麼</span>
<lb ed="T" n="0335b14"/><span class="tx">答話。大好曹山。雖然點檢將來。也是駟不</span>
<lb ed="T" n="0335b15"/><span class="tx">及舌。乃撃拂子一下</span>
<lb ed="T" n="0335b16"/><span class="tx">當晚小參。僧問。鐘聲未絶鼓聲催。那箇聞聲</span>
<lb ed="T" n="0335b17"/><span class="tx">不上來。四衆臨筵願聞法要。答云。鐘聲說</span>
<lb ed="T" n="0335b18"/><span class="tx">了也。鼓聲說了也。進云。記得。僧問百丈云。</span>
<lb ed="T" n="0335b19"/><span class="tx">如何是奇特事。丈云。獨坐大雄峯。如何是淨</span>
<lb ed="T" n="0335b20"/><span class="tx">妙奇特事。答云。終不隨他脚跟轉。進云。如</span>
<lb ed="T" n="0335b21"/><span class="tx">何是百丈意旨。答云。背負須彌。肩橫日月。</span>
<lb ed="T" n="0335b22"/><span class="tx">進云。只如者僧禮拜。百丈便打。又且如何。</span>
<lb ed="T" n="0335b23"/><span class="tx">答云。儞喫得棒也未。師乃云。一句當天。十</span>
<lb ed="T" n="0335b24"/><span class="tx">方普暢。一機坐斷。千眼頓開。擲金鐘輥鐵</span>
<lb ed="T" n="0335b25"/><span class="tx">鼓。孰是知音。羅獰龍釣巨鼇。難爲作者。</span>
<lb ed="T" n="0335b26"/><span class="tx">𣸩𣸩淈淈時。孤峯頂上聳壑昻霄。惺惺歴歴</span>
<lb ed="T" n="0335b27"/><span class="tx">處。十字街頭和泥合水。若作佛法商量。入</span>
<lb ed="T" n="0335b28"/><span class="tx">地獄如箭。不作佛法商量。入地獄如箭。</span>
<lb ed="T" n="0335b29"/><span class="tx">一抽三二添四。有利無利。不離行市。刮龜</span>
<lb ed="T" n="0335c01"/><span class="tx">毛於鐵牛背上。截兎角於石女腰邊。三世諸</span>
<lb ed="T" n="0335c02"/><span class="tx">佛不知有。狸奴白牯却知有　復擧。達磨</span>
<lb ed="T" n="0335c03"/><span class="tx">大師偈云。吾本來玆土。傳法救迷情。一華</span>
<lb ed="T" n="0335c04"/><span class="tx">開五葉。結果自然成。五祖演和尙云。達磨大</span>
<lb ed="T" n="0335c05"/><span class="tx">師信脚來信口道。後代兒孫多成計較。要</span>
<lb ed="T" n="0335c06"/><span class="tx">會開花結果處麼。鄭州梨青州棗。萬物無</span>
<lb ed="T" n="0335c07"/><span class="tx">過出處好。新淨妙則不然。達磨大師特地來</span>
<lb ed="T" n="0335c08"/><span class="tx">特地道。後代兒孫全無計較。要會開花結</span>
<lb ed="T" n="0335c09"/><span class="tx">果處麼。鐵蒺蔾</span>
<lb ed="T" n="0335c10"/><span class="tx">佛𣵀槃上堂。𣵀槃心易曉。差別智難明。拈</span>
<lb ed="T" n="0335c11"/><span class="tx">須彌山秤作十二兩。拽占波國與新羅國</span>
<lb ed="T" n="0335c12"/><span class="tx">鬪額。且道。明什麼邊事。春色無高下。花枝</span>
<lb ed="T" n="0335c13"/><span class="tx">自短長</span>
<lb ed="T" n="0335c14"/><span class="tx">進退兩班上堂。春泥滑滑。春鳥嚶嚶進一歩</span>
<lb ed="T" n="0335c15"/><span class="tx">直得須彌岌嶪。退一歩便乃海水騰波。掀翻</span>
<lb ed="T" n="0335c16"/><span class="tx">地軸。踏破天關。超出法報化。坐斷毘盧頂。</span>
<lb ed="T" n="0335c17"/><span class="tx">喝一喝云。始從芳草去。又逐落花回</span>
<lb ed="T" n="0335c18"/><span class="tx">上堂。一卽三三卽一。跳金圈呑栗棘。昨夜三</span>
<lb ed="T" n="0335c19"/><span class="tx">更月到窓。摩訶般若波羅蜜</span>
<lb ed="T" n="0335c20"/><span class="tx">上堂。一百五日又欲來。梨花李花參差開。拈</span>
<lb ed="T" n="0335c21"/><span class="tx">拄杖劃一劃云。人從東土來。接得西天信。</span>
<lb ed="T" n="0335c22"/><span class="tx">報道釋迦老子。打失天靈蓋。阿逸多呵呵大</span>
<lb ed="T" n="0335c23"/><span class="tx">笑。是汝等諸人還知麼。擲下拈杖下座</span>
<lb ed="T" n="0335c24"/><span class="tx">上已上堂。少處減多處添。春心已是退九分</span>
<lb ed="T" n="0335c25"/><span class="tx">九。天氣又新三月三。正與麼時。如何是佛。</span>
<lb ed="T" n="0335c26"/><span class="tx">山花開似錦。澗水湛如藍</span>
<lb ed="T" n="0335c27"/><span class="tx">上堂。擧一不得擧二。放過一著落在第二</span>
<lb ed="T" n="0335c28"/><span class="tx">百草頭上罷却干戈。萬仭峯前縱橫遊戲。是</span>
<lb ed="T" n="0335c29"/><span class="tx">第二句。還我一句來。良久云。朝廷有道青春</span>
<lb ed="T" n="0336a01"/><span class="tx">好。門館無私白日閑　復擧。雲門云。盡乾坤</span>
<lb ed="T" n="0336a02"/><span class="tx">大地。無纖毫過患。猶是轉句。不見一色。始</span>
<lb ed="T" n="0336a03"/><span class="tx">是半提。更須知有全提時節。且道。如何是</span>
<lb ed="T" n="0336a04"/><span class="tx">全提時節。無孔鐵鎚</span>
<lb ed="T" n="0336a05"/><span class="tx">請直歲淨頭上堂。佛法無人說。雖慧莫能</span>
<lb ed="T" n="0336a06"/><span class="tx">了。爲他閑事長無明。衲僧家二六時中受用</span>
<lb ed="T" n="0336a07"/><span class="tx">處急切底事。田頭地尾無人不得。浣濯洒掃</span>
<lb ed="T" n="0336a08"/><span class="tx">無人不得。懷州牛喫禾。益州馬腹脹。天下</span>
<lb ed="T" n="0336a09"/><span class="tx">覓醫人。灸猪左膊上</span>
<lb ed="T" n="0336a10"/><span class="tx">上堂。十五日已前。落花有意隨流水。十五</span>
<lb ed="T" n="0336a11"/><span class="tx">日已後。流水無情戀落花。正當十五日。三</span>
<lb ed="T" n="0336a12"/><span class="tx">文錢買箇黑老婆。頭不梳面不洗。知他是</span>
<lb ed="T" n="0336a13"/><span class="tx">凡是聖</span>
<lb ed="T" n="0336a14"/><span class="tx">上堂。師顧視座下。有客方至。遂擧。泉大道</span>
<lb ed="T" n="0336a15"/><span class="tx">訪慈明。明云。片雲橫谷口。遊人何處來。泉</span>
<lb ed="T" n="0336a16"/><span class="tx">左右顧視云。夜來何處火。燒出古人墳。明</span>
<lb ed="T" n="0336a17"/><span class="tx">云。未在更道。泉遂作虎聲。明以坐具打一</span>
<lb ed="T" n="0336a18"/><span class="tx">下。泉遂推慈明就座。明却作虎聲。泉云。某</span>
<lb ed="T" n="0336a19"/><span class="tx">甲參八十餘員善知識。今日始遇作家。後</span>
<lb ed="T" n="0336a20"/><span class="tx">來應菴和尙云。二老漢當時若踏著臨濟向</span>
<lb ed="T" n="0336a21"/><span class="tx">上底。我等今日飯也無喫。還知薦福處麼。</span>
<lb ed="T" n="0336a22"/><span class="tx">驀拈拄杖。卓一卓。喝一喝。便下座。二大士好</span>
<lb ed="T" n="0336a23"/><span class="tx">兩頭虎。惜乎蛇尾結果了。應菴老漢不妨爲</span>
<lb ed="T" n="0336a24"/><span class="tx">虎挿翼。只是不合爲蛇畫足。淨妙今日</span>
<lb ed="T" n="0336a25"/><span class="tx">好客未到方丈。無此對機。免被後人撿責。</span>
<lb ed="T" n="0336a26"/><span class="tx">雖然還知淨妙落處麼。良久云。但願春風</span>
<lb ed="T" n="0336a27"/><span class="tx">齊著力。一時吹入我門來</span>
<lb ed="T" n="0336a28"/><span class="tx">上堂。擧。陸亙大夫見南泉說話次。亙云。肇</span>
<lb ed="T" n="0336a29"/><span class="tx">法師道。天地與我同根。萬物與我一體。也</span>
<lb ed="T" n="0336b01"/><span class="tx">甚奇怪。南泉乃指庭前花召大夫云。時人</span>
<lb ed="T" n="0336b02"/><span class="tx">見此一株花。如夢相似。殺人刀活人劍。乃</span>
<lb ed="T" n="0336b03"/><span class="tx">上古之風規。亦今時之樞要。雖然靈龜曳</span>
<lb ed="T" n="0336b04"/><span class="tx">尾。拂跡跡生</span>
<lb ed="T" n="0336b05"/><span class="tx">一日有數客至問云。箇一段事離却見聞覺</span>
<lb ed="T" n="0336b06"/><span class="tx">知。如何可明。師云。箇一段事離却見聞覺</span>
<lb ed="T" n="0336b07"/><span class="tx">知。自然明也。更無如何。進云。如何離却。師</span>
<lb ed="T" n="0336b08"/><span class="tx">云。有箇方便。只恐汝不肯信。同到客曰。見</span>
<lb ed="T" n="0336b09"/><span class="tx">聞覺知。便是箇一段事。何須離却。師乃顧</span>
<lb ed="T" n="0336b10"/><span class="tx">前問客曰。儞且看他。進云。如虛空無一點</span>
<lb ed="T" n="0336b11"/><span class="tx">相貌。師曰。此是儞所見耶。進云。拈起虛空</span>
<lb ed="T" n="0336b12"/><span class="tx">置掌中。師曰。妄想亂走作麼。又一同到曰。</span>
<lb ed="T" n="0336b13"/><span class="tx">一心不生萬法俱休。妄想自何而起。師曰。是</span>
<lb ed="T" n="0336b14"/><span class="tx">儞合知。進云。不除妄想不求覺悟。師曰。</span>
<lb ed="T" n="0336b15"/><span class="tx">是甚麼。客無語。又一同到曰。妄想是一心。一</span>
<lb ed="T" n="0336b16"/><span class="tx">心是妄想。師曰。阿誰恁麼向儞道。進云。掀</span>
<lb ed="T" n="0336b17"/><span class="tx">翻大海躍倒須彌時如何。師曰。太殺無端</span>
<lb ed="T" n="0336b18"/><span class="tx">生。要作箇甚麼。客無語。又一同到曰。言語</span>
<lb ed="T" n="0336b19"/><span class="tx">道斷心行處滅時如何。師曰。鞏縣茶瓶多此</span>
<lb ed="T" n="0336b20"/><span class="tx">一問。少頃客作別云。臨別一句願求指示。</span>
<lb ed="T" n="0336b21"/><span class="tx">師曰。途中善爲客。欽伏致敬而去</span>
<lb ed="T" n="0336b22"/><span class="tx">又一日有客問。某甲看一心起處無起處。名</span>
<lb ed="T" n="0336b23"/><span class="tx">不得状不得。只向不得之處看。好也不好。</span>
<lb ed="T" n="0336b24"/><span class="tx">師曰。看箇甚麼。客云。只看無字。師乃大笑</span>
<lb ed="T" n="0336b25"/><span class="tx">云。話作兩橛。又云。儞看他作甚麼。客云。不</span>
<lb ed="T" n="0336b26"/><span class="tx">滯無字。只看無字。師云。胡孫繫露柱。客</span>
<lb ed="T" n="0336b27"/><span class="tx">云。百尺竿頭進歩去。萬仭懸崖撒手歸。師</span>
<lb ed="T" n="0336b28"/><span class="tx">云。儞眞箇到箇境界却好也。客云。曾到箇</span>
<lb ed="T" n="0336b29"/><span class="tx">境界。扇子是扇子。衣裳是衣裳眼是眼。鼻是</span>
<lb ed="T" n="0336c01"/><span class="tx">鼻。師云。箇般境界不說扇子衣裳眼鼻等。</span>
<lb ed="T" n="0336c02"/><span class="tx">是儞未曾到。客云。說箇樣事。說處與不說</span>
<lb ed="T" n="0336c03"/><span class="tx">處。是同是別。師云。我不管儞說與不說。我</span>
<lb ed="T" n="0336c04"/><span class="tx">但見儞未到箇境界。客云。那裏箇境界好。</span>
<lb ed="T" n="0336c05"/><span class="tx">萬望和尙垂慈。師云。百尺竿頭進歩好。萬仭</span>
<lb ed="T" n="0336c06"/><span class="tx">懸崖撒手好</span>
<lb ed="T" n="0336c07"/><span class="tx">上堂。金剛脚踏地。黃牛角指天。若不同床</span>
<lb ed="T" n="0336c08"/><span class="tx">睡。焉知被底穿</span>
<lb ed="T" n="0336c09"/><span class="tx">浴佛上堂。三十二相好不足。四十九年非有</span>
<lb ed="T" n="0336c10"/><span class="tx">餘。撤去毘藍園裏水。重傾東海浴金軀</span>
<lb ed="T" n="0336c11"/><span class="tx">結夏小參。來朝結制。今夕小參。夫小參謂之</span>
<lb ed="T" n="0336c12"/><span class="tx">家敎。幸與現前清衆。同居淨妙國土。著清</span>
<lb ed="T" n="0336c13"/><span class="tx">淨衣。說法身佛。頭頭物物。無非淨妙。不</span>
<lb ed="T" n="0336c14"/><span class="tx">渉證修。是爲家敎。乃至又入無差別國土</span>
<lb ed="T" n="0336c15"/><span class="tx">中。著無差別衣。說報身佛。復入解脫國土</span>
<lb ed="T" n="0336c16"/><span class="tx">中。著光明衣。說化身佛。於是中間。圓滿十</span>
<lb ed="T" n="0336c17"/><span class="tx">方。變化千億。長期短期。更沒周遮。護生殺</span>
<lb ed="T" n="0336c18"/><span class="tx">生無可不可。未曾不是家敎。是汝諸人。向</span>
<lb ed="T" n="0336c19"/><span class="tx">者裡還聞也未。驀拈拈杖云。臨濟大師來</span>
<lb ed="T" n="0336c20"/><span class="tx">也。直得釋迦老子回避無門。乃卓一下云。薩</span>
<lb ed="T" n="0336c21"/><span class="tx">怛阿竭二千年。摩醯首羅三隻眼。卓一下</span>
<lb ed="T" n="0336c22"/><span class="tx">復擧。五祖演和尙云。結夏無可供養大衆。</span>
<lb ed="T" n="0336c23"/><span class="tx">作一家燕。管顧諸人遂擡手云。囉邏招囉</span>
<lb ed="T" n="0336c24"/><span class="tx">邏搖邏囉送。莫怪空疎。伏惟珍重。先保寧</span>
<lb ed="T" n="0336c25"/><span class="tx">和尙云。義出豐年輒成一頌。東山家燕不</span>
<lb ed="T" n="0336c26"/><span class="tx">空疎。義出豐年樂有餘。抖擻屎腸乾淨了。</span>
<lb ed="T" n="0336c27"/><span class="tx">却來當面受塗糊</span>
<lb ed="T" n="0336c28"/><span class="tx">結夏上堂。以大圓覺。爲我伽藍。身心安居。</span>
<lb ed="T" n="0336c29"/><span class="tx">平等性智。釋迦老子於二千年前。無端向</span>
<lb ed="T" n="0337a01"/><span class="tx">黑山下鬼窟裏作活計。將頭不猛累及三</span>
<lb ed="T" n="0337a02"/><span class="tx">軍。以致盡大地人。依草附木。直至如今。少</span>
<lb ed="T" n="0337a03"/><span class="tx">有一箇半箇。獨脫超群。所以道。一犬吠虛。</span>
<lb ed="T" n="0337a04"/><span class="tx">千猱啀實。拈拄杖云。儞有拄杖子。我與儞</span>
<lb ed="T" n="0337a05"/><span class="tx">拄杖子。儞無拄杖子。我奪却儞拄杖子。南</span>
<lb ed="T" n="0337a06"/><span class="tx">山起雲北山下雨。卓一下。喝一喝　復擧。龎</span>
<lb ed="T" n="0337a07"/><span class="tx">居士云。十方同聚會。商量箇甚麼。箇箇學</span>
<lb ed="T" n="0337a08"/><span class="tx">無爲。無端無端。此是選佛場。咄。心空及第</span>
<lb ed="T" n="0337a09"/><span class="tx">歸。咄咄。拈拄杖云。拄杖子穿燈籠入露</span>
<lb ed="T" n="0337a10"/><span class="tx">柱去也。咄咄咄</span>
<lb ed="T" n="0337a11"/><span class="tx">謝秉拂上堂。大凡入一叢林。出一保社。權</span>
<lb ed="T" n="0337a12"/><span class="tx">衡佛祖。號令人天。提持衲僧向上巴鼻。展</span>
<lb ed="T" n="0337a13"/><span class="tx">拓祖宗門下家私。須是其人始得。看他首座</span>
<lb ed="T" n="0337a14"/><span class="tx">書記藏主。提綱問答。機機相應。句句相投。百</span>
<lb ed="T" n="0337a15"/><span class="tx">歩穿楊。由基未爲中的。擘開太華。巨靈謾</span>
<lb ed="T" n="0337a16"/><span class="tx">騁其威。到者裏。一大藏敎。是非時語。諸子</span>
<lb ed="T" n="0337a17"/><span class="tx">百家。是非時語。直得眉間掛劍。血濺梵天。</span>
<lb ed="T" n="0337a18"/><span class="tx">是非時語。好大衆。竚看汗血八駿駒。奚啻日</span>
<lb ed="T" n="0337a19"/><span class="tx">馳三萬里</span>
<lb ed="T" n="0337a20"/><span class="tx">上堂。僧問。記得。僧問雲門。如何是諸佛出</span>
<lb ed="T" n="0337a21"/><span class="tx">身處。雲門云。東山水上行。此意如何。答云。</span>
<lb ed="T" n="0337a22"/><span class="tx">舌拄上齶。進云。後來圓悟和尙云。天寧則不</span>
<lb ed="T" n="0337a23"/><span class="tx">然。忽有人問。只向他道。薰風自南來。殿閣</span>
<lb ed="T" n="0337a24"/><span class="tx">生微涼。又作麼生。答云。蝦跳不出斗。進云。</span>
<lb ed="T" n="0337a25"/><span class="tx">如何是淨妙諸佛出身處。師乃垂下一足。乃</span>
<lb ed="T" n="0337a26"/><span class="tx">云。一二三四五。五四三二一。打破虛空卽</span>
<lb ed="T" n="0337a27"/><span class="tx">不問。燈籠露柱裏。道將一句來</span>
<lb ed="T" n="0337a28"/><span class="tx">上堂。記得。僧問古德。西天以蠟人氷爲驗。</span>
<lb ed="T" n="0337a29"/><span class="tx">未審。此土以何爲驗。德云。鐵彈子。蠟人氷</span>
<lb ed="T" n="0337b01"/><span class="tx">鐵彈子。此土西天十萬里。還會麼。以兩手</span>
<lb ed="T" n="0337b02"/><span class="tx">掩耳下座</span>
<lb ed="T" n="0337b03"/><span class="tx">端午上堂。僧問。文殊令善財採藥。意旨如</span>
<lb ed="T" n="0337b04"/><span class="tx">何。答云。鬼搗穀。進云。只如今日。端午令節。</span>
<lb ed="T" n="0337b05"/><span class="tx">是處採藥。不審。淨妙如何。答云。亦有些子。</span>
<lb ed="T" n="0337b06"/><span class="tx">進云。如何是淨妙藥。師乃竪起拂子。乃云。</span>
<lb ed="T" n="0337b07"/><span class="tx">五月五日端午節。特地陞堂無可說。乃扣</span>
<lb ed="T" n="0337b08"/><span class="tx">齒三下云。漸愧慚愧。下座</span>
<lb ed="T" n="0337b09"/><span class="tx">上堂。廓諸佛之妙明。顯人天之幽跡。緣樹陰</span>
<lb ed="T" n="0337b10"/><span class="tx">陰。薰風弗弗。若如是。又何用鼓兩片皮</span>
<lb ed="T" n="0337b11"/><span class="tx">上堂。驀拈拄杖云。入荒田不揀。信手拈</span>
<lb ed="T" n="0337b12"/><span class="tx">來草。乃擲下云。東海鯉魚打一棒。雨似盆</span>
<lb ed="T" n="0337b13"/><span class="tx">傾</span>
<lb ed="T" n="0337b14"/><span class="tx">上堂。流光如電。時節易過。始見結夏。又逢</span>
<lb ed="T" n="0337b15"/><span class="tx">中夏。固喜安居無難。孰知些子誵訛。輒成</span>
<lb ed="T" n="0337b16"/><span class="tx">一偈。無地無錐未是窮。食輪不轉法輪空。</span>
<lb ed="T" n="0337b17"/><span class="tx">口呑佛祖渾閑事。鉢化膺門孰解通</span>
<lb ed="T" n="0337b18"/><span class="tx">上堂。演說是大過患。單提是大過患。總不與</span>
<lb ed="T" n="0337b19"/><span class="tx">麼是大過患。拈拄杖卓一下云。箚</span>
<lb ed="T" n="0337b20"/><span class="tx">一日。有眞吉居士問云。譬如咬鐵橛子人。</span>
<lb ed="T" n="0337b21"/><span class="tx">咽喉唇吻。牙齒口舌。自然脫落。只有一箇鐵</span>
<lb ed="T" n="0337b22"/><span class="tx">橛子時作麼生。師云。未免被鐵橛子礙。士</span>
<lb ed="T" n="0337b23"/><span class="tx">云。然後虛空爲口。大海爲肚。呑吐一切。不</span>
<lb ed="T" n="0337b24"/><span class="tx">干咽喉。分別百味。不干舌頭。咬破銀山</span>
<lb ed="T" n="0337b25"/><span class="tx">鐵壁。不干牙齒。又作麼生。師云。總是礙</span>
<lb ed="T" n="0337b26"/><span class="tx">上堂。僧問。達磨不來東土。二祖不往西天</span>
<lb ed="T" n="0337b27"/><span class="tx">時如何。答云。好箇天下太平。進云。清淨行</span>
<lb ed="T" n="0337b28"/><span class="tx">者。不入𣵀槃。破戒比丘。不入地獄。又作</span>
<lb ed="T" n="0337b29"/><span class="tx">麼生。答云。理合如斯。進云。只如清淨行者。</span>
<lb ed="T" n="0337c01"/><span class="tx">爲甚麼不入𣵀槃。破戒比丘爲甚麼不</span>
<lb ed="T" n="0337c02"/><span class="tx">入地獄。答云。臘八喫雞羹。進云。如何是清</span>
<lb ed="T" n="0337c03"/><span class="tx">淨法身。答云。泥猪疥狗。進云。如何是透法身</span>
<lb ed="T" n="0337c04"/><span class="tx">句。答云。泥猪牽疥狗。疥狗拽泥猪。進云。只</span>
<lb ed="T" n="0337c05"/><span class="tx">如古人道。北斗裏藏身。意旨如何。答云。鰕</span>
<lb ed="T" n="0337c06"/><span class="tx">跳不出斗。進云。記得。僧問趙州。道人相見</span>
<lb ed="T" n="0337c07"/><span class="tx">時如何。州云。呈漆器。道人相見則且置。如</span>
<lb ed="T" n="0337c08"/><span class="tx">何是學人漆器。請師鑑。答云。椀脫箍。僧歸</span>
<lb ed="T" n="0337c09"/><span class="tx">衆。師乃竪起拂子云。天上天下。便下座</span>
<lb ed="T" n="0337c10"/><span class="tx">祈禱。看金剛般若經上堂。今朝七月初一。</span>
<lb ed="T" n="0337c11"/><span class="tx">九夏相將告畢。衣單下事如何。莫怪嘮嘮徵</span>
<lb ed="T" n="0337c12"/><span class="tx">詰大衆。揑定拳頭。咬定牙關。認箇昭昭靈</span>
<lb ed="T" n="0337c13"/><span class="tx">靈底。不是衣單下事。擧古明今。目機銖兩。</span>
<lb ed="T" n="0337c14"/><span class="tx">會禪道佛法。不是衣單下事。拄杖橫分世</span>
<lb ed="T" n="0337c15"/><span class="tx">界。草鞋踏斷乾坤。羅籠不住。呼喚不得。不</span>
<lb ed="T" n="0337c16"/><span class="tx">是衣單下事。到者裏。只貴天清地寧。共樂</span>
<lb ed="T" n="0337c17"/><span class="tx">無爲。日往月來。咸居有道。若也會得。揑定</span>
<lb ed="T" n="0337c18"/><span class="tx">拳頭。咬定牙關。認箇昭昭靈靈底。卽是衣</span>
<lb ed="T" n="0337c19"/><span class="tx">單下事。擧古明今。目機銖兩。會禪道佛法</span>
<lb ed="T" n="0337c20"/><span class="tx">底。卽是衣單下事。拄杖橫分世界。草鞋踏</span>
<lb ed="T" n="0337c21"/><span class="tx">斷乾坤。羅籠不住。呼喚不得。卽是衣單下事。</span>
<lb ed="T" n="0337c22"/><span class="tx">所以道。一切諸佛。及諸佛阿耨多羅三藐三</span>
<lb ed="T" n="0337c23"/><span class="tx">菩提法。皆從此經出。信受奉行。吾禱久矣。</span>
<lb ed="T" n="0337c24"/><span class="tx">雖然。只如此經。又從甚麼處出。良久云。夜</span>
<lb ed="T" n="0337c25"/><span class="tx">來明月照松蘿。今日清風滿寰宇</span>
<lb ed="T" n="0337c26"/><span class="tx">上堂。正說知見時。知見俱是心。當心卽知</span>
<lb ed="T" n="0337c27"/><span class="tx">見。知見卽于今。拈拄杖畫一畫云。併却六</span>
<lb ed="T" n="0337c28"/><span class="tx">用門頭。道將一句來</span>
<lb ed="T" n="0337c29"/><span class="tx">上堂。從上佛祖盡力道不得底句。今日爲汝</span>
<lb ed="T" n="0338a01"/><span class="tx">諸人道去也。各宜諦聽良久云。今日稍熱。</span>
<lb ed="T" n="0338a02"/><span class="tx">且待他時。便下座</span>
<lb ed="T" n="0338a03"/><span class="tx">上堂。前日有一則未了公案。諸人作麼生斷。</span>
<lb ed="T" n="0338a04"/><span class="tx">衆乃默然。師云。面赤不如語直。下座</span>
<lb ed="T" n="0338a05"/><span class="tx">解夏小參。僧問。只如布袋頭開。還有買賣</span>
<lb ed="T" n="0338a06"/><span class="tx">也無。答云有。進云。不作貴不作賤。作麼生</span>
<lb ed="T" n="0338a07"/><span class="tx">買賣。師咄云。利家漢。縮頭去。乃云。剋期取</span>
<lb ed="T" n="0338a08"/><span class="tx">證。畢在今宵。九十光陰。必無虛棄。有爲雖</span>
<lb ed="T" n="0338a09"/><span class="tx">僞。棄之則道業不成。無爲雖眞。執之則慧</span>
<lb ed="T" n="0338a10"/><span class="tx">性不朗。慧性若明。道業成矣。道業旣成。會</span>
<lb ed="T" n="0338a11"/><span class="tx">有爲歸於無爲。無爲卽是有爲。識有爲之</span>
<lb ed="T" n="0338a12"/><span class="tx">僞。無爲之眞亦僞。至於眞僞等空。有無俱</span>
<lb ed="T" n="0338a13"/><span class="tx">寂。從八萬四千毛竅中。放出八萬四千咬人</span>
<lb ed="T" n="0338a14"/><span class="tx">獅子。吒沙奮迅。作大哮吼。逢佛咬佛。逢祖</span>
<lb ed="T" n="0338a15"/><span class="tx">咬祖。逢自己咬自己。使彼聞者見者。悉</span>
<lb ed="T" n="0338a16"/><span class="tx">得如是三昧。悉得如是神通。東涌西沒。西</span>
<lb ed="T" n="0338a17"/><span class="tx">涌東沒。而我本際。寂然不動。到得恁麼。便</span>
<lb ed="T" n="0338a18"/><span class="tx">見二千年前。黃面老子。一場敗闕。撃拂子</span>
<lb ed="T" n="0338a19"/><span class="tx">云。選佛若無如是眼。宗風那得到如今</span>
<lb ed="T" n="0338a20"/><span class="tx">復擧。古人道。九旬禁足魚投網。三月安居鳥</span>
<lb ed="T" n="0338a21"/><span class="tx">入籠。生殺盡時蠶作蠒。如何透得者三重。師</span>
<lb ed="T" n="0338a22"/><span class="tx">乃拈拄杖卓一下云。南無薩怛多鉢怛羅</span>
<lb ed="T" n="0338a23"/><span class="tx">解夏上堂。拈拄杖云。盡無邊界。是箇布袋</span>
<lb ed="T" n="0338a24"/><span class="tx">子。總在山僧拄杖頭。上自四月十五日。一</span>
<lb ed="T" n="0338a25"/><span class="tx">結結定。直得過現未來。一切無邊諸聖。無</span>
<lb ed="T" n="0338a26"/><span class="tx">出頭分。乃卓一下云。卽今解也。看看。如上一</span>
<lb ed="T" n="0338a27"/><span class="tx">切無邊諸聖。卽今盡在汝等諸人脚跟下。橫</span>
<lb ed="T" n="0338a28"/><span class="tx">三竪四。說七道八。乃云。過去諸如來。斯門</span>
<lb ed="T" n="0338a29"/><span class="tx">已成就。現在諸菩薩。今各入圓明。未來修</span>
<lb ed="T" n="0338b01"/><span class="tx">學人。當依如是住。喝一喝云。被山僧一喝。</span>
<lb ed="T" n="0338b02"/><span class="tx">卽今又乃悉皆橫趨而過。汝等諸人因甚踏</span>
<lb ed="T" n="0338b03"/><span class="tx">不著。復喝一喝。　復擧。昔有一老宿。一夏不</span>
<lb ed="T" n="0338b04"/><span class="tx">與師僧說話。有僧自歎云。我只恁麼空過</span>
<lb ed="T" n="0338b05"/><span class="tx">一夏。不敢望和尙說佛法。得聞正因兩字</span>
<lb ed="T" n="0338b06"/><span class="tx">也得。老宿聞云。闍梨莫𧬊速。若論正因一</span>
<lb ed="T" n="0338b07"/><span class="tx">字也無。恁麼道了。扣齒云。適來無端恁麼</span>
<lb ed="T" n="0338b08"/><span class="tx">道。隣壁有老宿聞云。好一釜羹。被兩顆鼠</span>
<lb ed="T" n="0338b09"/><span class="tx">糞汚却。後來雪竇云。誰家鍋釜。無一兩顆。</span>
<lb ed="T" n="0338b10"/><span class="tx">拈云。兩箇老宿。總缺定力。上人勾線以致</span>
<lb ed="T" n="0338b11"/><span class="tx">雪竇不能無言。淨妙又作麼生。良久云。啞。座</span>
<lb ed="T" n="0338b12"/><span class="tx">中盡是江南客。何必樽前唱鷓鴣</span>
<lb ed="T" n="0338b13"/><span class="tx">進退兩班幷謝客上堂。一大藏敎。只說者箇。</span>
<lb ed="T" n="0338b14"/><span class="tx">諸子百家。理事不二。然則會則便會。若乃進</span>
<lb ed="T" n="0338b15"/><span class="tx">退遲疑。白雲萬里。高亭訪德山。橫趨而過。</span>
<lb ed="T" n="0338b16"/><span class="tx">興化見同參。打下法堂。象王行處象子相隨。</span>
<lb ed="T" n="0338b17"/><span class="tx">獅子咆哮。狐狼膽裂。只如一大藏敎。諸子百</span>
<lb ed="T" n="0338b18"/><span class="tx">家。還有者箇消息也麼。拈拄杖畫一畫云。</span>
<lb ed="T" n="0338b19"/><span class="tx">七棒對十三。　復擧。五祖演和尙云。某十有餘</span>
<lb ed="T" n="0338b20"/><span class="tx">年。海上參尋。見數人尊宿。自謂了當。及到</span>
<lb ed="T" n="0338b21"/><span class="tx">浮山圓鑑會下。直是開口不得。後到白雲門</span>
<lb ed="T" n="0338b22"/><span class="tx">下。咬破一箇鐵酸。豏直得百味具足。且道。</span>
<lb ed="T" n="0338b23"/><span class="tx">豏子一句作麼生道。花發雞冠媚早秋。誰人</span>
<lb ed="T" n="0338b24"/><span class="tx">能染紫絲頭。有時風動頻相倚。似向階前</span>
<lb ed="T" n="0338b25"/><span class="tx">鬪不休。拈云。五祖老人用白拈手段。當面</span>
<lb ed="T" n="0338b26"/><span class="tx">換人眼睛。然空壁飯囊。不勞懸掛。致有命</span>
<lb ed="T" n="0338b27"/><span class="tx">根不能斷者。昨日維那侍者。方丈看花次。</span>
<lb ed="T" n="0338b28"/><span class="tx">因曾徵詰。今日乘時擧似大衆。山僧於豏</span>
<lb ed="T" n="0338b29"/><span class="tx">子一句。作麼生道處。亦有一轉語。今玆有</span>
<lb ed="T" n="0338c01"/><span class="tx">客。不欲多談。若要知之。待無人時。問取</span>
<lb ed="T" n="0338c02"/><span class="tx">維那侍者好。下座</span>
<lb ed="T" n="0338c03"/><span class="tx">上堂。動絃別曲。落葉知秋。便向威音王已</span>
<lb ed="T" n="0338c04"/><span class="tx">前。認得自己靈光。已是二首三頭。有甚好</span>
<lb ed="T" n="0338c05"/><span class="tx">衲僧。世尊拈花。迦葉微笑。喝。自餘是甚麼</span>
<lb ed="T" n="0338c06"/><span class="tx">碗。乃竪起拂子。顧視大衆云。還會麼。良久</span>
<lb ed="T" n="0338c07"/><span class="tx">云。子期去不返。萬古良可悲。擲下拂子。下</span>
<lb ed="T" n="0338c08"/><span class="tx">座</span>
<lb ed="T" n="0338c09"/><span class="tx">中秋上堂。幾許貪觀天上月。多緣忘却室中</span>
<lb ed="T" n="0338c10"/><span class="tx">燈。天公有意爲霖雨到此中秋不放晴。盤</span>
<lb ed="T" n="0338c11"/><span class="tx">山道。心月孤圓。光呑萬象。光非照境。境亦</span>
<lb ed="T" n="0338c12"/><span class="tx">不存。光境俱忘。復是何物。若向者裏著得</span>
<lb ed="T" n="0338c13"/><span class="tx">一隻眼。便見九霄絶翳。何用穿通。一道神</span>
<lb ed="T" n="0338c14"/><span class="tx">光。未嘗昏昧。雖然。也是紙撚無油</span>
<lb ed="T" n="0338c15"/><span class="tx">上堂。西風一陣來。落葉兩三片。拈拄杖卓</span>
<lb ed="T" n="0338c16"/><span class="tx">一下云。釋迦老子走入露柱裏去也。直得迦</span>
<lb ed="T" n="0338c17"/><span class="tx">葉擎拳。阿難合掌。文殊。普賢。呵呵大笑。且</span>
<lb ed="T" n="0338c18"/><span class="tx">道。笑箇甚麼。寒山拾得</span>
<lb ed="T" n="0338c19"/><span class="tx">足利殿觀心公周年忌日。請陞座。僧問。記</span>
<lb ed="T" n="0338c20"/><span class="tx">得。昔日漸源隨侍道吾。至一家弔慰。源乃</span>
<lb ed="T" n="0338c21"/><span class="tx">拊棺云。生耶死耶。吾云。生也不道。死也不</span>
<lb ed="T" n="0338c22"/><span class="tx">道。此意如何。答云。坐斷生死關。超出毘盧</span>
<lb ed="T" n="0338c23"/><span class="tx">頂。進云。源云。爲甚麼不道。吾云。不道不</span>
<lb ed="T" n="0338c24"/><span class="tx">道。又作麼生。答云。三級浪高魚化龍。進云。</span>
<lb ed="T" n="0338c25"/><span class="tx">洎回至中路。源云。和尙快與某甲道。若不</span>
<lb ed="T" n="0338c26"/><span class="tx">道打和尙去也。吾云。打卽任打。道卽不道。</span>
<lb ed="T" n="0338c27"/><span class="tx">畢竟意在於何。答云。一曲兩曲。雨過夜塘。</span>
<lb ed="T" n="0338c28"/><span class="tx">進云。只如漸源。爲復知而故問。爲復不會。</span>
<lb ed="T" n="0338c29"/><span class="tx">答云。恰如今日。進云。此事且止。只如物故</span>
<lb ed="T" n="0339a01"/><span class="tx">讃州太守源公小祥之辰。作諸功德。復請和</span>
<lb ed="T" n="0339a02"/><span class="tx">尙。陞此寶座。未審。說甚麼法。答云。三點如</span>
<lb ed="T" n="0339a03"/><span class="tx">流水。曲似刈禾鎌。師乃云。生耶死耶。不道</span>
<lb ed="T" n="0339a04"/><span class="tx">不道。擘開生鐵面具。突出無位眞人。處處</span>
<lb ed="T" n="0339a05"/><span class="tx">眞處處眞。塵塵盡是本來人。日面佛月面佛。</span>
<lb ed="T" n="0339a06"/><span class="tx">五帝三皇是何物。若向者裡薦得。便見讃</span>
<lb ed="T" n="0339a07"/><span class="tx">州太守心公。面目儼然。與諸大衆兩得相</span>
<lb ed="T" n="0339a08"/><span class="tx">見。巍巍堂堂。煒煒煌煌。坐斷去來今。超出</span>
<lb ed="T" n="0339a09"/><span class="tx">法報化。其或未然。別聽處分。復云。偉哉此</span>
<lb ed="T" n="0339a10"/><span class="tx">讃州太守。名曰觀心。所云心者彌綸三界。</span>
<lb ed="T" n="0339a11"/><span class="tx">嚢括大千。在聖非増。處凡靡減。佛佛授</span>
<lb ed="T" n="0339a12"/><span class="tx">手。授此心宗。祖祖相傳。傳此心印。實群靈</span>
<lb ed="T" n="0339a13"/><span class="tx">之元祖。爲一字之寶王。諸佛體之。號三菩</span>
<lb ed="T" n="0339a14"/><span class="tx">提。菩薩修之。稱六度行。緣覺悟之。爲十二</span>
<lb ed="T" n="0339a15"/><span class="tx">緣起。聲聞證之。爲四諦人空。天女散之。爲</span>
<lb ed="T" n="0339a16"/><span class="tx">無著花。善友求之爲如意寶海慧變之爲</span>
<lb ed="T" n="0339a17"/><span class="tx">水。龍女獻之爲珠。外道取之爲邪見河。異</span>
<lb ed="T" n="0339a18"/><span class="tx">生執之作生死海。所以道。若人欲了知三</span>
<lb ed="T" n="0339a19"/><span class="tx">世一切佛。應觀法界性。一切唯心造。得此</span>
<lb ed="T" n="0339a20"/><span class="tx">心法。去來無礙。以此心法。救世度生。至於</span>
<lb ed="T" n="0339a21"/><span class="tx">一切世界普現色身。隱顯逆順。敎化無量</span>
<lb ed="T" n="0339a22"/><span class="tx">者。其惟祖佛菩薩。所以。世尊示以成等正</span>
<lb ed="T" n="0339a23"/><span class="tx">覺轉大法輪。入般𣵀槃。乃至告大迦葉言。</span>
<lb ed="T" n="0339a24"/><span class="tx">吾以清淨法眼。𣵀槃妙心。實相無相。微妙正</span>
<lb ed="T" n="0339a25"/><span class="tx">法。今付於汝。汝當護持。幷勅阿難。副貳傳</span>
<lb ed="T" n="0339a26"/><span class="tx">化。以故至於二十八世達磨大士。東來震</span>
<lb ed="T" n="0339a27"/><span class="tx">旦。不渉支離。直指人心。見性成佛。乃曰。卽</span>
<lb ed="T" n="0339a28"/><span class="tx">心無心。是爲通達佛道。又曰。若見法界性。</span>
<lb ed="T" n="0339a29"/><span class="tx">卽𣵀槃性。無憶想分別。卽是法界性。心非</span>
<lb ed="T" n="0339b01"/><span class="tx">色故非有。用而不廢故非無。又用而常空</span>
<lb ed="T" n="0339b02"/><span class="tx">故非有。空而常用故非無。是實語者。如語</span>
<lb ed="T" n="0339b03"/><span class="tx">者。不誑語者。不異語者。自玆而來。承其玄</span>
<lb ed="T" n="0339b04"/><span class="tx">化。不可勝數。皆能卷舒自在。轉變無方。寶</span>
<lb ed="T" n="0339b05"/><span class="tx">公和尙曰。此是觀音大士。傳佛心印。豈虛也</span>
<lb ed="T" n="0339b06"/><span class="tx">哉。故經云。應以此身得度者。卽現此身</span>
<lb ed="T" n="0339b07"/><span class="tx">而爲說法。惟是一心。初無二致。是故善惠</span>
<lb ed="T" n="0339b08"/><span class="tx">大士云。觀心空王。玄妙難測。無形無相。有</span>
<lb ed="T" n="0339b09"/><span class="tx">大神力能滅千災。成就萬德者是也。今者</span>
<lb ed="T" n="0339b10"/><span class="tx">物故讃州太守心公。乘此空王大神力故。</span>
<lb ed="T" n="0339b11"/><span class="tx">於閻浮界。現長者居士宰官身。五十三載。</span>
<lb ed="T" n="0339b12"/><span class="tx">其猶善財五十三參大善知識。能事旣畢。乃</span>
<lb ed="T" n="0339b13"/><span class="tx">顯眞歸。所以當於今年今月今日。是其去</span>
<lb ed="T" n="0339b14"/><span class="tx">世周年大諱之辰。故其孝子。與鈞眷等。就</span>
<lb ed="T" n="0339b15"/><span class="tx">于本山卜此靈地。揮金僦工。鑿石治基。</span>
<lb ed="T" n="0339b16"/><span class="tx">開雲瘞玉。建率覩波。上覆精廬。前列供</span>
<lb ed="T" n="0339b17"/><span class="tx">具。晨香夕燈。殊勝莊嚴。以表時思之敬。高</span>
<lb ed="T" n="0339b18"/><span class="tx">居梵苑。親狎玄流。演說諷唄。法喜禪悅。以</span>
<lb ed="T" n="0339b19"/><span class="tx">賛冥道之超。仍於此際。預命本寺淨妙清</span>
<lb ed="T" n="0339b20"/><span class="tx">衆。連日二時。看轉五部大乘妙典。及陀羅</span>
<lb ed="T" n="0339b21"/><span class="tx">尼。又復二時遶旋行道。同音誦持祕密伽</span>
<lb ed="T" n="0339b22"/><span class="tx">陀。幷其頓書漸書妙法華經。圖繪聖像。及</span>
<lb ed="T" n="0339b23"/><span class="tx">以種種供養。種種齋法。種種布施。作諸勝</span>
<lb ed="T" n="0339b24"/><span class="tx">事。功圓德滿。乃命山僧陞于此座。擧揚宗</span>
<lb ed="T" n="0339b25"/><span class="tx">旨。以昭勝果。乃竪起拂子云。大衆見麼。此</span>
<lb ed="T" n="0339b26"/><span class="tx">讃州太守。已證法身。入如來地。卽今與三</span>
<lb ed="T" n="0339b27"/><span class="tx">世如來在山僧拂子頭上。把手共行。同出</span>
<lb ed="T" n="0339b28"/><span class="tx">舌相。發妙音聲。而說偈曰。淨極光通達。寂</span>
<lb ed="T" n="0339b29"/><span class="tx">照含虛空。却來觀世間。猶如夢中事。說此</span>
<lb ed="T" n="0339c01"/><span class="tx">偈已。乃見汝等諸人。不知覺故。復倩山僧</span>
<lb ed="T" n="0339c02"/><span class="tx">拂子。重說偈云。只此心心心是佛。十方世界</span>
<lb ed="T" n="0339c03"/><span class="tx">最靈物。出沒人間及天上。去來生死等無礙。</span>
<lb ed="T" n="0339c04"/><span class="tx">如是了知心佛法。一切含靈悉具足。作是</span>
<lb ed="T" n="0339c05"/><span class="tx">觀者名正觀。若他觀者名邪觀。亦復了知</span>
<lb ed="T" n="0339c06"/><span class="tx">邪正因。一切含靈悉可度。況於人品利根</span>
<lb ed="T" n="0339c07"/><span class="tx">者。長者居士宰官身。又入此大禪定門。住</span>
<lb ed="T" n="0339c08"/><span class="tx">淨妙刹率覩波。親近佛子諸比丘。豈復不</span>
<lb ed="T" n="0339c09"/><span class="tx">知此三昧。種種莊嚴勝妙具種種讀誦大乘</span>
<lb ed="T" n="0339c10"/><span class="tx">典。種種供養設盛饌。種種布施作佛事。功</span>
<lb ed="T" n="0339c11"/><span class="tx">圓德備演說法。一切人天悉忻悅。乘玆妙善</span>
<lb ed="T" n="0339c12"/><span class="tx">大神力。一超直入如來地</span>
<lb ed="T" n="0339c13"/><span class="tx">上堂。處處眞處處眞。塵塵盡是本來人恁麼</span>
<lb ed="T" n="0339c14"/><span class="tx">會。又爭得。日面佛月面佛。五帝三皇是何物。</span>
<lb ed="T" n="0339c15"/><span class="tx">恁麼擧豈不是良久云。空將未歸意。說與欲</span>
<lb ed="T" n="0339c16"/><span class="tx">行人</span>
<lb ed="T" n="0339c17"/><span class="tx">上堂。四十九年。說之不到。彈指一下。四七</span>
<lb ed="T" n="0339c18"/><span class="tx">二三。傳之不及。彈指一下。且道。今日因甚</span>
<lb ed="T" n="0339c19"/><span class="tx">杓柄在淨妙手裏。青青翠竹盡是法身。欝欝</span>
<lb ed="T" n="0339c20"/><span class="tx">黃花無非般若。彈指一下。有者道。此是文</span>
<lb ed="T" n="0339c21"/><span class="tx">殊普賢大人境界。非諸凡小而能信受。有者</span>
<lb ed="T" n="0339c22"/><span class="tx">道。黃花若是般若。般若卽同無清。翠竹若是</span>
<lb ed="T" n="0339c23"/><span class="tx">法身。翠竹還能應用。功德天黑暗女。以拂</span>
<lb ed="T" n="0339c24"/><span class="tx">子畫云。老鼠滿地走。抱取猫兒來</span>
<lb ed="T" n="0339c25"/><span class="tx">開爐上堂。世界闊一丈。古鏡闊一丈。火爐闊</span>
<lb ed="T" n="0339c26"/><span class="tx">一丈。三十三天撲帝鐘。拈拄杖云。拈來却</span>
<lb ed="T" n="0339c27"/><span class="tx">是山形杖。召大衆云。是汝等諸人還得者</span>
<lb ed="T" n="0339c28"/><span class="tx">箇入手也未。若也得入手了。二六時中。橫三</span>
<lb ed="T" n="0339c29"/><span class="tx">竪四。總由得伊。其或未然。拄杖子呑却世</span>
<lb ed="T" n="0340a01"/><span class="tx">界去也。古鏡與火爐則不問。是汝等諸人。</span>
<lb ed="T" n="0340a02"/><span class="tx">向甚麼處立地。正當恁麼時。忽有箇漢出</span>
<lb ed="T" n="0340a03"/><span class="tx">來。打一箇問訊云。珍重。山僧拄杖兩手分</span>
<lb ed="T" n="0340a04"/><span class="tx">付。別有日在。卓拄杖下座</span>
<lb ed="T" n="0340a05"/><span class="tx">退院上堂。從來佛法何曾有且喜人情畢竟</span>
<lb ed="T" n="0340a06"/><span class="tx">無。長嘯一聲天地闊。門前大道本通衢</span>
<lb ed="T" n="0340a07"/><span class="tx">再入寺上堂。法隨法行。法幢隨處建立。處</span>
<lb ed="T" n="0340a08"/><span class="tx">處山青水緑。在在月白風清。把住則恍恍惚</span>
<lb ed="T" n="0340a09"/><span class="tx">惚。放開則精精靈靈。拈拄杖云。直得山河</span>
<lb ed="T" n="0340a10"/><span class="tx">大地。草木叢林。或作獅子吼野干鳴。或作</span>
<lb ed="T" n="0340a11"/><span class="tx">野干鳴獅子吼。現無量神通顯百千三昧。</span>
<lb ed="T" n="0340a12"/><span class="tx">究竟歸源不離本際。何故。靠拄杖云。是法</span>
<lb ed="T" n="0340a13"/><span class="tx">住法位。世間相常住</span>
<lb ed="T" n="0340a14"/><span class="tx">上堂。喝。大衆還聞麼。若也聞。便請歸堂穩</span>
<lb ed="T" n="0340a15"/><span class="tx">坐。若云不聞。又爭謾得山僧。雖然且道聞</span>
<lb ed="T" n="0340a16"/><span class="tx">底事作麼生。莫是一塵纔起。大地全收。諸人</span>
<lb ed="T" n="0340a17"/><span class="tx">耳在一聲中。一聲遍在諸人耳底。是麼。若</span>
<lb ed="T" n="0340a18"/><span class="tx">與麼會。何異緣木求魚。守株待兎。何故。</span>
<lb ed="T" n="0340a19"/><span class="tx">神光不昧。萬古徽猷。入此門來。莫存知解。</span>
<lb ed="T" n="0340a20"/><span class="tx">若是摩霄俊鶻。便合乘時。止濼困魚。徒勞激</span>
<lb ed="T" n="0340a21"/><span class="tx">浪。還有道得接手底句麼。喝。　復擧。米胡問</span>
<lb ed="T" n="0340a22"/><span class="tx">僧。近離甚處。僧云藥山。米云。藥山老子近</span>
<lb ed="T" n="0340a23"/><span class="tx">日如何。僧云。大似頑石一般。米云。得與麼</span>
<lb ed="T" n="0340a24"/><span class="tx">鄭重。僧云。也無提掇處。米云。非但藥山。米</span>
<lb ed="T" n="0340a25"/><span class="tx">胡亦恁麼。僧近前顧視而立。米云。看看頑石</span>
<lb ed="T" n="0340a26"/><span class="tx">動也。其僧便出。拈云。者箇公案。有者便道。</span>
<lb ed="T" n="0340a27"/><span class="tx">米胡縱奪可觀。者僧同時啐啄。檢點將來。二</span>
<lb ed="T" n="0340a28"/><span class="tx">俱蹉過。米云。非但藥山。米胡亦恁麼。就窠</span>
<lb ed="T" n="0340a29"/><span class="tx">打劫。固亦不妨。却被者僧顧視而立不能</span>
<lb ed="T" n="0340b01"/><span class="tx">折合得。乃云。看看。頑石動也便休。者僧當時</span>
<lb ed="T" n="0340b02"/><span class="tx">亦不能。便與一踏踏倒。看他如何。雖則便</span>
<lb ed="T" n="0340b03"/><span class="tx">出。爛泥裏有刺。濟得何事。山僧若作米胡。</span>
<lb ed="T" n="0340b04"/><span class="tx">見其便出。喚轉來了打。何故。客來無茶點。</span>
<lb ed="T" n="0340b05"/><span class="tx">蒿湯當禮儀</span>
<lb ed="T" n="0340b06"/><span class="tx">上堂。良久咄云。錯。便不座</span>
<lb ed="T" n="0340b07"/><span class="tx">師一日垂語云。未有世界已前。是儞向甚</span>
<lb ed="T" n="0340b08"/><span class="tx">麼處安身立命。一僧云。安。師云。者無地頭</span>
<lb ed="T" n="0340b09"/><span class="tx">漢。又曰。旣有世界之後。是儞卽今本命元</span>
<lb ed="T" n="0340b10"/><span class="tx">辰。在甚麼處。僧無語。師自代云。請師鑒</span>
<lb ed="T" n="0340b11"/><span class="tx">師又云。打破虛空底人。作何面目。一僧云。</span>
<lb ed="T" n="0340b12"/><span class="tx">具打破虛空底面目。又僧云。日面月面。又</span>
<lb ed="T" n="0340b13"/><span class="tx">僧云。三十二相。又僧云。頭頂天脚踏地。又</span>
<lb ed="T" n="0340b14"/><span class="tx">僧云。眉毛在眼睫上。師云。總不識。僧云。請</span>
<lb ed="T" n="0340b15"/><span class="tx">師代。師云。近前來。向儞道。僧乃近前。師便</span>
<lb ed="T" n="0340b16"/><span class="tx">打</span>
<lb ed="T" n="0340b17"/><span class="tx">師又云。南山起雲北山下雨。儞道。龍王在</span>
<lb ed="T" n="0340b18"/><span class="tx">甚麼處。一僧云。尾巴已露。師云。在南在北。</span>
<lb ed="T" n="0340b19"/><span class="tx">僧無語。又僧云。遍界不曾藏。師云。是汝因</span>
<lb ed="T" n="0340b20"/><span class="tx">甚不知他下落處。僧無語。又僧云。處處眞</span>
<lb ed="T" n="0340b21"/><span class="tx">處處眞。師云。同坑無異土。又僧云。急須著</span>
<lb ed="T" n="0340b22"/><span class="tx">眼始得。師云。儞眼向甚麼處去耶</span>
<lb ed="T" n="0340b23"/><span class="tx">師又云。禪道佛法則且置。洗面摸著鼻孔</span>
<lb ed="T" n="0340b24"/><span class="tx">時如何。一僧云摸著鼻孔。師云。若如是何</span>
<lb ed="T" n="0340b25"/><span class="tx">似莫問儞。又僧云。暗裏一笑。師云。笑作甚</span>
<lb ed="T" n="0340b26"/><span class="tx">麼。其僧下三轉語。皆不契。師乃與僧代云。</span>
<lb ed="T" n="0340b27"/><span class="tx">何不道七凹八凸。師又自代前語云。解出</span>
<lb ed="T" n="0340b28"/><span class="tx">氣</span>
<lb ed="T" n="0340b29"/><span class="tx">上堂。山僧前日垂數轉語。已被衆人一時註</span>
<lb ed="T" n="0340c01"/><span class="tx">破了也。今日陞堂。無可說者。下座</span>
<lb ed="T" n="0340c02"/><span class="tx">師一日云。空中一片石。有僧擬進語。師便喝｣</span>
<lb ed="T" n="0340c03"/><span class="tx">上堂。少室。無門廓太虛。千差何處不通途。</span>
<lb ed="T" n="0340c04"/><span class="tx">兩輪日月運昏曉。照徹古今天地初</span>
<lb ed="T" n="0340c05"/><span class="tx">佛性和尙忌拈香。者老漢多莽鹵。賺我到扶</span>
<lb ed="T" n="0340c06"/><span class="tx">桑。全無出氣處。自非掲太陽於中天。揚大</span>
<lb ed="T" n="0340c07"/><span class="tx">明於萬里。則何以昭師之眉宇。今朝諱日斯</span>
<lb ed="T" n="0340c08"/><span class="tx">臨。此恨如何消得。所以燒一炷香。點一甌</span>
<lb ed="T" n="0340c09"/><span class="tx">茶。寫此抑欝。何抑欝。伯牙與子期不是閑</span>
<lb ed="T" n="0340c10"/><span class="tx">相識</span>
<lb ed="T" n="0340c11"/><span class="tx">冬至小參。天寒人寒。滴水滴凍。陰極陽生。慶</span>
<lb ed="T" n="0340c12"/><span class="tx">無不利。桶裏水鉢裏飯。可以止渇療飢。晝</span>
<lb ed="T" n="0340c13"/><span class="tx">見日夜見星。無不知昏識曉。學禪道佛</span>
<lb ed="T" n="0340c14"/><span class="tx">法底雜用心。暫且颺向他方世界。灼然各人</span>
<lb ed="T" n="0340c15"/><span class="tx">本分上事。合作麼生。向紫羅帳裏。撒下眞</span>
<lb ed="T" n="0340c16"/><span class="tx">珠底。青灰滿面。從黃塵堆中。抛出瓦礫者。</span>
<lb ed="T" n="0340c17"/><span class="tx">光焰燭天。諸人還信得及麼。倒一說對一說。</span>
<lb ed="T" n="0340c18"/><span class="tx">從朝至暮。胡張三黑李四。是有是無。撞著</span>
<lb ed="T" n="0340c19"/><span class="tx">露柱底。則且從爾等諸人。眼蓋乾坤。氣呑</span>
<lb ed="T" n="0340c20"/><span class="tx">日月。向者裏作麼生理會。良久云。風頭稍</span>
<lb ed="T" n="0340c21"/><span class="tx">硬　復擧。德山示衆云。今夜不答話。問話</span>
<lb ed="T" n="0340c22"/><span class="tx">者三十棒。時有僧出禮拜。山便打僧云。某</span>
<lb ed="T" n="0340c23"/><span class="tx">甲話也未問。山云。儞是甚處人。僧云。新羅</span>
<lb ed="T" n="0340c24"/><span class="tx">人。山云。未跨船舷。好與三十棒。法眼云。大</span>
<lb ed="T" n="0340c25"/><span class="tx">小德山。話作兩橛。圓明云。大小德山。龍頭</span>
<lb ed="T" n="0340c26"/><span class="tx">蛇尾。雪竇云。二老宿。雖善裁長補短。捨重</span>
<lb ed="T" n="0340c27"/><span class="tx">從輕。要見德山亦未可在。何故。德山大</span>
<lb ed="T" n="0340c28"/><span class="tx">似握閫外威權。有當斷不斷。不招其亂底</span>
<lb ed="T" n="0340c29"/><span class="tx">劍。要識者僧麼。只是撞著露柱底瞎漢。拈</span>
<lb ed="T" n="0341a01"/><span class="tx">云。者僧出禮拜。不妨令人疑著。及乎開口。</span>
<lb ed="T" n="0341a02"/><span class="tx">不覺露出心肝。德山雖則一期拍盲。已有</span>
<lb ed="T" n="0341a03"/><span class="tx">兩負門至云。儞是甚處人。云。新羅人。到者</span>
<lb ed="T" n="0341a04"/><span class="tx">裏。所謂千鈞之弩。不欲爲鼷鼠而發機。</span>
<lb ed="T" n="0341a05"/><span class="tx">法眼圓明只見錐頭利。不見鑿頭方。雪竇</span>
<lb ed="T" n="0341a06"/><span class="tx">雖與德山作主。爭奈詞强而不力。淨妙道。</span>
<lb ed="T" n="0341a07"/><span class="tx">要見德山更未可說甚二老宿。諸人還要</span>
<lb ed="T" n="0341a08"/><span class="tx">見麼。請首座書記藏主。來夜爲衆拈出</span>
<lb ed="T" n="0341a09"/><span class="tx">冬至上堂。僧問。群陰欲剥未剥。一陽欲生</span>
<lb ed="T" n="0341a10"/><span class="tx">未生時如何。答云。點。進云。少室巖上。風吹</span>
<lb ed="T" n="0341a11"/><span class="tx">石裂。大徹堂前。冷灰豆爆。答云。交。進云。記</span>
<lb ed="T" n="0341a12"/><span class="tx">得。百丈云。汝開田了。我與汝說大義。意旨</span>
<lb ed="T" n="0341a13"/><span class="tx">如何。答云。垂鉤四海。進云。僧云。開田了。請</span>
<lb ed="T" n="0341a14"/><span class="tx">和尙說大義。百丈乃展兩手。又作麼生。答</span>
<lb ed="T" n="0341a15"/><span class="tx">云。如蟲御木。進云。百丈展兩手。有者道。卽</span>
<lb ed="T" n="0341a16"/><span class="tx">是大義。還端的也無。答云。瞎。進云。只如者</span>
<lb ed="T" n="0341a17"/><span class="tx">僧道開田了。爲復是掠虛。復誠言爲答云。</span>
<lb ed="T" n="0341a18"/><span class="tx">蘇州人道底。乃云。晷運推移。日南長至。坐</span>
<lb ed="T" n="0341a19"/><span class="tx">折柴床。一味瞌睡。有一件事。諸人還知麼。</span>
<lb ed="T" n="0341a20"/><span class="tx">於瞌睡中夢見釋迦老子。將一條斷貫索。</span>
<lb ed="T" n="0341a21"/><span class="tx">穿却天下人鼻孔。復到山僧面前。却被山</span>
<lb ed="T" n="0341a22"/><span class="tx">僧一掣掣得。不覺驚覺及乎看來。擧拂子</span>
<lb ed="T" n="0341a23"/><span class="tx">云。元來只是者箇。是儞諸人。不得懡㦬好。</span>
<lb ed="T" n="0341a24"/><span class="tx">喝一喝</span>
<lb ed="T" n="0341a25"/><span class="tx">謝秉拂上堂。竪起拂子云。只者箇。輕絶毫</span>
<lb ed="T" n="0341a26"/><span class="tx">毛。重過山岳。然能秉其柄者。須是腕頭有</span>
<lb ed="T" n="0341a27"/><span class="tx">力底始得。淨妙者裏是事不如看他。前日</span>
<lb ed="T" n="0341a28"/><span class="tx">數頭首。拈起也天回地轉。放下也草偃風行。</span>
<lb ed="T" n="0341a29"/><span class="tx">不拈不放。東海鯉魚打一棒。雨似盆傾。直</span>
<lb ed="T" n="0341b01"/><span class="tx">得三草二木一切霑潤。所以道。裂開也在我。</span>
<lb ed="T" n="0341b02"/><span class="tx">揑聚也在我。僧問睦州。如何是裂開。州云。</span>
<lb ed="T" n="0341b03"/><span class="tx">三九二十七。菩提𣵀槃。眞如解脫。卽心卽佛。</span>
<lb ed="T" n="0341b04"/><span class="tx">我且恁麼道。儞又作麼生。僧云。某甲不恁麼</span>
<lb ed="T" n="0341b05"/><span class="tx">道。州云。盞子撲落地。楪子成七片。好大衆。</span>
<lb ed="T" n="0341b06"/><span class="tx">鶴有九皐難翥翼。馬無千里謾追風</span>
<lb ed="T" n="0341b07"/><span class="tx">佛成道上堂。犀因翫月紋生角。象被雷驚</span>
<lb ed="T" n="0341b08"/><span class="tx">花入牙。釋迦老子。見明星悟道。且道。是一</span>
<lb ed="T" n="0341b09"/><span class="tx">是二。乃竪起拂子云。戒香。定香。慧香。解脫</span>
<lb ed="T" n="0341b10"/><span class="tx">香。解脫知見香。蝦蟇𨁝跳上天。蚯蚓抹過</span>
<lb ed="T" n="0341b11"/><span class="tx">東海</span>
<lb ed="T" n="0341b12"/><span class="tx">上堂。召大衆云。向水稜上走馬。向劍刃</span>
<lb ed="T" n="0341b13"/><span class="tx">上翻身。分開太華。裂破黃河。固是無儞覰</span>
<lb ed="T" n="0341b14"/><span class="tx">捕分。只如總不恁麼又作麼生。良久云。枯</span>
<lb ed="T" n="0341b15"/><span class="tx">桑知天風。海水知天寒。下座</span>
<lb ed="T" n="0341b16"/><span class="tx">除夜小參。僧問。舊歳今宵去。新年明日來。佛</span>
<lb ed="T" n="0341b17"/><span class="tx">法還有變易也無。答云。但向今宵看。更從</span>
<lb ed="T" n="0341b18"/><span class="tx">明日觀。進云。德山小參不答話。趙州小參</span>
<lb ed="T" n="0341b19"/><span class="tx">要答話。畢竟如何。答云。一人頭白。一人頭</span>
<lb ed="T" n="0341b20"/><span class="tx">黑。進云。一句定乾坤。一劍平天下。答云。是。</span>
<lb ed="T" n="0341b21"/><span class="tx">進云。只如和尙今夜答話。與二大老相去</span>
<lb ed="T" n="0341b22"/><span class="tx">多少。答云。我不不答話。我不要答話。進</span>
<lb ed="T" n="0341b23"/><span class="tx">云。萬山不隔今宵月。一片清光分外明。答</span>
<lb ed="T" n="0341b24"/><span class="tx">云。干他甚麼事。乃云。一年將盡夜。正是此</span>
<lb ed="T" n="0341b25"/><span class="tx">時。萬里未歸人。誰在門外。雪峯云。盡大地</span>
<lb ed="T" n="0341b26"/><span class="tx">是解脫門。把手拽不入。雲門云。盡大地是解</span>
<lb ed="T" n="0341b27"/><span class="tx">脫門。枉作佛法會。却驀拈拄杖畫一畫云。</span>
<lb ed="T" n="0341b28"/><span class="tx">無彼無此。非古非今。拽占波國與新羅國</span>
<lb ed="T" n="0341b29"/><span class="tx">鬪額。山鬼把住麒麟兒。拈須彌山秤作十</span>
<lb ed="T" n="0341c01"/><span class="tx">二兩。泥牛觸倒珊瑚棚。正當與麼時如何。</span>
<lb ed="T" n="0341c02"/><span class="tx">靠拄杖云。來年更有新條在。惱亂春風卒</span>
<lb ed="T" n="0341c03"/><span class="tx">未休　復擧。五祖演和尙云。太平不會禪。</span>
<lb ed="T" n="0341c04"/><span class="tx">一向外邊走。臘月三十日。贏得一張口。且</span>
<lb ed="T" n="0341c05"/><span class="tx">道。那筒是太平口。自云。兩片皮也不識。拈</span>
<lb ed="T" n="0341c06"/><span class="tx">云。淨妙則不然。淨妙不會禪。一向只胡亂。</span>
<lb ed="T" n="0341c07"/><span class="tx">臘月二十九夜。無頭亦無面。擲下拂子云。</span>
<lb ed="T" n="0341c08"/><span class="tx">打鼓普請看</span>
<lb ed="T" n="0341c09"/><span class="tx">歳旦上堂。僧問。新年頭佛法。鏡清道有。智門</span>
<lb ed="T" n="0341c10"/><span class="tx">道無。此意如何。答云。無須鎖子兩頭搖。進</span>
<lb ed="T" n="0341c11"/><span class="tx">云。如是則有無俱坐斷。消息許誰知。答云。</span>
<lb ed="T" n="0341c12"/><span class="tx">切忌坐在者裏。進云。如何是淨妙新年頭佛</span>
<lb ed="T" n="0341c13"/><span class="tx">法。答云。殿前宿草萠芽屋頭鴟吻發笑。師乃</span>
<lb ed="T" n="0341c14"/><span class="tx">拈拄杖云。新年頭佛法。鏡清道底。以杖指</span>
<lb ed="T" n="0341c15"/><span class="tx">左邊云。過者邊著。智門道底。以杖指右邊</span>
<lb ed="T" n="0341c16"/><span class="tx">云。過者邊著。且道。淨妙作麼生。靠拄杖云。</span>
<lb ed="T" n="0341c17"/><span class="tx">元正啓祚。萬物咸新。恭惟現前大衆。起居多</span>
<lb ed="T" n="0341c18"/><span class="tx">福。五祖演和尙云。蘇武牧羊海畔。累日忻然。</span>
<lb ed="T" n="0341c19"/><span class="tx">李陵望漢臺邊。終朝發笑。落在甚麼處。乃</span>
<lb ed="T" n="0341c20"/><span class="tx">云。仁義盡從貧處斷。世情偏向富門多。淨</span>
<lb ed="T" n="0341c21"/><span class="tx">妙則不然。雲靜日月正。雪晴天地春</span>
<lb ed="T" n="0341c22"/><span class="tx">上元節上堂。十五日已前。無彼無此。十五日</span>
<lb ed="T" n="0341c23"/><span class="tx">已後。可貴可賤。正當十五日。天高群象正。</span>
<lb ed="T" n="0341c24"/><span class="tx">海闊百川朝。者箇總是諸人共知底。只如東</span>
<lb ed="T" n="0341c25"/><span class="tx">家點燈西家暗坐作麼生。驀拈拄杖轚香</span>
<lb ed="T" n="0341c26"/><span class="tx">臺云。嶺梅殘雪後雲鬢未梳時。喝</span>
<lb ed="T" n="0341c27"/><span class="tx">上堂。擧。僧問法眼。如何是曹源一滴水。眼</span>
<lb ed="T" n="0341c28"/><span class="tx">云。是曹源一滴水。古人恁麼答話。節文在甚</span>
<lb ed="T" n="0341c29"/><span class="tx">麼處。淨妙却有箇提掇處。切忌穿却鼻孔。</span>
<lb ed="T" n="0342a01"/><span class="tx">下座</span>
<lb ed="T" n="0342a02"/><span class="tx">謝職事上堂。月色和雲白。松聲帶露寒。向</span>
<lb ed="T" n="0342a03"/><span class="tx">者裏垜根底。十萬八千。且道。爲衆竭力一</span>
<lb ed="T" n="0342a04"/><span class="tx">句。作麼生道。金剛合掌念摩訶。狗子尾巴</span>
<lb ed="T" n="0342a05"/><span class="tx">書卍字</span>
<lb ed="T" n="0342a06"/><span class="tx">上堂。擧。眞淨示衆云。師子不食鵰殘。快鷹</span>
<lb ed="T" n="0342a07"/><span class="tx">那打臥兎。放出臨濟大龍。抽却雲門一顧。</span>
<lb ed="T" n="0342a08"/><span class="tx">乃拈拄杖云。龍行雨至。三草二木。拈云。囌</span>
<lb ed="T" n="0342a09"/><span class="tx">嚧囌嚧</span>
<lb ed="T" n="0342a10"/><span class="tx">上堂。人人鼻孔遼天。箇箇脚跟著地。因甚昨</span>
<lb ed="T" n="0342a11"/><span class="tx">夜子時下雨。十箇有九箇不知。須彌頂上</span>
<lb ed="T" n="0342a12"/><span class="tx">卽不問。大洋海底。道將一句來。良久云。上</span>
<lb ed="T" n="0342a13"/><span class="tx">下三指。彼此七馬</span>
<lb ed="T" n="0342a14"/><span class="tx">上堂。擧。德山有僧纔相看。便近前作相撲</span>
<lb ed="T" n="0342a15"/><span class="tx">勢。山云。儞恁麼無禮。合喫山僧手中棒。僧</span>
<lb ed="T" n="0342a16"/><span class="tx">拂袖出去。山云。饒儞恁麼。也祗得一半。僧</span>
<lb ed="T" n="0342a17"/><span class="tx">轉身便喝。山便打云。須我打儞始得。僧云。</span>
<lb ed="T" n="0342a18"/><span class="tx">諸方有明眼人在。山云。儞天然有眼。僧以</span>
<lb ed="T" n="0342a19"/><span class="tx">手擘開眼云。猫。山云。黃河三千年一度清。</span>
<lb ed="T" n="0342a20"/><span class="tx">拈云。大衆會麼。者僧如阿修羅王。㧌動三有</span>
<lb ed="T" n="0342a21"/><span class="tx">大城。諸煩惱海。若不是德山。也難爲相見。</span>
<lb ed="T" n="0342a22"/><span class="tx">只如者僧擘開眼云。猫。山云。黃河三千年</span>
<lb ed="T" n="0342a23"/><span class="tx">一度清。又作麼生。不因紫陌花開早。爭見</span>
<lb ed="T" n="0342a24"/><span class="tx">黃鸎下柳條</span>
<lb ed="T" n="0342a25"/><span class="tx">佛𣵀槃上堂。釋迦老子。入般𣵀槃。蒼天蒼</span>
<lb ed="T" n="0342a26"/><span class="tx">天。便下座</span>
<lb ed="T" n="0342a27"/><span class="tx">上堂。春寒不覺曉。處處聞啼鳥。文殊普賢</span>
<lb ed="T" n="0342a28"/><span class="tx">起佛見法見。貶向二鐵圍山。五祖老人道。</span>
<lb ed="T" n="0342a29"/><span class="tx">今後更敢也無。又云。一度被蛇傷。怕見斷</span>
<lb ed="T" n="0342b01"/><span class="tx">井索。畢竟汝等諸人作麼生見。良久云。夜來</span>
<lb ed="T" n="0342b02"/><span class="tx">風雨深。花落知多少</span>
<lb ed="T" n="0342b03"/><span class="tx">因事上堂。擧。五祖演和尙云。人之性命事。</span>
<lb ed="T" n="0342b04"/><span class="tx">第一須是□。欲得成此□。先須防於□。</span>
<lb ed="T" n="0342b05"/><span class="tx">若是眞□人□□。拈云。五祖老人恁麼不是</span>
<lb ed="T" n="0342b06"/><span class="tx">飽食弄筋。大似癡兒索飯</span>
<lb ed="T" n="0342b07"/><span class="tx">上堂。一人發眞歸源。十方虛空。悉皆消殞。淨</span>
<lb ed="T" n="0342b08"/><span class="tx">妙則不然。一人發眞歸源。釋迦老子。無著</span>
<lb ed="T" n="0342b09"/><span class="tx">身處。一拳拳倒黃鶴樓。一躍躍翻鸚鵡洲。</span>
<lb ed="T" n="0342b10"/><span class="tx">有意氣時添意氣。不風流處也風流。還會</span>
<lb ed="T" n="0342b11"/><span class="tx">麼。摘楊花摘楊花</span>
<lb ed="T" n="0342b12"/><span class="tx">上堂。不著佛求。不著法求。不著僧求。金</span>
<lb ed="T" n="0342b13"/><span class="tx">剛與泥神。揩背一拶骨出</span>
<lb ed="T" n="0342b14"/><span class="tx">師一日云。雲門云。聞聲悟道。見色明心。觀</span>
<lb ed="T" n="0342b15"/><span class="tx">世音菩薩。將錢買胡餅。放下手。元來却是</span>
<lb ed="T" n="0342b16"/><span class="tx">饅頭。山僧二十年前間。有一老宿。敎下一轉</span>
<lb ed="T" n="0342b17"/><span class="tx">語看。山僧卽應聲云。將謂有甚奇特。老宿</span>
<lb ed="T" n="0342b18"/><span class="tx">然之。今日思量不覺發笑</span>
<lb ed="T" n="0342b19"/><span class="tx">上堂。擧。雲門云。聞聲悟道。見色明心。觀世</span>
<lb ed="T" n="0342b20"/><span class="tx">音菩薩。將錢買胡餅。放下手。元來却是饅</span>
<lb ed="T" n="0342b21"/><span class="tx">頭。五祖演和尙云。雲門好則甚好。奇則甚奇。</span>
<lb ed="T" n="0342b22"/><span class="tx">要且只說得老婆禪。若是白雲則不然。作麼</span>
<lb ed="T" n="0342b23"/><span class="tx">生是。聞聲悟道。見色明心。遂作打杖鼓勢</span>
<lb ed="T" n="0342b24"/><span class="tx">云。堋八囉札。拈云。一人釘釘膠粘。一人碓</span>
<lb ed="T" n="0342b25"/><span class="tx">搗磨磨。且道。淨妙還有道處也無。良久云。金</span>
<lb ed="T" n="0342b26"/><span class="tx">剛腦後。下座</span>
<lb ed="T" n="0342b27"/><span class="tx">佛誕生上堂。悉達太子生也。諸人還見麼。竪</span>
<lb ed="T" n="0342b28"/><span class="tx">起拂子云。卽今在山僧拂子頭上。一手指</span>
<lb ed="T" n="0342b29"/><span class="tx">天。一手指地云。天上天下唯我獨尊。諸人</span>
<lb ed="T" n="0342c01"/><span class="tx">還聞麼。乃以目顧視大衆。喝一喝</span>
<lb ed="T" n="0342c02"/><span class="tx">結夏小參。僧問。荷葉團團團似鏡。菱角尖</span>
<lb ed="T" n="0342c03"/><span class="tx">尖尖似錐。風吹柳絮毛毬走。雨打梨花蛺</span>
<lb ed="T" n="0342c04"/><span class="tx">蝶飛。公案現成。願聞法要。師云。儞却出場</span>
<lb ed="T" n="0342c05"/><span class="tx">便錯。進云。可謂是稻荷山頂峭巍巍。淨妙國</span>
<lb ed="T" n="0342c06"/><span class="tx">中深杳杳。答云。儞向甚麼處著眼。進云。九</span>
<lb ed="T" n="0342c07"/><span class="tx">旬禁足魚投網。三月安居鳥入籠。總不消</span>
<lb ed="T" n="0342c08"/><span class="tx">得。學人却要朝遊東土。暮往西天。還許也</span>
<lb ed="T" n="0342c09"/><span class="tx">無。答云。走殺闍梨。進云。坐斷十方時如何。</span>
<lb ed="T" n="0342c10"/><span class="tx">答云。對一說。進云。記得。百丈侍馬祖遊山</span>
<lb ed="T" n="0342c11"/><span class="tx">歸。忽然哭。此意如何。答云。不是爺死。便是</span>
<lb ed="T" n="0342c12"/><span class="tx">母亡。進云。同事。問云。憶父母耶。丈云。無。</span>
<lb ed="T" n="0342c13"/><span class="tx">又作麼生。答云。却是山僧猜不著。進云。同</span>
<lb ed="T" n="0342c14"/><span class="tx">事。云。被人罵耶。丈又云。無。爲復是謾他</span>
<lb ed="T" n="0342c15"/><span class="tx">同事。爲復是事難出口。答云。疑殺天下人。</span>
<lb ed="T" n="0342c16"/><span class="tx">進云。同事。云。哭作什麼。丈云。問取和尙。</span>
<lb ed="T" n="0342c17"/><span class="tx">莫是要鈍置他馬祖麼。答云。加誣惹頼橫</span>
<lb ed="T" n="0342c18"/><span class="tx">註鉤牽。進云。同事。問馬祖。祖云。儞去問取</span>
<lb ed="T" n="0342c19"/><span class="tx">他。又且如何。答云。泥裏洗土塊。進云。同事。</span>
<lb ed="T" n="0342c20"/><span class="tx">回到寮中見百丈。呵呵大笑。畢竟如何。答</span>
<lb ed="T" n="0342c21"/><span class="tx">云。乞兒伎倆。進云。同事。云。適來爲甚麼哭。</span>
<lb ed="T" n="0342c22"/><span class="tx">而今爲甚麼笑。只如同事恁麼道。還具眼</span>
<lb ed="T" n="0342c23"/><span class="tx">也無。答云。何曾不具。進云。丈云。適來哭而</span>
<lb ed="T" n="0342c24"/><span class="tx">今笑。如何是百丈哭與笑。答云。爛泥裏有</span>
<lb ed="T" n="0342c25"/><span class="tx">刺。乃云。三月安居明日起。一言今夕爲叮</span>
<lb ed="T" n="0342c26"/><span class="tx">嚀。從來諸佛性平等。那箇衆生骨缺靈。好看</span>
<lb ed="T" n="0342c27"/><span class="tx">金烏追玉兎。莫隨螺蠃祝螟蛉。當年圓覺</span>
<lb ed="T" n="0342c28"/><span class="tx">伽藍話。塞却耳根誰解聽</span>
<lb ed="T" n="0342c29"/><span class="tx">結夏上堂。僧問。節屆朱明。時當初夏。薰風</span>
<lb ed="T" n="0343a01"/><span class="tx">南至。畏日東昇。時節因緣。願聞法要。答云。</span>
<lb ed="T" n="0343a02"/><span class="tx">逢人不得錯擧。進云。記得。僧問古德。九旬</span>
<lb ed="T" n="0343a03"/><span class="tx">禁足意旨如何。德云。理長卽就。意在那裏。答</span>
<lb ed="T" n="0343a04"/><span class="tx">云。夜叉屈膝眼睛黑。進云。僧云。只如六根不</span>
<lb ed="T" n="0343a05"/><span class="tx">具底人還禁得也無。德云。穿過髑髏又作麼</span>
<lb ed="T" n="0343a06"/><span class="tx">生。答云。金剛杵打鐵山摧。乃云。今朝結制。</span>
<lb ed="T" n="0343a07"/><span class="tx">諸方體例。檢點將來。有甚巴鼻。青蘿夤緣。</span>
<lb ed="T" n="0343a08"/><span class="tx">直上寒松之頂。白雲淡泞。出沒太虛之中｣</span>
<lb ed="T" n="0343a09"/><span class="tx">上堂。擧。念法華。與眞園頭。侍立風穴次。穴</span>
<lb ed="T" n="0343a10"/><span class="tx">問。眞云。作麼生是世尊不說說。迦葉不聞聞。</span>
<lb ed="T" n="0343a11"/><span class="tx">眞云。鵓鳩樹上啼。意在麻畬裏。穴云。儞作</span>
<lb ed="T" n="0343a12"/><span class="tx">許多癡福作甚麼。何不體究言句。又問。念</span>
<lb ed="T" n="0343a13"/><span class="tx">云。儞作麼生。念云。動容揚古路。不墮悄然</span>
<lb ed="T" n="0343a14"/><span class="tx">機。穴云。儞何不看念法華下語。後來大惠</span>
<lb ed="T" n="0343a15"/><span class="tx">云。山僧當時若見者老漢恁麼道。深掘一</span>
<lb ed="T" n="0343a16"/><span class="tx">坑。一時埋却。更牽牛從上踏過。却須放眞</span>
<lb ed="T" n="0343a17"/><span class="tx">公出一頭始得。山僧恁麼道。且不是抑强</span>
<lb ed="T" n="0343a18"/><span class="tx">扶弱。亦不是杜撰差排。儞若識得鵓鳩樹</span>
<lb ed="T" n="0343a19"/><span class="tx">上啼意在麻畬裏。便識得動容揚古路。不</span>
<lb ed="T" n="0343a20"/><span class="tx">墮悄然機。者兩轉語。畢竟是一耶是二耶。</span>
<lb ed="T" n="0343a21"/><span class="tx">若道是一。爲甚風穴只肯念法華。却不肯</span>
<lb ed="T" n="0343a22"/><span class="tx">眞園頭。若道是二。爭奈落霞與孤鶩齊飛。</span>
<lb ed="T" n="0343a23"/><span class="tx">秋水共長天一色。拈云。大惠恁麼氣槪。殺</span>
<lb ed="T" n="0343a24"/><span class="tx">人則不無。要見他古人。直是未在。淨妙當</span>
<lb ed="T" n="0343a25"/><span class="tx">時若見。却用掘一坑。一時與伊埋却。牽牛</span>
<lb ed="T" n="0343a26"/><span class="tx">從上踏過。却請者二三人出頭證明。淨妙恁</span>
<lb ed="T" n="0343a27"/><span class="tx">麼亦不是抑强扶弱。亦不是杜撰差排。何故</span>
<lb ed="T" n="0343a28"/><span class="tx">如斯。但免被他敎壞人家男女</span>
<lb ed="T" n="0343a29"/><span class="tx">上堂。良久云。是甚麼。謂作佛法商量。謂作</span>
<lb ed="T" n="0343b01"/><span class="tx">世諦流布。應菴和尙云。作世諦流布也得。</span>
<lb ed="T" n="0343b02"/><span class="tx">作佛法商量也得。渾崙呑却。三十年後。有</span>
<lb ed="T" n="0343b03"/><span class="tx">人索飯錢在。直饒爛嚼白湯嚥下。未免粘</span>
<lb ed="T" n="0343b04"/><span class="tx">牙帶齒。應菴老人一期逞快。未免拈頭作</span>
<lb ed="T" n="0343b05"/><span class="tx">尾。淨妙道。世諦佛法。渾崙爛嚼。總不與麼。</span>
<lb ed="T" n="0343b06"/><span class="tx">有人索飯錢在。便領得去也。是胡孫帶硏</span>
<lb ed="T" n="0343b07"/><span class="tx">搥作麼生。耳朶兩片皮。下座</span>
<lb ed="T" n="0343b08"/><span class="tx">擧。慧明道人者知見甚高。下視諸方。初菴</span>
<lb ed="T" n="0343b09"/><span class="tx">於大梅山。有禪者來遊。明問曰。近離何處。</span>
<lb ed="T" n="0343b10"/><span class="tx">對云。城都。曰。上座離城都到此山。則城都</span>
<lb ed="T" n="0343b11"/><span class="tx">少上座。此山剩上座。剩則心外有法。少則心</span>
<lb ed="T" n="0343b12"/><span class="tx">法不周。說得道理卽住。不會卽去。禪者莫能</span>
<lb ed="T" n="0343b13"/><span class="tx">對。又遷止天台山。有彥明道人者。俊辯自</span>
<lb ed="T" n="0343b14"/><span class="tx">負。來謁明。明問曰。從上先德。有悟者否。對</span>
<lb ed="T" n="0343b15"/><span class="tx">曰。有之。曰一人發眞歸源。十方虛空。悉皆</span>
<lb ed="T" n="0343b16"/><span class="tx">消殞。擧手指云。只今天台山巍然。如來得</span>
<lb ed="T" n="0343b17"/><span class="tx">消殞去。明張目直視遁去。又問。諸老宿曰。雪</span>
<lb ed="T" n="0343b18"/><span class="tx">峯塔銘曰。夫從緣而有者。始終而成壞。非從</span>
<lb ed="T" n="0343b19"/><span class="tx">緣而有者。歴劫而長堅。堅之與壞卽且止。雪</span>
<lb ed="T" n="0343b20"/><span class="tx">峯只今在什麼處。師代前語云。道人曾到</span>
<lb ed="T" n="0343b21"/><span class="tx">城都否。若言曾到。則此處少道人。城都剩</span>
<lb ed="T" n="0343b22"/><span class="tx">道人。若言不到其義一也。不特此處城都。</span>
<lb ed="T" n="0343b23"/><span class="tx">一切處皆然。此是道人所問義。我則不然。</span>
<lb ed="T" n="0343b24"/><span class="tx">先請道人說。代天台語云。多少人恁麼疑</span>
<lb ed="T" n="0343b25"/><span class="tx">著。又云。得於發眞歸源時看。代雪峯。在麼</span>
<lb ed="T" n="0343b26"/><span class="tx">處。語云。從來知己少</span>
<lb ed="T" n="0343b27"/><span class="tx">上堂。千人萬人中。一人兩人知。知卽不問。</span>
<lb ed="T" n="0343b28"/><span class="tx">且道。知底是甚麼人。　復擧。興化謂克賓維</span>
<lb ed="T" n="0343b29"/><span class="tx">那曰。汝不久當爲唱導之師。也是好心。克</span>
<lb ed="T" n="0343c01"/><span class="tx">賓曰。我不入者保社。不得好報。化曰。儞</span>
<lb ed="T" n="0343c02"/><span class="tx">會了不入。不會了不入。多此一問。克賓曰。總</span>
<lb ed="T" n="0343c03"/><span class="tx">不與麼。果然。興化乃打。復罰錢趁出院。早遲</span>
<lb ed="T" n="0343c04"/><span class="tx">八刻。雖然若無擧鼎拔山力。千里烏騅不</span>
<lb ed="T" n="0343c05"/><span class="tx">易騎</span>
<lb ed="T" n="0343c06"/><span class="tx">上堂。擧。耽源問麻谷。十二面觀音。是凡是</span>
<lb ed="T" n="0343c07"/><span class="tx">聖。谷云。是聖。源乃打谷一摑。谷云。知儞不</span>
<lb ed="T" n="0343c08"/><span class="tx">到者箇境界。拈云。只者一摑。麻谷不知落</span>
<lb ed="T" n="0343c09"/><span class="tx">處。却倒一說。耽源便好再打一掴。若不然。</span>
<lb ed="T" n="0343c10"/><span class="tx">便禮拜。救得一半。山僧恁麼道。且道。是扶</span>
<lb ed="T" n="0343c11"/><span class="tx">耽源扶麻谷</span>
<lb ed="T" n="0343c12"/><span class="tx">圓光三枝公大祥諱日。拈香。此香圓同太虛。</span>
<lb ed="T" n="0343c13"/><span class="tx">無缺無餘。光明處處透。彼彼無隔礙。是光卽</span>
<lb ed="T" n="0343c14"/><span class="tx">釋迦文及無量壽。玉毫相光。卽藥師瑠璃光。</span>
<lb ed="T" n="0343c15"/><span class="tx">卽普賢變現金色光。卽地藏王寶珠勝光。卽</span>
<lb ed="T" n="0343c16"/><span class="tx">無量義光。所謂一切諸法。自本來今。性相</span>
<lb ed="T" n="0343c17"/><span class="tx">空寂。無大無小。無生無滅。非住非動。不進不</span>
<lb ed="T" n="0343c18"/><span class="tx">退。猶如虛空。無有二相。而諸衆生。妄自橫</span>
<lb ed="T" n="0343c19"/><span class="tx">計。流轉五道。莫知其本。是故。修之爲戒。</span>
<lb ed="T" n="0343c20"/><span class="tx">爲定。爲惠。爲解脫。爲解脫知見。由是知</span>
<lb ed="T" n="0343c21"/><span class="tx">見。開佛知見。示佛知見。悟佛知見。入佛知</span>
<lb ed="T" n="0343c22"/><span class="tx">見。悉由於是。無有自他。爰玆正慶二年五</span>
<lb ed="T" n="0343c23"/><span class="tx">月十七日。善女三枝氏。祖父法名圓光。大祥</span>
<lb ed="T" n="0343c24"/><span class="tx">之辰。預於今十二日。抽施淨財。就于淨妙</span>
<lb ed="T" n="0343c25"/><span class="tx">禪寺作諸善果。乃至圖繪藥師瑠璃光如來</span>
<lb ed="T" n="0343c26"/><span class="tx">尊像。雕造地藏王菩薩聖儀。及書寫經典。</span>
<lb ed="T" n="0343c27"/><span class="tx">種種功勳。仍命山僧。虔爇此香。供養十方</span>
<lb ed="T" n="0343c28"/><span class="tx">佛陀耶衆云云。願回勝利。悉資覺路。伏惟。</span>
<lb ed="T" n="0343c29"/><span class="tx">亡者在世七十六年。精修念佛三昧。棄捐四</span>
<lb ed="T" n="0344a01"/><span class="tx">大。已及三期。想見神儀樂遊清泰。卽七十六</span>
<lb ed="T" n="0344a02"/><span class="tx">年前。念念之心。念無所念。無所念心。是爲</span>
<lb ed="T" n="0344a03"/><span class="tx">淨土。悟七十六年後。念念之性。念無所念。</span>
<lb ed="T" n="0344a04"/><span class="tx">無所念性。是爲彌陀。所謂圓同於太虛。光</span>
<lb ed="T" n="0344a05"/><span class="tx">明處處透。非去亦非住。無生亦無滅。其或於</span>
<lb ed="T" n="0344a06"/><span class="tx">斯未然。更聽重爲指註。乃挿香云。看看。靈</span>
<lb ed="T" n="0344a07"/><span class="tx">鳥不萠枝上夢。覺花無影樹頭春</span>
<lb ed="T" n="0344a08"/><span class="tx">上堂。說禪說道易。成佛作祖難。成佛作祖</span>
<lb ed="T" n="0344a09"/><span class="tx">易。說禪說道難。拈拄杖畫一畫云。東涌西</span>
<lb ed="T" n="0344a10"/><span class="tx">沒。南涌北沒</span>
<lb ed="T" n="0344a11"/><span class="tx">上堂。明覺示衆云。乾坤把定則不無。爾作麼</span>
<lb ed="T" n="0344a12"/><span class="tx">生是手擎日月底句。朝看東南暮觀西北。</span>
<lb ed="T" n="0344a13"/><span class="tx">手擎日月底句道了也。還有道得定乾坤</span>
<lb ed="T" n="0344a14"/><span class="tx">句底麼。良久拈拄杖卓一下云。翡翠踏翻</span>
<lb ed="T" n="0344a15"/><span class="tx">荷葉雨。鷺鶿衝破竹林煙</span>
<lb ed="T" n="0344a16"/><span class="tx">亂後上堂。僧問。天得一以清。地得一以寧。</span>
<lb ed="T" n="0344a17"/><span class="tx">君王得一天下和平。正恁麼時如何提唱。師</span>
<lb ed="T" n="0344a18"/><span class="tx">云。斬新日月。特地乾坤。進云。記得。汾陽示</span>
<lb ed="T" n="0344a19"/><span class="tx">衆云。夫說法者。須具十智同眞。如何是十智</span>
<lb ed="T" n="0344a20"/><span class="tx">同眞。答云。牙根不瀝水。進云。如何是一同</span>
<lb ed="T" n="0344a21"/><span class="tx">一質。答云。天上天下。進云。如何是二同大事。</span>
<lb ed="T" n="0344a22"/><span class="tx">答云。將蔑縛虛空。打鼓普請看。進云。如何</span>
<lb ed="T" n="0344a23"/><span class="tx">是三總同參。答云。儞我不相識。進云。如何</span>
<lb ed="T" n="0344a24"/><span class="tx">是四同眞智。答云。石從空裏立。火向水中</span>
<lb ed="T" n="0344a25"/><span class="tx">焚。進云。如何是五同遍普。答云。松風水月。</span>
<lb ed="T" n="0344a26"/><span class="tx">進云。如何是六同具足。答云。闍梨無分。進</span>
<lb ed="T" n="0344a27"/><span class="tx">云。如何是七同得失。答云。狸奴白牯念摩</span>
<lb ed="T" n="0344a28"/><span class="tx">訶。進云。如何是八同生殺。答云。佛祖乞命。</span>
<lb ed="T" n="0344a29"/><span class="tx">草木放光。進云。如何是九同音吼。答云。聽</span>
<lb ed="T" n="0344b01"/><span class="tx">不出聲進云。如何是十同得入。答云。彌勒</span>
<lb ed="T" n="0344b02"/><span class="tx">彈指。進云。與甚麼人同得入。答云。三尺一</span>
<lb ed="T" n="0344b03"/><span class="tx">丈六。進云。與阿誰同音吼。答云。墻壁瓦礫。</span>
<lb ed="T" n="0344b04"/><span class="tx">進云。作麼生同生殺。答云。有時爲儞說。有</span>
<lb ed="T" n="0344b05"/><span class="tx">時答儞話。進云。甚麼物同得失。答云。蒲團</span>
<lb ed="T" n="0344b06"/><span class="tx">禪版。進云。阿那箇同具足。答云。儞者一問甚</span>
<lb ed="T" n="0344b07"/><span class="tx">處得來。進云。甚麼同遍普。答云。水月松風。</span>
<lb ed="T" n="0344b08"/><span class="tx">進云。何人同眞智。答云。十字街頭石敢當。</span>
<lb ed="T" n="0344b09"/><span class="tx">進云。執能總同參。答云。草鞋拄杖。進云。那</span>
<lb ed="T" n="0344b10"/><span class="tx">箇同大事。答云。鉢囊鞋袋。進云。何物同一</span>
<lb ed="T" n="0344b11"/><span class="tx">質。答云。東西南北。進云。十智同眞蒙指示。</span>
<lb ed="T" n="0344b12"/><span class="tx">共賀昇平在此時。答云。阿誰不知。乃云殺</span>
<lb ed="T" n="0344b13"/><span class="tx">人刀活人劍。乃上古之風規。亦今時之樞要。</span>
<lb ed="T" n="0344b14"/><span class="tx">善用則當機著著。不善則敗闕重重。其實於</span>
<lb ed="T" n="0344b15"/><span class="tx">人阿誰無分。大衆還識劍麼。高著眼復云。</span>
<lb ed="T" n="0344b16"/><span class="tx">乾坤若定。日月乃明。只如箭鋒相直底時節。</span>
<lb ed="T" n="0344b17"/><span class="tx">諸人還知落處也無。良久云。兩箇孩兒抱</span>
<lb ed="T" n="0344b18"/><span class="tx">花鼓。者邊動著那邊舞。好大哥莫來攔我毬</span>
<lb ed="T" n="0344b19"/><span class="tx">門路</span>
<lb ed="T" n="0344b20"/><span class="tx">上堂垂語云。寒時寒殺闍梨。熱時熱殺闍</span>
<lb ed="T" n="0344b21"/><span class="tx">梨。若也知得寒時熱時。決定不負闍梨。山</span>
<lb ed="T" n="0344b22"/><span class="tx">僧恁麼道。還有忍俊不禁底麼。乃云。萬法</span>
<lb ed="T" n="0344b23"/><span class="tx">本閑。而人自閙。須菩提岩中宴坐。天帝釋空</span>
<lb ed="T" n="0344b24"/><span class="tx">中雨花。陜府鐵牛。呑却嘉州大象。日本國</span>
<lb ed="T" n="0344b25"/><span class="tx">裏。水長船高。拈拄杖云。國師來也。卽今在</span>
<lb ed="T" n="0344b26"/><span class="tx">拄杖頭上。說七道八。卓一下　復擧。歸宗</span>
<lb ed="T" n="0344b27"/><span class="tx">云。歸宗事理絶。日輪正當午。自在如師子。</span>
<lb ed="T" n="0344b28"/><span class="tx">不與物依怙。拈云。歸宗恁麼自在。在甚麼</span>
<lb ed="T" n="0344b29"/><span class="tx">處。淨妙試和一首。淨妙沒事理。自在若可</span>
<lb ed="T" n="0344c01"/><span class="tx">比依怙不依怙。清風動天地</span>
<lb ed="T" n="0344c02"/><span class="tx">上堂垂語云。今日熱如作日。昨日熱如今</span>
<lb ed="T" n="0344c03"/><span class="tx">日。且道。甚麼處誵訛。還有辨得底麼。乃云。</span>
<lb ed="T" n="0344c04"/><span class="tx">卽者是卽者是。且道。是箇甚麼。張公喫酒李</span>
<lb ed="T" n="0344c05"/><span class="tx">公醉　復擧。蘢居士訪洛浦。士拜起云。季夏</span>
<lb ed="T" n="0344c06"/><span class="tx">極熱。孟冬薄寒。浦云。莫錯。士云。龐公年老。</span>
<lb ed="T" n="0344c07"/><span class="tx">浦云。何不熱時道熱。寒時道寒。士云。患聾</span>
<lb ed="T" n="0344c08"/><span class="tx">作麼浦云。放儞三十棒。士云。啞却我口。瞎</span>
<lb ed="T" n="0344c09"/><span class="tx">却儞眼。拈云。龐公恁麼道。甚麼處是錯處。</span>
<lb ed="T" n="0344c10"/><span class="tx">莫是洛浦倚勢欺人麼。雖然檢點將來果</span>
<lb ed="T" n="0344c11"/><span class="tx">然錯。且道。龐公錯。洛浦錯</span>
<lb ed="T" n="0344c12"/><span class="tx">上堂。一二三四五六七。七六五四三二一。因</span>
<lb ed="T" n="0344c13"/><span class="tx">七見一。見一忘七。出門撞著須菩提。無言</span>
<lb ed="T" n="0344c14"/><span class="tx">勘破維摩詰。鐘樓上念賛。床脚下種菜。勝</span>
<lb ed="T" n="0344c15"/><span class="tx">首座道。猛虎當路坐。喝　復擧。大潙行禪師</span>
<lb ed="T" n="0344c16"/><span class="tx">云。不是心。不是佛。不是物。且道。是箇甚麼。</span>
<lb ed="T" n="0344c17"/><span class="tx">不在内。不在外。不在中間。畢竟在甚麼</span>
<lb ed="T" n="0344c18"/><span class="tx">處。苦苦。有口說不得。無家何處歸。拈云。古</span>
<lb ed="T" n="0344c19"/><span class="tx">人但欲逼犬跳墻。殊不知見機者少。淨妙</span>
<lb ed="T" n="0344c20"/><span class="tx">開却通天大路。與一切人共行。是蛇入草。</span>
<lb ed="T" n="0344c21"/><span class="tx">是龍上天。不是心。不是佛。不是物。不在</span>
<lb ed="T" n="0344c22"/><span class="tx">内。不在外。不在中間。是山皆有寺。何處</span>
<lb ed="T" n="0344c23"/><span class="tx">不爲家</span>
<lb ed="T" n="0344c24"/><span class="tx">一日師垂語云。人人鼻孔遼天。因甚不知</span>
<lb ed="T" n="0344c25"/><span class="tx">香臭僧云。是甚麼香臭。師云。我道。儞不知。</span>
<lb ed="T" n="0344c26"/><span class="tx">進云。道不屬知。不屬不知。師云。者念言語</span>
<lb ed="T" n="0344c27"/><span class="tx">漢。誰問。儞張道李道出去僧又云。不知處最</span>
<lb ed="T" n="0344c28"/><span class="tx">親。師乃打云打儞箇最親僧云。却問和尙。</span>
<lb ed="T" n="0344c29"/><span class="tx">作麼生是香臭。師復打云。分明識取。僧乃喝。</span>
<lb ed="T" n="0344c30"/><span class="tx">師又打云。猶嫌少那僧又喝。師又打云。直是</span>
<lb ed="T" n="0345a01"/><span class="tx">難識那。僧低頭良久云。和尙打得我痛師云。</span>
<lb ed="T" n="0345a02"/><span class="tx">儞活耶。其僧又一次云。我與和尙鼻孔不</span>
<lb ed="T" n="0345a03"/><span class="tx">同。師云。不消說得。僧云。因甚麼不消說</span>
<lb ed="T" n="0345a04"/><span class="tx">得。師云。知之久矣。又僧云。知甚麼香臭。師</span>
<lb ed="T" n="0345a05"/><span class="tx">云。灼然儞不知。又僧云。待有香臭時祗</span>
<lb ed="T" n="0345a06"/><span class="tx">對。師云。者無鼻孔漢。進云。謝師證明。師乃</span>
<lb ed="T" n="0345a07"/><span class="tx">打一下云。分明記取。又僧云。醉後添杯不</span>
<lb ed="T" n="0345a08"/><span class="tx">似無。師云。若恁麼則儞知耶。進云。迅雷吼</span>
<lb ed="T" n="0345a09"/><span class="tx">破澄潭月。師打云。念語言漢。又僧云。猶有</span>
<lb ed="T" n="0345a10"/><span class="tx">者箇在。師云。儞無者箇那。進云。何有者箇。</span>
<lb ed="T" n="0345a11"/><span class="tx">師云。儞灼然無。進云。切忌道著。師云。儞旣</span>
<lb ed="T" n="0345a12"/><span class="tx">無道著箇甚麼。進云。誰知遠煙浪。別有好</span>
<lb ed="T" n="0345a13"/><span class="tx">思量。師云。正好喫棒。便打</span>
<lb ed="T" n="0345a14"/><span class="tx">師又云。者一段事。只在脚跟下。因甚踏不</span>
<lb ed="T" n="0345a15"/><span class="tx">著。僧云。何處踏不著。師云。何似生。進云。看</span>
<lb ed="T" n="0345a16"/><span class="tx">脚下。師云果然踏不著。出去。又僧云。識法</span>
<lb ed="T" n="0345a17"/><span class="tx">者懼師云。不識者聻。進云。隨分納些些。師</span>
<lb ed="T" n="0345a18"/><span class="tx">乃打一下叱云。者牛漢。其僧又云。恐汚却脚。</span>
<lb ed="T" n="0345a19"/><span class="tx">師云。適間有恁麼道喫棒去了。進云。和尙</span>
<lb ed="T" n="0345a20"/><span class="tx">棒敎誰喫。師乃打一下云。有者般漢喫。進</span>
<lb ed="T" n="0345a21"/><span class="tx">云。某甲有甚過。師云。若恁麼。儞棒也喫未</span>
<lb ed="T" n="0345a22"/><span class="tx">得在。出去。其僧復云。當甚破草鞋。師云。若</span>
<lb ed="T" n="0345a23"/><span class="tx">是破草鞋。儞卽踏著也。進云。本來無一物。師</span>
<lb ed="T" n="0345a24"/><span class="tx">云。閑言語。僧又云。是甚麼乾屎橛。師云。閑</span>
<lb ed="T" n="0345a25"/><span class="tx">言語。又僧云。只爲太近。師云。何不退歩著。</span>
<lb ed="T" n="0345a26"/><span class="tx">進云。退身無路。師云。甚麼礙著儞。進云。唯</span>
<lb ed="T" n="0345a27"/><span class="tx">恐踏不著。師云。自生退屈</span>
<lb ed="T" n="0345a28"/><span class="tx">師又云。天晴日頭出。雨下地皮爛。於自己分</span>
<lb ed="T" n="0345a29"/><span class="tx">上作麼生。僧云。自己。師云。作麼生。進云。旣</span>
<lb ed="T" n="0345b01"/><span class="tx">知自己。又作麼生。師云。是甚麼語話。進云。</span>
<lb ed="T" n="0345b02"/><span class="tx">天地同根。萬物一體。師云。若不勘儞幾被</span>
<lb ed="T" n="0345b03"/><span class="tx">儞謾。便打。其僧又云。天晴日頭出。雨下地皮</span>
<lb ed="T" n="0345b04"/><span class="tx">爛。師云。自己聻。進云。還我話頭來。師云。倒</span>
<lb ed="T" n="0345b05"/><span class="tx">敎誰還話頭。僧乃擧坐具云。者箇聻。師云。</span>
<lb ed="T" n="0345b06"/><span class="tx">轉沒交渉。出去。又僧云。寒時向火。熱時秉</span>
<lb ed="T" n="0345b07"/><span class="tx">涼。師云。且喜儞不異常流。便打。進云。和尙</span>
<lb ed="T" n="0345b08"/><span class="tx">慈悲容。某甲恁麼去。師云。好麼。再打一下</span>
<lb ed="T" n="0345b09"/><span class="tx">云。去。其僧又云。睡美不知山雨過覺來殿</span>
<lb ed="T" n="0345b10"/><span class="tx">閣生微涼。師云。莫便是儞自己麼。進云。是。</span>
<lb ed="T" n="0345b11"/><span class="tx">又云。且喜沒交渉。師乃連打兩下云。一棒打</span>
<lb ed="T" n="0345b12"/><span class="tx">儞是。一棒打儞沒交渉。又僧云。淨妙寺裏。</span>
<lb ed="T" n="0345b13"/><span class="tx">喫粥喫飯。師云。者喫粥喫飯漢</span>
<lb ed="T" n="0345b14"/><span class="tx">上堂。口是禍門。只堪喫飯。雖然。幾箇知道。</span>
<lb ed="T" n="0345b15"/><span class="tx">飯是米做</span>
<lb ed="T" n="0345b16"/><span class="tx">解夏小參。僧問。長期告滿時如何。答云。長期</span>
<lb ed="T" n="0345b17"/><span class="tx">告滿。進云。今夜小參時如何。答云。今夜小</span>
<lb ed="T" n="0345b18"/><span class="tx">參。進云。記得。僧問雲門。秋初夏末。前程忽</span>
<lb ed="T" n="0345b19"/><span class="tx">有人問如何祗對。門云。大衆退後。意旨如</span>
<lb ed="T" n="0345b20"/><span class="tx">何。答云。鐵蒺䔧椎當面擲。進云。僧云。未審。</span>
<lb ed="T" n="0345b21"/><span class="tx">過在甚麼處。門云。還我九十日飯錢來。又</span>
<lb ed="T" n="0345b22"/><span class="tx">作麼生。答云。喪車後藥囊。乃云。金色頭陀門</span>
<lb ed="T" n="0345b23"/><span class="tx">下。豈有如許般事。長期短期。期箇甚麼。大</span>
<lb ed="T" n="0345b24"/><span class="tx">參小參。令人發笑在。今諸方遞相㳂襲。應</span>
<lb ed="T" n="0345b25"/><span class="tx">作故事。大衆始見清和。又聞蕭瑟光陰。如</span>
<lb ed="T" n="0345b26"/><span class="tx">是寧可棄捐。法歲告終。安居無難。輒成一</span>
<lb ed="T" n="0345b27"/><span class="tx">頌。擧似諸人。九夏今朝盡。陞堂作小參。始</span>
<lb ed="T" n="0345b28"/><span class="tx">終無可說。下座一和南</span>
<lb ed="T" n="0345b29"/><span class="tx">解夏上堂。僧問。解開布袋時如何。答云。東</span>
<lb ed="T" n="0345c01"/><span class="tx">去西去。進云。如何是超佛越祖之談。答云。十</span>
<lb ed="T" n="0345c02"/><span class="tx">字街頭石幢子。乃云。結制解制。小參大參。便</span>
<lb ed="T" n="0345c03"/><span class="tx">恁麼去。十萬八千　復擧。僧問雲門。樹凋葉</span>
<lb ed="T" n="0345c04"/><span class="tx">落時如何。門云。體露金風。拈云。雲門恁麼答</span>
<lb ed="T" n="0345c05"/><span class="tx">話。大似弄精魂。淨妙則不然。樹凋葉落時</span>
<lb ed="T" n="0345c06"/><span class="tx">如何。春來依舊青</span>
<lb ed="T" n="0345c07"/><span class="tx">上堂。江上已秋色。火雲終不移。西風五更</span>
<lb ed="T" n="0345c08"/><span class="tx">雨。平地一聲雷。拈拄杖卓一下　復云。昨日</span>
<lb ed="T" n="0345c09"/><span class="tx">說定法。今日說不定法。何故。昨日晴今日</span>
<lb ed="T" n="0345c10"/><span class="tx">雨。雲門大師道。若說菩提𣵀槃。眞如解脫。</span>
<lb ed="T" n="0345c11"/><span class="tx">是燒楓香供養汝。若說佛說祖。是燒黃熟</span>
<lb ed="T" n="0345c12"/><span class="tx">香供養儞。若說超佛越祖之談。是燒餅香</span>
<lb ed="T" n="0345c13"/><span class="tx">供養儞。歸依佛法僧下去。應菴和尙云。三</span>
<lb ed="T" n="0345c14"/><span class="tx">百六十骨節。八萬四千毛竅。被雲門一棒打</span>
<lb ed="T" n="0345c15"/><span class="tx">開了也。還有爲衆竭力者麼。出來爲雲</span>
<lb ed="T" n="0345c16"/><span class="tx">門作主。與歸宗相見。淨妙到者裏却不</span>
<lb ed="T" n="0345c17"/><span class="tx">然。仰面不見天。低頭不見地</span>
<lb ed="T" n="0345c18"/><span class="tx">中秋上堂。靈山指月。曹溪話月。淨妙者裏</span>
<lb ed="T" n="0345c19"/><span class="tx">只要見月。只如卽今雨下。作麼生見得。大</span>
<lb ed="T" n="0345c20"/><span class="tx">衆還要見月麼。以拂子作圓相云。莫從</span>
<lb ed="T" n="0345c21"/><span class="tx">今夜看。好向此時觀。撃拂子一下　復擧。</span>
<lb ed="T" n="0345c22"/><span class="tx">應菴和尙云。十五日已前。半暗半明。師云。過</span>
<lb ed="T" n="0345c23"/><span class="tx">去莫思重。十五日已後。半月半暗。師云。未</span>
<lb ed="T" n="0345c24"/><span class="tx">來休指望。正當十五日。面如滿月目如蓮。</span>
<lb ed="T" n="0345c25"/><span class="tx">天上人間咸恭敬。師咄云。縮頭去。桑樹著箭。</span>
<lb ed="T" n="0345c26"/><span class="tx">柳樹汁出。師云。此是我語。若論佛法二字。</span>
<lb ed="T" n="0345c27"/><span class="tx">謝三娘賣金。師云。此地無金二兩。俗人沽</span>
<lb ed="T" n="0345c28"/><span class="tx">酒三升。且道。淨妙又作麼生。十五日已前。天</span>
<lb ed="T" n="0345c29"/><span class="tx">晴日頭出。十五日已後。陰晴未可期。正當十</span>
<lb ed="T" n="0346a01"/><span class="tx">五日。普覆大雲。等澍甘雨。桑樹著箭。柳樹</span>
<lb ed="T" n="0346a02"/><span class="tx">汁出。喝</span>
<lb ed="T" n="0346a03"/><span class="tx">上堂。顧視大衆云。有麼有麼。便下座</span>
<lb ed="T" n="0346a04"/><span class="tx">上堂。淨妙一句。如風過樹。急著眼聽。落葉</span>
<lb ed="T" n="0346a05"/><span class="tx">無數。淨妙一決。何人不瞥。指出目前。清風</span>
<lb ed="T" n="0346a06"/><span class="tx">明月。淨妙一機。瞬目揚眉。便恁麼會。伏惟</span>
<lb ed="T" n="0346a07"/><span class="tx">伏惟</span>
<lb ed="T" n="0346a08"/><span class="tx">上堂。祖師有意無意。諸佛是心非心。有無是</span>
<lb ed="T" n="0346a09"/><span class="tx">非俱遣。籬邊菊綻黃金。還會麼。鎌倉縣裏。虎</span>
<lb ed="T" n="0346a10"/><span class="tx">咬大蟲。八幡廟排門汗出。喝</span>
<lb ed="T" n="0346a11"/><span class="tx">故大檀那三周諱日。孝嗣二伯仲正以平天</span>
<lb ed="T" n="0346a12"/><span class="tx">下有功　皇帝賜尊氏。以旌其德。但尙處</span>
<lb ed="T" n="0346a13"/><span class="tx">京師。未獲旋歸。忽牋函遠至。請爲陞座。垂</span>
<lb ed="T" n="0346a14"/><span class="tx">語云。十方薄伽梵。一路𣵀槃門。乾峯以拄</span>
<lb ed="T" n="0346a15"/><span class="tx">杖畫一畫云。路頭在者裏。淨妙則不然。乃</span>
<lb ed="T" n="0346a16"/><span class="tx">以拂子畫一畫云。路頭在者裏。還有見機</span>
<lb ed="T" n="0346a17"/><span class="tx">者麼。僧問。樹凋葉落露金風。說法還如山</span>
<lb ed="T" n="0346a18"/><span class="tx">答鐘。罔極深恩斯可報。願聞一句振綱宗。</span>
<lb ed="T" n="0346a19"/><span class="tx">學人上來。請師指示。答云。十方薄伽梵。一路</span>
<lb ed="T" n="0346a20"/><span class="tx">𣵀槃門。進云。哇地一聲時。衆緣皆已具。未</span>
<lb ed="T" n="0346a21"/><span class="tx">審。生從何來。答云。生從哇地一聲來。好從</span>
<lb ed="T" n="0346a22"/><span class="tx">哇地聲中薦。進云。葉落歸根。來時無口。畢</span>
<lb ed="T" n="0346a23"/><span class="tx">竟死從何去。答云。死從落葉歸根去。落葉</span>
<lb ed="T" n="0346a24"/><span class="tx">歸根非死語。進云。只如今日。乃是大檀那</span>
<lb ed="T" n="0346a25"/><span class="tx">讃州太守源公大祥之辰。未審。神儀居於何</span>
<lb ed="T" n="0346a26"/><span class="tx">處。答云。虛空包不過。佛眼覰不著。進云。此</span>
<lb ed="T" n="0346a27"/><span class="tx">事且止。記得。梁武帝請傅大士。講經。大士乃</span>
<lb ed="T" n="0346a28"/><span class="tx">於座上。揮案一下。便下座。意旨如何。答云。</span>
<lb ed="T" n="0346a29"/><span class="tx">摩訶般若波羅蜜。甚深般若波羅蜜。進云。武</span>
<lb ed="T" n="0346b01"/><span class="tx">帝當時愕然。可謂是聞所未聞。見所未見耶。</span>
<lb ed="T" n="0346b02"/><span class="tx">答云。眼色見不及。耳聲那得聞。進云。志公</span>
<lb ed="T" n="0346b03"/><span class="tx">問。陸下還會麼。帝云。不會。志公云。大士講</span>
<lb ed="T" n="0346b04"/><span class="tx">經竟。畢竟節文在甚麼處。答云。山僧亦恁麼</span>
<lb ed="T" n="0346b05"/><span class="tx">疑著。進云。且如卽今。大檀那。虔命清衆。七</span>
<lb ed="T" n="0346b06"/><span class="tx">日看閱大經。復請和尙。一期陞座說法。問答</span>
<lb ed="T" n="0346b07"/><span class="tx">縱橫。辯才無礙。可謂功超先哲。德賛冥途。</span>
<lb ed="T" n="0346b08"/><span class="tx">答云。也謾闍梨一點不得。進云。如是則二</span>
<lb ed="T" n="0346b09"/><span class="tx">儀不能蓋載。萬象無以覆藏。答云。逢人且</span>
<lb ed="T" n="0346b10"/><span class="tx">說三分話。未可全抛一片心。進云。可謂今</span>
<lb ed="T" n="0346b11"/><span class="tx">古應無墜。分明在目前。答云。知是般事便</span>
<lb ed="T" n="0346b12"/><span class="tx">休。乃云。一卽三三卽一。推倒銀山。拶開鐵</span>
<lb ed="T" n="0346b13"/><span class="tx">壁。全體與麼來。全體與麼去。坐斷去來。堂堂</span>
<lb ed="T" n="0346b14"/><span class="tx">獨露。雖然如是。欲擬認之。已無交渉。何</span>
<lb ed="T" n="0346b15"/><span class="tx">故。譬如鸞風冲霄。不留其跡。羚羊掛角。</span>
<lb ed="T" n="0346b16"/><span class="tx">那覓其蹤。金龍不守於寒潭。玉兎豈栖於</span>
<lb ed="T" n="0346b17"/><span class="tx">丹影。擬欲擡眸。已隔大千。以無蹤跡故</span>
<lb ed="T" n="0346b18"/><span class="tx">以絶栖守。故充遍法界。無處不是。無處</span>
<lb ed="T" n="0346b19"/><span class="tx">不眞。非大非小。非長非短。燦群昏而獨</span>
<lb ed="T" n="0346b20"/><span class="tx">朗。歴萬劫以長存。不爲一切之所建立。而</span>
<lb ed="T" n="0346b21"/><span class="tx">能建立一切。是故前年事去年事今年事。事</span>
<lb ed="T" n="0346b22"/><span class="tx">事無別。一生二。二生三。三生萬法。法法無</span>
<lb ed="T" n="0346b23"/><span class="tx">差。目前無法萬法樅然。意在目前。理不可</span>
<lb ed="T" n="0346b24"/><span class="tx">分。體合眞常。靈明妙運。不動本際全彰奇</span>
<lb ed="T" n="0346b25"/><span class="tx">特。所以覆陰子孫。能使子孫恢張祖業。佐</span>
<lb ed="T" n="0346b26"/><span class="tx">興王道如其淨名。在於長者長者中尊。在</span>
<lb ed="T" n="0346b27"/><span class="tx">於居士居士中尊。在於大臣大臣中尊。乃</span>
<lb ed="T" n="0346b28"/><span class="tx">至敎以正法。安國治邦。世出世間。無不合</span>
<lb ed="T" n="0346b29"/><span class="tx">轍。至於回天關轉地軸。猶屈伸臂不假</span>
<lb ed="T" n="0346c01"/><span class="tx">他力。何以如斯。所謂住不可思議解脫。取</span>
<lb ed="T" n="0346c02"/><span class="tx">飯香積。借座燈王。斷大千世界。如陶家輪。</span>
<lb ed="T" n="0346c03"/><span class="tx">以四大海水入一毛孔。納須彌於芥中。吸</span>
<lb ed="T" n="0346c04"/><span class="tx">劫火於腹内。使彼一切本相。如故無有防</span>
<lb ed="T" n="0346c05"/><span class="tx">閡。悉是當人本有德性。權智變化。顯之於</span>
<lb ed="T" n="0346c06"/><span class="tx">跡。特餘事耳。謂其智也。無幽不燭。謂其權</span>
<lb ed="T" n="0346c07"/><span class="tx">也。無德不修。無幽不燭故。理無不極。無</span>
<lb ed="T" n="0346c08"/><span class="tx">德不修故。功無不就。功就在于不就。故一</span>
<lb ed="T" n="0346c09"/><span class="tx">以成之。理極存于不極。故虛以通之。所以</span>
<lb ed="T" n="0346c10"/><span class="tx">智周萬物而無照。權積衆德而無功。冥寞</span>
<lb ed="T" n="0346c11"/><span class="tx">無爲。而無所不爲。此不思議之極也。然其</span>
<lb ed="T" n="0346c12"/><span class="tx">所謂勿過功德邊事。且道。轉位回機。極則</span>
<lb ed="T" n="0346c13"/><span class="tx">一句。作麼生道。撃拂子云。畢竟水須朝海</span>
<lb ed="T" n="0346c14"/><span class="tx">去。到頭雲定覓山歸</span>
<lb ed="T" n="0346c15"/><span class="tx">上堂。恁麼恁麼。不恁麼不恁麼。恁麼則易。不</span>
<lb ed="T" n="0346c16"/><span class="tx">恁麼則難。恁麼則難。不恁麼則易。者裏是甚</span>
<lb ed="T" n="0346c17"/><span class="tx">麼所在。喝　復擧。西蜀有一座主。擧。華嚴</span>
<lb ed="T" n="0346c18"/><span class="tx">問白馬。一塵含法界無邊時如何。馬云。如</span>
<lb ed="T" n="0346c19"/><span class="tx">車二輪。如鳥兩翼。主云。將謂禪門別有奇</span>
<lb ed="T" n="0346c20"/><span class="tx">特。元來不出敎乘。乃回本地。後聞夾山會</span>
<lb ed="T" n="0346c21"/><span class="tx">禪師盛化。遣小師。持前話。問會。會云。雕</span>
<lb ed="T" n="0346c22"/><span class="tx">沙無鏤玉之談。結草乖道人之思。小師回</span>
<lb ed="T" n="0346c23"/><span class="tx">擧似其師。其師讃云。將謂禪門與敎意不</span>
<lb ed="T" n="0346c24"/><span class="tx">殊。元來有奇特事。拈云。近來有一等。巍巍</span>
<lb ed="T" n="0346c25"/><span class="tx">堂堂。稱禪師做長老者。毎恐敎家問難。乃</span>
<lb ed="T" n="0346c26"/><span class="tx">先對人。預打箇腹藁云。我當以禪門中某</span>
<lb ed="T" n="0346c27"/><span class="tx">事。可以配他敎門裏何處。更以禪門裏何</span>
<lb ed="T" n="0346c28"/><span class="tx">處可以合他敎門中某事。使其敎家可無</span>
<lb ed="T" n="0346c29"/><span class="tx">言也。令人聞得不覺叫屈。因思。古人不是</span>
<lb ed="T" n="0347a01"/><span class="tx">擧爲作證。亦豈知古人。已是錯認橘皮作</span>
<lb ed="T" n="0347a02"/><span class="tx">火。若論奇特事。夾山亦何曾夢見。淨妙恁</span>
<lb ed="T" n="0347a03"/><span class="tx">麼說話。且道。意在於何。不是山僧逞人我。</span>
<lb ed="T" n="0347a04"/><span class="tx">修行恐落斷常坑</span>
<lb ed="T" n="0347a05"/><span class="tx">師問僧云。屛風雖破。骨子猶存。向骨子上。</span>
<lb ed="T" n="0347a06"/><span class="tx">道將一句來。僧云。骨子骨子。師云。恰似。僧</span>
<lb ed="T" n="0347a07"/><span class="tx">請師自道。師云。莊嚴不得。師又云。胡蘆棚</span>
<lb ed="T" n="0347a08"/><span class="tx">上掛冬瓜。作麼生。衆下語皆不契。師復代</span>
<lb ed="T" n="0347a09"/><span class="tx">云。今古罕聞。師又云。旛竿頭上鐵龍頭。恁麼</span>
<lb ed="T" n="0347a10"/><span class="tx">生。僧云。鐵龍頭。僧云。兩箇。師自代云。風吹</span>
<lb ed="T" n="0347a11"/><span class="tx">日炙。首座云。白日鬼迷人。師云。只儞一箇</span>
<lb ed="T" n="0347a12"/><span class="tx">不惺惺</span>
<lb ed="T" n="0347a13"/><span class="tx">開爐上堂。紅爐焰上雪花飛。三世如來眼似</span>
<lb ed="T" n="0347a14"/><span class="tx">眉。拈拄杖云。拈起死柴頭上話。不知誰</span>
<lb ed="T" n="0347a15"/><span class="tx">解逆風吹</span>
<lb ed="T" n="0347a16"/><span class="tx">上堂。拈拄杖左邊卓云。若向者裏會得。一</span>
<lb ed="T" n="0347a17"/><span class="tx">生參學事畢。又於右邊卓云。若向者裏會</span>
<lb ed="T" n="0347a18"/><span class="tx">取。便見超佛越祖。復於中間卓云。拽占波</span>
<lb ed="T" n="0347a19"/><span class="tx">國與新羅國鬪額。拈須彌山秤作十二兩。</span>
<lb ed="T" n="0347a20"/><span class="tx">乃畫一畫云。入海拔鯨牙</span>
<lb ed="T" n="0347a21"/><span class="tx">師因麟首座請賛千手大悲次。乃云。通身</span>
<lb ed="T" n="0347a22"/><span class="tx">是遍身是</span><note place="inline">云云</note><span class="tx">賛畢。座乃問。通身是遍身是。</span>
<lb ed="T" n="0347a23"/><span class="tx">此外還更有也無。師云。今朝日頭出。座再以</span>
<lb ed="T" n="0347a24"/><span class="tx">一本請賛。賛畢。座又云。大悲千手阿那箇</span>
<lb ed="T" n="0347a25"/><span class="tx">是正手。師云。首座尋常用那箇手。座乃微</span>
<lb ed="T" n="0347a26"/><span class="tx">笑。師咄之</span>
<lb ed="T" n="0347a27"/><span class="tx">上堂。胡馬嘶北風。越鳥巢南枝。須菩提岩</span>
<lb ed="T" n="0347a28"/><span class="tx">中宴坐。天帝釋空中讃嘆。一二三四。更添一</span>
<lb ed="T" n="0347a29"/><span class="tx">箇喝</span>
<lb ed="T" n="0347b01"/><span class="tx">上堂。聞聲悟道。見色明心。猛虎豈看几上</span>
<lb ed="T" n="0347b02"/><span class="tx">肉。洪爐不鑄囊中針</span>
<lb ed="T" n="0347b03"/><span class="tx">上堂。良久云。也是鞏縣茶缾。便下座</span>
<lb ed="T" n="0347b04"/><span class="tx">上堂。前朝廓下拂黃葉。昨日階前收菊花。</span>
<lb ed="T" n="0347b05"/><span class="tx">佛法竟成狼藉了。更將何物鼓唇牙。下座</span>
<lb ed="T" n="0347b06"/><span class="tx">上堂。會便不如家富貴。風流不在著衣多。</span>
<lb ed="T" n="0347b07"/><span class="tx">展兩手下座</span>
<lb ed="T" n="0347b08"/><span class="tx">師因數僧到方丈說話次。言及上堂掃葉收</span>
<lb ed="T" n="0347b09"/><span class="tx">菊之語。師乃云。前日因掃黃葉收菊花。所</span>
<lb ed="T" n="0347b10"/><span class="tx">有佛法。竟脫落了。汝等阿誰拾得。衆下語。皆</span>
<lb ed="T" n="0347b11"/><span class="tx">不契。中有客僧云。冬節在近。師云。冬節在</span>
<lb ed="T" n="0347b12"/><span class="tx">近。有何所思。有甚交渉客云。願賜掛塔。</span>
<lb ed="T" n="0347b13"/><span class="tx">惟此最切。師云。語雖未到。賞儞膽大。且許</span>
<lb ed="T" n="0347b14"/><span class="tx">儞掛搭。此是叢林模樣。然我更問儞。掛搭後</span>
<lb ed="T" n="0347b15"/><span class="tx">所圖何事。客云。粥罷問訊。齋後喫茶。師云。</span>
<lb ed="T" n="0347b16"/><span class="tx">好箇流俗阿師。參堂去。師乃以前語。令衆</span>
<lb ed="T" n="0347b17"/><span class="tx">下語。一僧云。大丈夫兒。阿誰無分。師云。儞</span>
<lb ed="T" n="0347b18"/><span class="tx">還有也無。進云。生涯三事衲。故舊一枝藤。</span>
<lb ed="T" n="0347b19"/><span class="tx">師云。儞又道有。因甚外邊走。進云。若論戰</span>
<lb ed="T" n="0347b20"/><span class="tx">也箇箇力在轉處。師乃當胸扭住云。我今與</span>
<lb ed="T" n="0347b21"/><span class="tx">儞戰。儞試轉看。僧擬議。師便拓開云。立地</span>
<lb ed="T" n="0347b22"/><span class="tx">死漢有分在那裏。又一僧云。有手不取。有</span>
<lb ed="T" n="0347b23"/><span class="tx">口不說。師云。雖然儞曾見也無。進云。認著</span>
<lb ed="T" n="0347b24"/><span class="tx">還不是。師云。嗄。元來儞尙認未著在。又僧</span>
<lb ed="T" n="0347b25"/><span class="tx">云。金剛腦後三斤鐵。師云。作麼生。進云。逞</span>
<lb ed="T" n="0347b26"/><span class="tx">神通。師云。將謂將謂。便打。其僧又云。於自</span>
<lb ed="T" n="0347b27"/><span class="tx">己根源因甚麼打失了也。師云。儞底還在</span>
<lb ed="T" n="0347b28"/><span class="tx">也無。進云。好手不拈出。師乃打一下云。賞</span>
<lb ed="T" n="0347b29"/><span class="tx">儞不拈出。又一僧展開兩手。師乃打一下</span>
<lb ed="T" n="0347c01"/><span class="tx">云。却是儞拾得。又僧云。突出難辨。師云。畢</span>
<lb ed="T" n="0347c02"/><span class="tx">竟儞不曾拾得。又僧云。天寒不出手。師乃</span>
<lb ed="T" n="0347c03"/><span class="tx">打云。當面諱却又惜。云路不拾遺。師打云。</span>
<lb ed="T" n="0347c04"/><span class="tx">謝儞依本分。又僧云。人人具足箇箇圓成。</span>
<lb ed="T" n="0347c05"/><span class="tx">師云。頼得儞如斯耶。又僧云。三世諸佛不</span>
<lb ed="T" n="0347c06"/><span class="tx">知有。師云。如此則怪儞不得。又僧云。直饒</span>
<lb ed="T" n="0347c07"/><span class="tx">拾得又須放下。師云。儞者賊漢。元來小膽。</span>
<lb ed="T" n="0347c08"/><span class="tx">又僧云。手把夜明符。幾箇知天曉。師云。拾</span>
<lb ed="T" n="0347c09"/><span class="tx">得不得。師復以謂僧曰。好箇流俗阿師語令</span>
<lb ed="T" n="0347c10"/><span class="tx">衆代語。首座云。海口難宣。師云。若不是首</span>
<lb ed="T" n="0347c11"/><span class="tx">座。阿誰知有。又僧云。棒頭眼正。有功者賞。</span>
<lb ed="T" n="0347c12"/><span class="tx">師乃打一下云。我適間不將者箇與他。又</span>
<lb ed="T" n="0347c13"/><span class="tx">僧云。作麼生。師乃指其僧謂旁僧云。儞看</span>
<lb ed="T" n="0347c14"/><span class="tx">他。又僧云。別是一家風。師云。試說儞底家</span>
<lb ed="T" n="0347c15"/><span class="tx">風看。其僧正値出門幹事。乃云。轉來却說。</span>
<lb ed="T" n="0347c16"/><span class="tx">須臾僧轉。師徴云。卽今轉來了儞便說。僧云</span>
<lb ed="T" n="0347c17"/><span class="tx">無甚麼事。師云。儞又道。別有一家風。便打。</span>
<lb ed="T" n="0347c18"/><span class="tx">又僧云。禮三拜。師云。正是流俗阿師。又僧</span>
<lb ed="T" n="0347c19"/><span class="tx">云。和尙莫倚勢欺人。師打云。儞更不如</span>
<lb ed="T" n="0347c20"/><span class="tx">他。其僧又云。誰是出頭人。師云。儞爭識得</span>
<lb ed="T" n="0347c21"/><span class="tx">渠。其僧又云。幸是流俗阿師。師乃擧起竹</span>
<lb ed="T" n="0347c22"/><span class="tx">箆云。可知也。若不是別有湯水與伊。又</span>
<lb ed="T" n="0347c23"/><span class="tx">僧云。齋之以禮。師云。儞但恁麼受用。進云。</span>
<lb ed="T" n="0347c24"/><span class="tx">唯。師云且喜承當得好。又僧云。和尙滿口含</span>
<lb ed="T" n="0347c25"/><span class="tx">霜。師云。却被儞曉得。又僧云。逢人且說三</span>
<lb ed="T" n="0347c26"/><span class="tx">分話。未可全抛一片心。師云。却是我不是。</span>
<lb ed="T" n="0347c27"/><span class="tx">又僧云。客聽主裁。師云。山僧罪過。進云。師</span>
<lb ed="T" n="0347c28"/><span class="tx">有陷虎之機。師云。儞者兎子。來作甚麼。又</span>
<lb ed="T" n="0347c29"/><span class="tx">僧云。若不同床睡焉知被底穿。師云。我不</span>
<lb ed="T" n="0348a01"/><span class="tx">如儞。又僧云。一箭中紅心。師云。誰知正抓</span>
<lb ed="T" n="0348a02"/><span class="tx">著儞痒處。進云。朱紫誰爲號。丘山絶點埃。</span>
<lb ed="T" n="0348a03"/><span class="tx">師云。元來亂統。便打。又僧云。慈悲忒殺。師</span>
<lb ed="T" n="0348a04"/><span class="tx">云。未是慈悲處。我有慈悲處。儞知麼。進云。</span>
<lb ed="T" n="0348a05"/><span class="tx">不知。師乃打云。敎儞曉得。又僧云。從生至</span>
<lb ed="T" n="0348a06"/><span class="tx">死。只是者箇。師云。夏蟲不可語井氷。其</span>
<lb ed="T" n="0348a07"/><span class="tx">僧又云。正是流俗漢。師云。一状領過。又僧</span>
<lb ed="T" n="0348a08"/><span class="tx">云。被師勘破。師云。且喜招伏。又僧云。仁者</span>
<lb ed="T" n="0348a09"/><span class="tx">見之謂之仁。智者見之謂之智。師乃擧手</span>
<lb ed="T" n="0348a10"/><span class="tx">中禪板云。儞喚者箇作甚麼。其僧不答。師</span>
<lb ed="T" n="0348a11"/><span class="tx">云。不答。卽且從。乃重打一下云。儞喚者箇</span>
<lb ed="T" n="0348a12"/><span class="tx">作甚麼。僧作忍痛聲。師云。仁者見之謂之</span>
<lb ed="T" n="0348a13"/><span class="tx">仁。智者見之謂之智僧乃笑。師云。又欠一</span>
<lb ed="T" n="0348a14"/><span class="tx">下。又僧云。和尙是甚麼心行。師云。儞作麼生</span>
<lb ed="T" n="0348a15"/><span class="tx">見。其僧又云。和尙莫謾人好。師云。却是儞</span>
<lb ed="T" n="0348a16"/><span class="tx">謾我。進云。觸忤和尙。師打云。儞却知而故</span>
<lb ed="T" n="0348a17"/><span class="tx">犯。又僧云。愁人莫向愁人說。師云。儞是他</span>
<lb ed="T" n="0348a18"/><span class="tx">同參。又僧云。不搽紅紛也風流。師云。同坑</span>
<lb ed="T" n="0348a19"/><span class="tx">無異土。又僧云。爭奈爛泥裏有刺。師云。尼</span>
<lb ed="T" n="0348a20"/><span class="tx">寺裏覓胎髮。其掛搭僧亦自進語云。龍蛇易</span>
<lb ed="T" n="0348a21"/><span class="tx">辨。衲子難謾師云。伏禮人難得。其僧於後</span>
<lb ed="T" n="0348a22"/><span class="tx">又云。鐵牛耕破扶桑國。抛出金烏照海門。</span>
<lb ed="T" n="0348a23"/><span class="tx">師云。劍去久矣</span>
<lb ed="T" n="0348a24"/><span class="tx">師一日曰。菊花不曾結子。因甚得種。衆下</span>
<lb ed="T" n="0348a25"/><span class="tx">語。皆不契。師自代云。未出土時看。又云。</span>
<lb ed="T" n="0348a26"/><span class="tx">待出土時看</span>
<lb ed="T" n="0348a27"/><span class="tx">冬至小參。僧問。群陰剥盡。一陽復生。則不</span>
<lb ed="T" n="0348a28"/><span class="tx">問。如何是不遷底。師乃默然良久云。會麼。進</span>
<lb ed="T" n="0348a29"/><span class="tx">云。直得氷河發焰。石笋抽條。答云。猶是遷</span>
<lb ed="T" n="0348b01"/><span class="tx">底。進云。慈明掲牓堂前。意旨如何。答云。弄</span>
<lb ed="T" n="0348b02"/><span class="tx">巧成拙。進云。只如首座云。和尙今夜放參。</span>
<lb ed="T" n="0348b03"/><span class="tx">還端的也無。答云。將頭不猛累及三軍。進</span>
<lb ed="T" n="0348b04"/><span class="tx">云。此事且止。和尙者裏以何示衆。師咄云。</span>
<lb ed="T" n="0348b05"/><span class="tx">𮭗𮭗鳥守空。池魚從却下過。𮭗𮭗總不知。</span>
<lb ed="T" n="0348b06"/><span class="tx">乃云。趙州云。今夜答話去也。有會問者出</span>
<lb ed="T" n="0348b07"/><span class="tx">來。垂鉤四海。尺釣獰龍。古人則且置。山僧</span>
<lb ed="T" n="0348b08"/><span class="tx">道。今夜答話了也。簷頭滴滴。耳根歴歴。且</span>
<lb ed="T" n="0348b09"/><span class="tx">道。落在甚處。天寒人寒。大家在者裏。坐地</span>
<lb ed="T" n="0348b10"/><span class="tx">立地。句句無前後。山僧恁麼攤向諸人面</span>
<lb ed="T" n="0348b11"/><span class="tx">前。諸人亦豈昧於卽今。雖然。百不思時。乃</span>
<lb ed="T" n="0348b12"/><span class="tx">爲正句。曷知。山僧未出方丈門。諸人未到</span>
<lb ed="T" n="0348b13"/><span class="tx">法堂上。早落邪解了也。何況。驚天動地。撃</span>
<lb ed="T" n="0348b14"/><span class="tx">鼓鳴鍾。進退威儀縱橫問答。絲來線去。撒</span>
<lb ed="T" n="0348b15"/><span class="tx">土抛沙。欲明箇事。白雲萬里。如是施爲。欲</span>
<lb ed="T" n="0348b16"/><span class="tx">圖何事。好大衆。長話不如短說。多議不</span>
<lb ed="T" n="0348b17"/><span class="tx">如一決。拈拄杖畫一畫云。莫待曉風吹。</span>
<lb ed="T" n="0348b18"/><span class="tx">花須連夜發。卓一下。　復擧。僧問。慈照禪師</span>
<lb ed="T" n="0348b19"/><span class="tx">云。摩騰入漢。已渉繁詞。達磨西來。請師直</span>
<lb ed="T" n="0348b20"/><span class="tx">指。聰云。冬不寒臘後看。拈云。且道。是直指。</span>
<lb ed="T" n="0348b21"/><span class="tx">且道。是繁詞。若也會得。冬不寒臘後看。若</span>
<lb ed="T" n="0348b22"/><span class="tx">也不會。摩騰入漢。逹磨西來。總不恁麼時如</span>
<lb ed="T" n="0348b23"/><span class="tx">何。卓拄杖云。那吒撲帝鐘</span>
<lb ed="T" n="0348b24"/><span class="tx">冬至上堂。僧問云。晷運推移。日南長至。未審</span>
<lb ed="T" n="0348b25"/><span class="tx">佛法長多少。答云。一二三四五六七。進云。只</span>
<lb ed="T" n="0348b26"/><span class="tx">如潙山問仰山。仲冬嚴寒年年事。晷運推</span>
<lb ed="T" n="0348b27"/><span class="tx">移事若何。仰山進前。叉手而立。意旨如何。答</span>
<lb ed="T" n="0348b28"/><span class="tx">云。海底卓須彌。進云。只如香嚴叉手進前</span>
<lb ed="T" n="0348b29"/><span class="tx">立。又作麼生。答云。虛空栽鐵樹。進云。卽今</span>
<lb ed="T" n="0348c01"/><span class="tx">問和尙。仲冬嚴寒年年事。晷運推移事若何。</span>
<lb ed="T" n="0348c02"/><span class="tx">答云。門外案山青。乃云。黃昏凍雨簷前斷。清</span>
<lb ed="T" n="0348c03"/><span class="tx">曉和風天外來。昨夜葮灰應已動。今朝梅萼</span>
<lb ed="T" n="0348c04"/><span class="tx">已全開</span>
<lb ed="T" n="0348c05"/><span class="tx">師誕生日上堂。召大衆。以拂子向空中點</span>
<lb ed="T" n="0348c06"/><span class="tx">云。人人父母未生已前底本來面目。還認得</span>
<lb ed="T" n="0348c07"/><span class="tx">也無。父母未生已前則且置。乃以拂子大</span>
<lb ed="T" n="0348c08"/><span class="tx">作圓相云。卽今也還見麼。若也見。十六十</span>
<lb ed="T" n="0348c09"/><span class="tx">五。月圓當戸。其或未然。須彌頂上說禪。四</span>
<lb ed="T" n="0348c10"/><span class="tx">大部洲同參　復擧。世尊初生下。一手指天</span>
<lb ed="T" n="0348c11"/><span class="tx">一手指地。目顧四方云。天上天下唯我獨</span>
<lb ed="T" n="0348c12"/><span class="tx">尊。後來雲門云。我當時若見。一棒打殺與狗</span>
<lb ed="T" n="0348c13"/><span class="tx">子喫却。貴圖天下太平。拈云。雲門恁麼。古</span>
<lb ed="T" n="0348c14"/><span class="tx">古今今。莫不以爲絶唱奇特。不知失却一</span>
<lb ed="T" n="0348c15"/><span class="tx">隻眼。淨妙當時若見。但云。如是如是。無能尊</span>
<lb ed="T" n="0348c16"/><span class="tx">者。久住世間。廣度群品。山僧恁麼道。諸人</span>
<lb ed="T" n="0348c17"/><span class="tx">作麼生會。不得道能殺能活。能縱能奪。以</span>
<lb ed="T" n="0348c18"/><span class="tx">拂子畫一畫云。向者裏試著一轉語看。下</span>
<lb ed="T" n="0348c19"/><span class="tx">座。衆皆著語。或曰。鉤在不疑之地。或曰。相</span>
<lb ed="T" n="0348c20"/><span class="tx">識滿天下。知心能幾人。或曰。停囚長智。或</span>
<lb ed="T" n="0348c21"/><span class="tx">曰。善賈之家不停死貨。或曰。家醜不外揚。</span>
<lb ed="T" n="0348c22"/><span class="tx">或曰。棒折不死。或曰。果然能殺能活。師皆不</span>
<lb ed="T" n="0348c23"/><span class="tx">然。衆請師自著語。師乃曰。能殺能活。能縱</span>
<lb ed="T" n="0348c24"/><span class="tx">能奪。以手畫一畫云。著語了也。何不恁地｣</span>
<lb ed="T" n="0348c25"/><span class="tx">佛性和尙忌日拈香。淨妙固無巴陵三轉語。</span>
<lb ed="T" n="0348c26"/><span class="tx">亦不解作楊岐女人拜。但有心一寸。鐵石</span>
<lb ed="T" n="0348c27"/><span class="tx">可轉。此心不可轉。虛空可磨。此心不可</span>
<lb ed="T" n="0348c28"/><span class="tx">磨。日可冷月可熱。此心不可變。遂挿香</span>
<lb ed="T" n="0348c29"/><span class="tx">云。相識滿天下。知心能幾人</span>
<lb ed="T" n="0349a01"/><span class="tx">一日有客云。古人云。未得時節。銀山鐵壁。</span>
<lb ed="T" n="0349a02"/><span class="tx">得了銀山鐵壁。他道。未得時節可知也。如</span>
<lb ed="T" n="0349a03"/><span class="tx">何得了銀山鐵壁。於此疑之甚久。後來忽</span>
<lb ed="T" n="0349a04"/><span class="tx">然曉得箇得了銀山銀壁處。師云。我常於此</span>
<lb ed="T" n="0349a05"/><span class="tx">曉不得。今始見儞說。道曉得乃喜。儞試說</span>
<lb ed="T" n="0349a06"/><span class="tx">箇道理看。師於是時。方以印本千手觀音</span>
<lb ed="T" n="0349a07"/><span class="tx">二幅施與其。卽擧起云。今日得千手觀音</span>
<lb ed="T" n="0349a08"/><span class="tx">二幅。師云。不當者箇道理。若恁地我則不</span>
<lb ed="T" n="0349a09"/><span class="tx">消問儞。儞試端的道看。客云。總不知。師云。</span>
<lb ed="T" n="0349a10"/><span class="tx">却較些子。雖然。儞道曉得。因甚不知。客云。</span>
<lb ed="T" n="0349a11"/><span class="tx">住。師乃微笑云。雖然儞何不道。正是銀山</span>
<lb ed="T" n="0349a12"/><span class="tx">鐵壁</span>
<lb ed="T" n="0349a13"/><span class="tx">上堂。僧問。一句截流。萬機寢削。覿面相見。</span>
<lb ed="T" n="0349a14"/><span class="tx">不渉關津。向上一路。請師直指。答云。無儞</span>
<lb ed="T" n="0349a15"/><span class="tx">行履處。進云。記得僧問香林。如何是衲衣</span>
<lb ed="T" n="0349a16"/><span class="tx">下事。林云。臘月火燒山。意作麼生。答云。長</span>
<lb ed="T" n="0349a17"/><span class="tx">劍倚天寒。進云。古人則且置。請問和尙如何</span>
<lb ed="T" n="0349a18"/><span class="tx">是衲衣下事。答云。須彌脚下烏龜走。乃云。時</span>
<lb ed="T" n="0349a19"/><span class="tx">節嚴凝。河水凍合。蝦蟆呑却猛虎。蚯蚓咬</span>
<lb ed="T" n="0349a20"/><span class="tx">殺麒麟。喝</span>
<lb ed="T" n="0349a21"/><span class="tx">上堂拈拄杖云。長慶道。識得者箇。一生參</span>
<lb ed="T" n="0349a22"/><span class="tx">學事畢。雲門道。識得者箇。爲甚麼。不肯住。</span>
<lb ed="T" n="0349a23"/><span class="tx">若據淨妙則不然。識得者箇。有甚共語處。</span>
<lb ed="T" n="0349a24"/><span class="tx">雖然。也不得埋沒古人。又豈肯敎諸人受</span>
<lb ed="T" n="0349a25"/><span class="tx">屈。今日要與諸人商量一上。乃携拄杖下</span>
<lb ed="T" n="0349a26"/><span class="tx">座云。還有當面不諱者麼。出來道看。衆皆</span>
<lb ed="T" n="0349a27"/><span class="tx">點然。卽以拄杖一時趁打云。儞也識得。儞</span>
<lb ed="T" n="0349a28"/><span class="tx">也識得。衆皆走散。乃打靈柱一下云儞却不</span>
<lb ed="T" n="0349a29"/><span class="tx">走。便歸方丈</span>
<lb ed="T" n="0349b01"/><span class="tx">佛成道上堂。垂語云。釋迦老子。正當今日。</span>
<lb ed="T" n="0349b02"/><span class="tx">打失眼睛。還有拾得底麼。問話者不出。又</span>
<lb ed="T" n="0349b03"/><span class="tx">云。釋迦老子。正當今日。打失鼻孔。還有爲</span>
<lb ed="T" n="0349b04"/><span class="tx">他出氣底麼。又不出。復云。釋迦老子。正當</span>
<lb ed="T" n="0349b05"/><span class="tx">今日。和眼睛鼻孔。一時打失了也。汝等諸</span>
<lb ed="T" n="0349b06"/><span class="tx">人。盡是他底兒孫。無有一人出來。與他出</span>
<lb ed="T" n="0349b07"/><span class="tx">氣。要作甚麼。僧乃出問云。大覺世尊。在雪</span>
<lb ed="T" n="0349b08"/><span class="tx">山六年端坐。成得什麼邊事。答云。向儞道</span>
<lb ed="T" n="0349b09"/><span class="tx">打失眼睛鼻孔。進云。只如道臘月初八。午</span>
<lb ed="T" n="0349b10"/><span class="tx">夜見明星悟道。還端的也無。答云。莫把封</span>
<lb ed="T" n="0349b11"/><span class="tx">皮作信看。乃云。麻麥無功。欲覓轉身一路。</span>
<lb ed="T" n="0349b12"/><span class="tx">日月雖明。何如者一星子。是他見得徹。所以</span>
<lb ed="T" n="0349b13"/><span class="tx">下山來。雖然。且道。是那一星。良久云。共君</span>
<lb ed="T" n="0349b14"/><span class="tx">今夜不須睡。宴坐岩間子細看</span>
<lb ed="T" n="0349b15"/><span class="tx">上堂。三千里外側足。威音那畔搖頭。三乘十</span>
<lb ed="T" n="0349b16"/><span class="tx">二分敎。橫說竪說。達磨大師。一箇不識。識不</span>
<lb ed="T" n="0349b17"/><span class="tx">識。石撃赤赤土畫簸箕。相見不揚眉。彈指</span>
<lb ed="T" n="0349b18"/><span class="tx">一下。　復擧。僧問趙州云。如何是妙峯頂。州</span>
<lb ed="T" n="0349b19"/><span class="tx">云。我不答儞者話。僧云。爲甚麼不答。州</span>
<lb ed="T" n="0349b20"/><span class="tx">云。我若答。落在平地。拈云。淨妙當時若作</span>
<lb ed="T" n="0349b21"/><span class="tx">者僧。見他恁麼。但向面前一躍便行</span>
<lb ed="T" n="0349b22"/><span class="tx">除夜小參。垂語云。今歳今宵去。明年明日來。</span>
<lb ed="T" n="0349b23"/><span class="tx">還有識箇時節底麼。僧問。若謂今歳今宵</span>
<lb ed="T" n="0349b24"/><span class="tx">去。去向甚麼處去。答云。者箇去處儞不曾</span>
<lb ed="T" n="0349b25"/><span class="tx">到。進云。更謂。明年明日來。來從甚麼處來。</span>
<lb ed="T" n="0349b26"/><span class="tx">答云。伸脚只在縮脚裏。進云。只如去時已</span>
<lb ed="T" n="0349b27"/><span class="tx">去。來時未來。又作麼生。答云。三面狸奴脚</span>
<lb ed="T" n="0349b28"/><span class="tx">踏月。進云。記得僧問古德。年窮歳盡時如</span>
<lb ed="T" n="0349b29"/><span class="tx">何。德云。東村王老夜燒錢。意旨如何。答云。</span>
<lb ed="T" n="0349c01"/><span class="tx">儞莫隨邪逐惡。進云。今夜若問和尙。年窮歳</span>
<lb ed="T" n="0349c02"/><span class="tx">盡時如何。答云。明朝又是春。乃云。一年三百</span>
<lb ed="T" n="0349c03"/><span class="tx">六十日。日日是好日。一月三百六十時。時時</span>
<lb ed="T" n="0349c04"/><span class="tx">是好時。自從空劫。直至于今。知是遷變。幾</span>
<lb ed="T" n="0349c05"/><span class="tx">番陰陽昏曉不識。歴渉多少風雨晦明。一年</span>
<lb ed="T" n="0349c06"/><span class="tx">又盡。尙餘二時。大衆駢臻。聊爲商略。過去</span>
<lb ed="T" n="0349c07"/><span class="tx">已過去。未來還未來。正當如今。堂上燈光晃</span>
<lb ed="T" n="0349c08"/><span class="tx">耀。門前爆竹喧轟。橺間細雨如花。座下高人</span>
<lb ed="T" n="0349c09"/><span class="tx">似鴈。作麼生向好字上。道得一句良久云。</span>
<lb ed="T" n="0349c10"/><span class="tx">姹女已歸霄漢去。獃郞猶向火邊蹲　復</span>
<lb ed="T" n="0349c11"/><span class="tx">擧。明覺示衆云。日日日東上。日日日西沒。循</span>
<lb ed="T" n="0349c12"/><span class="tx">環三百六十。幾箇解知窠窟。放開精精冥冥。</span>
<lb ed="T" n="0349c13"/><span class="tx">把定恍恍惚惚。吾不見。毘耶離城彼上人。一</span>
<lb ed="T" n="0349c14"/><span class="tx">室寥寥是何物。拈云。淨妙則不然。日日日東</span>
<lb ed="T" n="0349c15"/><span class="tx">上。日日日西沒。循環三百六十。幾箇解離</span>
<lb ed="T" n="0349c16"/><span class="tx">窠窟。放開精精冥冥。咄。把定恍恍惚惚。咄。</span>
<lb ed="T" n="0349c17"/><span class="tx">君不見。毘耶離城彼上人。一室寥寥是何物。</span>
<lb ed="T" n="0349c18"/><span class="tx">是何物。咄</span>
<lb ed="T" n="0349c19"/><span class="tx">元旦上堂。僧問。舊歳昨宵去。新年今日來。舊</span>
<lb ed="T" n="0349c20"/><span class="tx">底則不問。如何是新年頭佛法。答云。萬人</span>
<lb ed="T" n="0349c21"/><span class="tx">遐仰處。紅日到天心。乃云。元正啓祚。萬物</span>
<lb ed="T" n="0349c22"/><span class="tx">咸新。鹽開戸牖。堂堂獨露。好大衆。且道。露</span>
<lb ed="T" n="0349c23"/><span class="tx">箇甚麼。月兎走入海。日烏飛上天　復擧。</span>
<lb ed="T" n="0349c24"/><span class="tx">南嶽讓和尙令僧問馬祖云。作麼生。祖云。</span>
<lb ed="T" n="0349c25"/><span class="tx">自從胡亂後三十年。不少鹽醬。<anchor n="0349c2501" xml:id="10B110349c2501"></anchor>答云。古</span>
<lb ed="T" n="0349c26"/><span class="tx">人固是義出豐年。淨妙則不然。作麼生。鉢</span>
<lb ed="T" n="0349c27"/><span class="tx">盂一日兩度濕。有者便道。亦是義出豐年。喝</span>
<lb ed="T" n="0349c28"/><span class="tx">一喝</span>
<lb ed="T" n="0349c29"/><span class="tx">上堂。僧問。如來說諸心。皆爲非心。是名爲</span>
<lb ed="T" n="0350a01"/><span class="tx">心。意作麼生。答云。如來無異語。進云。如何</span>
<lb ed="T" n="0350a02"/><span class="tx">是過去心不可得。答云。與未來心等。進云。</span>
<lb ed="T" n="0350a03"/><span class="tx">如何是未來心不可得。答云。與過去心等。</span>
<lb ed="T" n="0350a04"/><span class="tx">進云。如何是現在心不可得。答云。與過去未</span>
<lb ed="T" n="0350a05"/><span class="tx">來心等。進云。如是則三世不可得。何處有</span>
<lb ed="T" n="0350a06"/><span class="tx">其心。答云。正要闍梨知。乃云。釋迦老子道。</span>
<lb ed="T" n="0350a07"/><span class="tx">如百千燈光照一室。其光遍滿。無壞無雜。</span>
<lb ed="T" n="0350a08"/><span class="tx">大衆。釋迦老子。元來在光影裏走。下座</span>
<lb ed="T" n="0350a09"/><span class="tx">上堂。古人道。若得一回汗出便解。向一</span>
<lb ed="T" n="0350a10"/><span class="tx">莖草上。現瓊樓玉殿。山僧數日不快。知是</span>
<lb ed="T" n="0350a11"/><span class="tx">幾回汗出。莫說一莖草上瓊樓玉殿。雖平</span>
<lb ed="T" n="0350a12"/><span class="tx">地上箇茅菴草舍思欲現之。亦不能得。若</span>
<lb ed="T" n="0350a13"/><span class="tx">也如是。莫是古人虛語麼。而又古人安得</span>
<lb ed="T" n="0350a14"/><span class="tx">虛語。若也如是。莫是不是者箇汗出麼。不</span>
<lb ed="T" n="0350a15"/><span class="tx">是者箇汗出。又是甚麼箇汗出。雖然。山僧</span>
<lb ed="T" n="0350a16"/><span class="tx">亦未曾作箇伎倆。卽今試作一作看乃竪</span>
<lb ed="T" n="0350a17"/><span class="tx">起拂子云。好好來來。乃彈指一下云。從者</span>
<lb ed="T" n="0350a18"/><span class="tx">裏入。一切不可說。微塵佛刹。諸妙莊嚴。</span>
<lb ed="T" n="0350a19"/><span class="tx">如寶絲網。交光相羅。重重無盡。及諸如來。</span>
<lb ed="T" n="0350a20"/><span class="tx">各顯神變。坐寶華座。各各說諸三昧。作</span>
<lb ed="T" n="0350a21"/><span class="tx">師子吼音。而爾諸人。亦復各各遍至是諸</span>
<lb ed="T" n="0350a22"/><span class="tx">佛刹。諸如來前。各各聽受諸妙三昧。悉在</span>
<lb ed="T" n="0350a23"/><span class="tx">者裏。乃召大衆云。還見麼。復彈指一下。</span>
<lb ed="T" n="0350a24"/><span class="tx">喝一喝云。路逢死蛇莫打殺。無底籃子盛</span>
<lb ed="T" n="0350a25"/><span class="tx">將歸。下座</span>
<lb ed="T" n="0350a26"/><span class="tx">上堂。古德云。佛法也大有。只是舌頭短。山僧</span>
<lb ed="T" n="0350a27"/><span class="tx">道。佛法也大有。只是舌頭長。下座</span>
<lb ed="T" n="0350a28"/><span class="tx">上堂。東風本吹桃李。誰知。鐵樹花開。眼頭</span>
<lb ed="T" n="0350a29"/><span class="tx">不覩青紅。直得黃金失色。山蒼蒼水蒼蒼。</span>
<lb ed="T" n="0350b01"/><span class="tx">鳴鳩乳燕聲韻長。花簇簇錦簇簇。斷絃誰把</span>
<lb ed="T" n="0350b02"/><span class="tx">鸞膠續。大衆。三乘十二分敎。菩提𣵀槃。眞如</span>
<lb ed="T" n="0350b03"/><span class="tx">解脫。驀拈拄杖卓一下。乃問侍者云。夜來</span>
<lb ed="T" n="0350b04"/><span class="tx">何處火。燒出古人墳。便下座</span>
<lb ed="T" n="0350b05"/><span class="tx">因豐州萬壽專使有請。本寺壇那苦留。上</span>
<lb ed="T" n="0350b06"/><span class="tx">堂。桃華紅李華白。春深何處無顏色。不應</span>
<lb ed="T" n="0350b07"/><span class="tx">尙有一枝梅。可是東君苦留客。記得。明覺</span>
<lb ed="T" n="0350b08"/><span class="tx">和尙在翠峯日。洞庭檀越。與明州專使。相</span>
<lb ed="T" n="0350b09"/><span class="tx">爭紜紜不已。明覺乃陞座。叙其來歴。普告</span>
<lb ed="T" n="0350b10"/><span class="tx">大衆云。住翠峯好。往雪竇好。當時衆云。</span>
<lb ed="T" n="0350b11"/><span class="tx">往雪竇好。淨妙者裏。不料亦有此事。其叙</span>
<lb ed="T" n="0350b12"/><span class="tx">來歴。前日已告。檀那然於彼此。無可不可。</span>
<lb ed="T" n="0350b13"/><span class="tx">雖然物宜求新。人宜求舊。隨分納些些。更</span>
<lb ed="T" n="0350b14"/><span class="tx">有甚麼事。珍重</span>
<lb ed="T" n="0350b15"/><span class="tx">浴佛上堂。僧問。師子兒衆隨後。世尊生下便</span>
<lb ed="T" n="0350b16"/><span class="tx">英雄。不須三歳能哮吼。四衆臨筵。請師直</span>
<lb ed="T" n="0350b17"/><span class="tx">示。師乃喝。進云。承古有言。未離兜率已</span>
<lb ed="T" n="0350b18"/><span class="tx">降王宮。未出母胎度人已畢。此意如何。答</span>
<lb ed="T" n="0350b19"/><span class="tx">云。棒打石人頭。進云。只如四十九年橫說</span>
<lb ed="T" n="0350b20"/><span class="tx">竪說。未審說甚麼法。答云。只是者箇法。進</span>
<lb ed="T" n="0350b21"/><span class="tx">云。如何是最初一句。答云。天上天下。進云。</span>
<lb ed="T" n="0350b22"/><span class="tx">如何是末後一機。答云。傍觀者哂。乃云。未</span>
<lb ed="T" n="0350b23"/><span class="tx">離兜率已降王宮。好一杓惡水。未出母</span>
<lb ed="T" n="0350b24"/><span class="tx">胎度人已畢。好一杓惡水。雖然若欲一一</span>
<lb ed="T" n="0350b25"/><span class="tx">枚擧。窮劫不盡。且作麼生斷。下座佛殿裏商</span>
<lb ed="T" n="0350b26"/><span class="tx">量</span>
<lb ed="T" n="0350b27"/><span class="tx">結制。因檀那新捨田地小參。僧問。記得。</span>
<lb ed="T" n="0350b28"/><span class="tx">芭蕉因僧問。如何是透法身句。蕉云。一不</span>
<lb ed="T" n="0350b29"/><span class="tx">得問。二不得休。意旨如何。答云。打破</span>
<lb ed="T" n="0350c01"/><span class="tx">兩重關。放出關中主。進云。僧云。不會。蕉</span>
<lb ed="T" n="0350c02"/><span class="tx">云。第二度來與汝相見。爲復是把住。爲復</span>
<lb ed="T" n="0350c03"/><span class="tx">是放行。答云。隔窓看馬騎。乃云。結制斯臨。</span>
<lb ed="T" n="0350c04"/><span class="tx">無可言者。聊有一事。普告衆知。人人有片</span>
<lb ed="T" n="0350c05"/><span class="tx">常住田地。四至界畔。歴歴分明。於其中間。</span>
<lb ed="T" n="0350c06"/><span class="tx">靡所不有。于今得之。昔未甞無。向者曰</span>
<lb ed="T" n="0350c07"/><span class="tx">缺。玆匪云剩。好大衆。若能得少爲足底。</span>
<lb ed="T" n="0350c08"/><span class="tx">向一針鋒上恢而廓之。盡其虛空。包之</span>
<lb ed="T" n="0350c09"/><span class="tx">不過。何況田地。如是廣闊。儻或從微致大</span>
<lb ed="T" n="0350c10"/><span class="tx">底。於纖芥子中收而歛之。盡其大地載</span>
<lb ed="T" n="0350c11"/><span class="tx">之不起。何況物色。如是繁多。卽此物非他</span>
<lb ed="T" n="0350c12"/><span class="tx">物。言之莫及。擬之奚堪。三千大喩。八百小</span>
<lb ed="T" n="0350c13"/><span class="tx">喩。爭似一觜盧都。百二十長期。八十短期。</span>
<lb ed="T" n="0350c14"/><span class="tx">何如四大安樂。護生須是殺。誰有閑心情。</span>
<lb ed="T" n="0350c15"/><span class="tx">殺盡始安居。費力更不少。會得箇中意。咄。</span>
<lb ed="T" n="0350c16"/><span class="tx">鐵船水上浮。收　復擧。僧問百丈。如何是奇</span>
<lb ed="T" n="0350c17"/><span class="tx">特事。丈云。獨坐大雄峯。僧禮拜。丈便打。輒</span>
<lb ed="T" n="0350c18"/><span class="tx">成一偈。獰龍無事躍重淵。大膽漁翁把鉤</span>
<lb ed="T" n="0350c19"/><span class="tx">竿。閃電未收飛霹靂。不知誰在髑髏前</span>
<lb ed="T" n="0350c20"/><span class="tx">結夏上堂。僧問。記得。圓悟和尙云。今夏無</span>
<lb ed="T" n="0350c21"/><span class="tx">可與諸人供養。收得一串金剛圈。拾得一</span>
<lb ed="T" n="0350c22"/><span class="tx">籮栗棘蓬。與諸人切𠞊。切𠞊則不問。如何</span>
<lb ed="T" n="0350c23"/><span class="tx">是金剛圈栗棘蓬。師以拂子左旋作圓相。</span>
<lb ed="T" n="0350c24"/><span class="tx">復右旋作圓相。進云。只如金剛圈栗棘蓬。呑</span>
<lb ed="T" n="0350c25"/><span class="tx">便呑却。透便透過。又作麼生切𠞊。答云。須</span>
<lb ed="T" n="0350c26"/><span class="tx">是上座卽得。進云。古人且止。不審。淨妙。今</span>
<lb ed="T" n="0350c27"/><span class="tx">夏以箇甚麼供養諸人。答云。太無厭生。復</span>
<lb ed="T" n="0350c28"/><span class="tx">有小童問云。若人生百歳。不善諸佛機。不</span>
<lb ed="T" n="0350c29"/><span class="tx">如生一日而得決了之。山童上來。請師一</span>
<lb ed="T" n="0351a01"/><span class="tx">決。師乃喝。進云。今日結夏則未問。如何是</span>
<lb ed="T" n="0351a02"/><span class="tx">佛法大意。答云。重疊關山路。進云。如何是祖</span>
<lb ed="T" n="0351a03"/><span class="tx">師西來意。答云。烏龜入海。進云。只如長期</span>
<lb ed="T" n="0351a04"/><span class="tx">短期。又作麼生。答云。黑蟻旋磨。進云。此事</span>
<lb ed="T" n="0351a05"/><span class="tx">且止。首夏安居名爲結制。和尙陞堂。山童問</span>
<lb ed="T" n="0351a06"/><span class="tx">話。如何是時節因緣一句。答云。脫穎龍孫頭</span>
<lb ed="T" n="0351a07"/><span class="tx">角長。學飛燕子羽毛新。乃云。結却布袋頭。</span>
<lb ed="T" n="0351a08"/><span class="tx">大地一時收。更無漏網者。何處不風流。良</span>
<lb ed="T" n="0351a09"/><span class="tx">久云。雖然。且道。還有不在裏許者麼。撃</span>
<lb ed="T" n="0351a10"/><span class="tx">拂子一下</span>
<lb ed="T" n="0351a11"/><span class="tx">上堂。擧。秀禪師偈云。身似菩提樹。心如明</span>
<lb ed="T" n="0351a12"/><span class="tx">鏡臺。時時勤拂拭。莫遣惹塵埃。六祖云。</span>
<lb ed="T" n="0351a13"/><span class="tx">菩提本無樹。明鏡亦非臺。本來無一物。何</span>
<lb ed="T" n="0351a14"/><span class="tx">處惹塵埃。淨妙亦有一偈。擧似大衆。菩提</span>
<lb ed="T" n="0351a15"/><span class="tx">本無樹。明鏡亦非臺。本來無一物。卽此是</span>
<lb ed="T" n="0351a16"/><span class="tx">塵埃</span>
<lb ed="T" n="0351a17"/><span class="tx">師一日畫頂相次。侍者云。某甲畫得一本。</span>
<lb ed="T" n="0351a18"/><span class="tx">逼似和尙。安在寮中未將來。師次日索之。</span>
<lb ed="T" n="0351a19"/><span class="tx">者乃作一圓相呈之。師云。不相似。者云。謝</span>
<lb ed="T" n="0351a20"/><span class="tx">讃嘆。又一日師乃謂之云。儞前日者一轉語</span>
<lb ed="T" n="0351a21"/><span class="tx">不好。試再道一句看。者云。某甲今日病。師</span>
<lb ed="T" n="0351a22"/><span class="tx">云。恁麼卽得。師復自代云。某甲與和尙有</span>
<lb ed="T" n="0351a23"/><span class="tx">緣</span>
<lb ed="T" n="0351a24"/><span class="tx">上堂。一百八句世間解。三十六對曹溪流。爭</span>
<lb ed="T" n="0351a25"/><span class="tx">如臨濟德山門下。青天轟霹靂。陸地起波</span>
<lb ed="T" n="0351a26"/><span class="tx">濤。到者裏不說。青出於藍。氷生於水。古往</span>
<lb ed="T" n="0351a27"/><span class="tx">今來。天下宗師。大機大用。捷疾者有之。句</span>
<lb ed="T" n="0351a28"/><span class="tx">義名數。劈折者有之。還曾夢見也無。淨妙今</span>
<lb ed="T" n="0351a29"/><span class="tx">日不是罔聖欺賢。亦非壓良爲賤。直要</span>
<lb ed="T" n="0351b01"/><span class="tx">與他佛祖雪屈。驀拈拄杖橫按云。儞有拄</span>
<lb ed="T" n="0351b02"/><span class="tx">杖子。我與儞拄杖子。儞無拄杖子。我奪却</span>
<lb ed="T" n="0351b03"/><span class="tx">儞拄杖子。拈燈籠向佛殿裏。將三門來燈</span>
<lb ed="T" n="0351b04"/><span class="tx">籠上。喝</span>
<lb ed="T" n="0351b05"/><span class="tx">上堂。擧。僧問馬祖。離四句絶百非。請師</span>
<lb ed="T" n="0351b06"/><span class="tx">直指西來意。祖云。我今日勞倦。不能爲汝</span>
<lb ed="T" n="0351b07"/><span class="tx">說得。問取。智藏。僧問智藏。藏云。我今日頭</span>
<lb ed="T" n="0351b08"/><span class="tx">痛。問取海兄。僧問海。海云我到者裏却不</span>
<lb ed="T" n="0351b09"/><span class="tx">會。僧擧似馬祖。祖云。藏頭白海頭黑。師頌</span>
<lb ed="T" n="0351b10"/><span class="tx">曰。藏頭白海頭黑。雪中之紛煤中墨。馬駒</span>
<lb ed="T" n="0351b11"/><span class="tx">踏殺天下人。師子敎兒只一擲。百非絶四句</span>
<lb ed="T" n="0351b12"/><span class="tx">離。曲中曲直中直</span>
<lb ed="T" n="0351b13"/><span class="tx">上堂。乾坤窄乾坤窄。日月星辰一時黑。紫羅</span>
<lb ed="T" n="0351b14"/><span class="tx">帳裏撒眞珠。黃金殿上生荆棘。咄咄咄沒處</span>
<lb ed="T" n="0351b15"/><span class="tx">去</span>
<lb ed="T" n="0351b16"/><span class="tx">上堂。擧。歸宗有僧辭云。諸方學五味禪去。</span>
<lb ed="T" n="0351b17"/><span class="tx">宗曰。諸方有五味禪。我者裏只有一味禪。</span>
<lb ed="T" n="0351b18"/><span class="tx">云如何是一味禪。宗便打。僧云。會也會也。</span>
<lb ed="T" n="0351b19"/><span class="tx">宗曰。道道。僧擬開口。宗又打。黃檗聞云。</span>
<lb ed="T" n="0351b20"/><span class="tx">馬大師出八十四人善知識。問著箇箇屙漉</span>
<lb ed="T" n="0351b21"/><span class="tx">漉地。祗有歸宗較些子。拈云。黃檗只見</span>
<lb ed="T" n="0351b22"/><span class="tx">錐頭利。不見鑿頭方</span>
<lb ed="T" n="0351b23"/><span class="tx">上堂。三頭六臂。覷不著捺不著。萬劫千生。是</span>
<lb ed="T" n="0351b24"/><span class="tx">者箇非者箇。以拂子劃一劃云。從人至佛</span>
<lb ed="T" n="0351b25"/><span class="tx">是聖情執。從人至地獄是凡情執。橫川師</span>
<lb ed="T" n="0351b26"/><span class="tx">祖云。凡聖淨盡。人卽是佛。佛卽是人。有情</span>
<lb ed="T" n="0351b27"/><span class="tx">無佛性。無情有佛性。總是妄見。雖然也是</span>
<lb ed="T" n="0351b28"/><span class="tx">徐六擔板</span>
<lb ed="T" n="0351b29"/><span class="tx">上堂。擧。法昌遇和尙云。我要一箇不會禪底</span>
<lb ed="T" n="0351b30"/><span class="tx">作國師。妙喜云。且道。是醍醐句。且道。是毒</span>
<lb ed="T" n="0351c01"/><span class="tx">藥句。拈云。此是師子一滴乳</span>
<lb ed="T" n="0351c02"/><span class="tx">上堂
 <fs></fs>一。葉落天下秋。阿誰不知。一塵起大地</span>
<lb ed="T" n="0351c03"/><span class="tx">收。或恐有人未信。乃竪起拂子云。者箇豈</span>
<lb ed="T" n="0351c04"/><span class="tx">不是一塵。喝　復云。今朝七月初一。昨夜恰</span>
<lb ed="T" n="0351c05"/><span class="tx">好立秋。僧問雲門。樹凋葉落時如何。門云。</span>
<lb ed="T" n="0351c06"/><span class="tx">體露金風。雲門好語。不知者僧作麼生會。淨</span>
<lb ed="T" n="0351c07"/><span class="tx">妙則不然。聽取一頌。樹凋葉落事何如。昨</span>
<lb ed="T" n="0351c08"/><span class="tx">夜金風動井梧。貼體汗衫俱脫却。更敎著</span>
<lb ed="T" n="0351c09"/><span class="tx">得一絲無</span>
<lb ed="T" n="0351c10"/><span class="tx">解夏小參。僧問。九旬今夜滿。自恣在明朝。</span>
<lb ed="T" n="0351c11"/><span class="tx">學人上來。請師指示。答云。天寬地闊。進云。</span>
<lb ed="T" n="0351c12"/><span class="tx">與麼則脚跟纔點地。有路便通天。答云。阿那</span>
<lb ed="T" n="0351c13"/><span class="tx">箇不點地。進云。記得。古德云。莫守寒岩異</span>
<lb ed="T" n="0351c14"/><span class="tx">草青。坐却白雲宗不妙。此意如何。答云。事</span>
<lb ed="T" n="0351c15"/><span class="tx">因可囑起。進云。只如古人道直須揮劍。若</span>
<lb ed="T" n="0351c16"/><span class="tx">不揮劍。漁父栖巢。又作麼生。答云。黐膠洗</span>
<lb ed="T" n="0351c17"/><span class="tx">土塊。乃云。坐一走七。折半列三。當軒有直</span>
<lb ed="T" n="0351c18"/><span class="tx">道。無人肯措足。殺竿頭上入定。大洋海底</span>
<lb ed="T" n="0351c19"/><span class="tx">翻身。自是不歸歸便得。五湖煙景有誰爭。</span>
<lb ed="T" n="0351c20"/><span class="tx">此事且置。只如道九旬今夜滿。自恣在明</span>
<lb ed="T" n="0351c21"/><span class="tx">朝。作麼生是自恣一句。良久。家家觀世音</span>
<lb ed="T" n="0351c22"/><span class="tx">復擧。僧問雲門。古人面壁意旨如何。此是</span>
<lb ed="T" n="0351c23"/><span class="tx">一卷經。門云。念七卽是此經陀羅尼。山僧今</span>
<lb ed="T" n="0351c24"/><span class="tx">日。一時與古人夾註了也。更聽重說偈言。</span>
<lb ed="T" n="0351c25"/><span class="tx">若人解受持。能除一切苦。我作如是說。眞</span>
<lb ed="T" n="0351c26"/><span class="tx">實亦不虛。其或未然。向下文長。付在來日。</span>
<lb ed="T" n="0351c27"/><span class="tx">下座</span>
<lb ed="T" n="0351c28"/><span class="tx">上堂。僧問。記得。金牛和尙云。菩薩子喫飯</span>
<lb ed="T" n="0351c29"/><span class="tx">來。此意如何。答云。只要人人飽便休。進云。</span>
<lb ed="T" n="0352a01"/><span class="tx">淨妙門下又作麼生。答云。闍梨大似不曾</span>
<lb ed="T" n="0352a02"/><span class="tx">齋。乃云。一夏九十日。今日結交頭。解開布</span>
<lb ed="T" n="0352a03"/><span class="tx">袋口。四溟東海流。諸禪德會麼。一切龍魚鰕</span>
<lb ed="T" n="0352a04"/><span class="tx">蠏。蝦蟇蚯蚓。普請敎伊。向者裏證自恣三</span>
<lb ed="T" n="0352a05"/><span class="tx">昧去。撃拂子一下。　復擧。仰山辭。石室送出</span>
<lb ed="T" n="0352a06"/><span class="tx">門。乃召曰。闍梨。山應諾。室云。莫一向去。却</span>
<lb ed="T" n="0352a07"/><span class="tx">回者邊來。拈云。石室固是赤心片片。其奈大</span>
<lb ed="T" n="0352a08"/><span class="tx">缺通方。何故。一向在者裏又爭得</span>
<lb ed="T" n="0352a09"/><span class="tx">上堂。謝客幷進退兩班。古人道。開却門逹磨</span>
<lb ed="T" n="0352a10"/><span class="tx">來也。還會麼。若也會便見古人一場漏逗。復</span>
<lb ed="T" n="0352a11"/><span class="tx">拈拄杖云。諸人還識者箇也無。欲左左。</span>
<lb ed="T" n="0352a12"/><span class="tx">欲右右。欲東東。欲西西。乃至一切行履。俯</span>
<lb ed="T" n="0352a13"/><span class="tx">仰進退。無此不得。且道。奇特在甚麼處。乃</span>
<lb ed="T" n="0352a14"/><span class="tx">起身倚杖。東西顧視云。善哉善哉。如是如</span>
<lb ed="T" n="0352a15"/><span class="tx">是</span>
<lb ed="T" n="0352a16"/><span class="tx">上堂。八月秋何處熱。三日雨果然涼。此乃人</span>
<lb ed="T" n="0352a17"/><span class="tx">人共知。且不是山僧相謾底話。雖然。且道。</span>
<lb ed="T" n="0352a18"/><span class="tx">因甚如此。良久云。時節不相饒。幾番春復</span>
<lb ed="T" n="0352a19"/><span class="tx">秋。咄。又是相謾去也</span>
<lb ed="T" n="0352a20"/><span class="tx">上堂。事存函蓋合。理應箭鋒拄。天高地厚。</span>
<lb ed="T" n="0352a21"/><span class="tx">水遠山長。驀拈拄杖劃一劃云。與我拈佛</span>
<lb ed="T" n="0352a22"/><span class="tx">殿來。乃卓一卓。喝一喝。下座</span>
<lb ed="T" n="0352a23"/><span class="tx">爲堯侍者下火。國師三喚侍者。堯仁如天。</span>
<lb ed="T" n="0352a24"/><span class="tx">侍者三應國師。太平無象。雖然如是。猶是</span>
<lb ed="T" n="0352a25"/><span class="tx">生死岸頭邊事。所以道。生生死死。死死生生。</span>
<lb ed="T" n="0352a26"/><span class="tx">猶旋火輪。無有休息。堯侍者會麼。擲下火。</span>
<lb ed="T" n="0352a27"/><span class="tx">箇中有箇眞消息</span>
<lb ed="T" n="0352a28"/><span class="tx">中秋謝檀那奏凱榮歸。施雜珍物。移總門</span>
<lb ed="T" n="0352a29"/><span class="tx">開正路。及使者新至。上堂。卯生日。戌生月。</span>
<lb ed="T" n="0352b01"/><span class="tx">日日如斯。今朝還別。然則山僧毎日十二時</span>
<lb ed="T" n="0352b02"/><span class="tx">中。莫不悉爲諸人。開總持門。闢大智道。</span>
<lb ed="T" n="0352b03"/><span class="tx">控之以入無盡藏。示之以識無價珍。山僧</span>
<lb ed="T" n="0352b04"/><span class="tx">若也揚眉瞬目。諸人便乃符到奉行。如珠走</span>
<lb ed="T" n="0352b05"/><span class="tx">盤。無過如是。作麼生是今朝還別。拈拄杖</span>
<lb ed="T" n="0352b06"/><span class="tx">云。因未曾拈出者箇。所以人人懷寶迷邦。</span>
<lb ed="T" n="0352b07"/><span class="tx">總向偏門出入。未免觸途成滯。諸人要知</span>
<lb ed="T" n="0352b08"/><span class="tx">今日事麼。卓拄杖云。東行西行。全憑渠力</span>
<lb ed="T" n="0352b09"/><span class="tx">　　　復擧。宏智和尙云。眞空不空。妙有不有。是</span>
<lb ed="T" n="0352b10"/><span class="tx">萬化生成之根。卽一儀造化之母。方隅不可</span>
<lb ed="T" n="0352b11"/><span class="tx">定其居。劫數不可窮其壽。門庭廓淨也。風</span>
<lb ed="T" n="0352b12"/><span class="tx">色如秋。田地虛明也。月華如晝。逹一念之</span>
<lb ed="T" n="0352b13"/><span class="tx">未萠。在大功而莫守。五路頭木馬嘶鳴。四</span>
<lb ed="T" n="0352b14"/><span class="tx">衢内石牛奔走。到處相逢。到處渠。通身是眼。</span>
<lb ed="T" n="0352b15"/><span class="tx">通身手。拈云。宏智和尙。如衣錦佩玉。規行</span>
<lb ed="T" n="0352b16"/><span class="tx">矩歩。於廟廊之上以談政事。無過明那一</span>
<lb ed="T" n="0352b17"/><span class="tx">色邊。行者一路子耳。若是箭鋒相直。向閃電</span>
<lb ed="T" n="0352b18"/><span class="tx">光裏轉凡成聖。驃騎宛轉。於刹竿頭上坐</span>
<lb ed="T" n="0352b19"/><span class="tx">致太平。然後吐呑日月。播弄乾坤直是未</span>
<lb ed="T" n="0352b20"/><span class="tx">在。雖然且淨妙又作麼生。眞空不空。妙有不</span>
<lb ed="T" n="0352b21"/><span class="tx">有。豁開戸牖。萬里只在目前。坐斷千差。左</span>
<lb ed="T" n="0352b22"/><span class="tx">右頭頭合轍。有時青天皎皎。團團白月當軒。</span>
<lb ed="T" n="0352b23"/><span class="tx">有時陰雨霏霏。匝匝風雲滿座。來底來。三脚</span>
<lb ed="T" n="0352b24"/><span class="tx">蝦蟇著錦襠。去底去。八角磨盤空裏走。且</span>
<lb ed="T" n="0352b25"/><span class="tx">道。總不恁麼時如何。大道透長安</span>
<lb ed="T" n="0352b26"/><span class="tx">爲讃州太守源公遠忌拈香。此香玲瓏絶妙。</span>
<lb ed="T" n="0352b27"/><span class="tx">混沌無形。滋雨露於十方虛空。植本根於</span>
<lb ed="T" n="0352b28"/><span class="tx">實際理地。鬻之無價。得之匪輕。不假雕</span>
<lb ed="T" n="0352b29"/><span class="tx">鎪。天然奇特。不可以智知。不可以識</span>
<lb ed="T" n="0352c01"/><span class="tx">識。欲觀之者無以視其色。欲聽之者無</span>
<lb ed="T" n="0352c02"/><span class="tx">以聞其聲。嗅之無以得其氣。嘗之無以</span>
<lb ed="T" n="0352c03"/><span class="tx">沾其味。辨之無以措其言。觸之無以合</span>
<lb ed="T" n="0352c04"/><span class="tx">其覺。像之無以似其儀。別之無以辨其</span>
<lb ed="T" n="0352c05"/><span class="tx">法。思之無以寄其想。若能以無觀觀之。</span>
<lb ed="T" n="0352c06"/><span class="tx">則能直入維摩丈室。住金色光明中。見十</span>
<lb ed="T" n="0352c07"/><span class="tx">方世界。四聖六凡。了了分明。如觀掌中菴</span>
<lb ed="T" n="0352c08"/><span class="tx">摩勒果。能以無聽聽之。則能直入觀音普</span>
<lb ed="T" n="0352c09"/><span class="tx">門境界。於十方諸國土中。無刹不現其身。</span>
<lb ed="T" n="0352c10"/><span class="tx">能以無嗅嗅之。則能直入香積世界居。處</span>
<lb ed="T" n="0352c11"/><span class="tx">衆香樓閣。經行香地。飯食香飯。身毛孔中。</span>
<lb ed="T" n="0352c12"/><span class="tx">悉出妙香。以其香氣熏天炙地。以爲佛</span>
<lb ed="T" n="0352c13"/><span class="tx">事。能以無味味之。則能以醍醐爲毒藥。</span>
<lb ed="T" n="0352c14"/><span class="tx">毒藥爲醍醐。又能以無言言之。則能深入</span>
<lb ed="T" n="0352c15"/><span class="tx">經藏。智惠如海。出廣長舌。遍覆三千大千</span>
<lb ed="T" n="0352c16"/><span class="tx">世界。能以無觸觸之。則能以諸佛法身入</span>
<lb ed="T" n="0352c17"/><span class="tx">我性體。我性同共諸如來合。又能以無像</span>
<lb ed="T" n="0352c18"/><span class="tx">像之。則能示現如須彌盧。如紫金山。放玉</span>
<lb ed="T" n="0352c19"/><span class="tx">毫相光。遍照八萬四千恒沙國土。能以無</span>
<lb ed="T" n="0352c20"/><span class="tx">別別之。無思思之則能頓入不可思議境</span>
<lb ed="T" n="0352c21"/><span class="tx">界。或一彈指頃。或三七日。或無量劫。延促爲</span>
<lb ed="T" n="0352c22"/><span class="tx">長。促長爲短。以善爲惡。以惡爲善。乃至</span>
<lb ed="T" n="0352c23"/><span class="tx">非善非惡。非非善非惡。至於非非善非</span>
<lb ed="T" n="0352c24"/><span class="tx">惡亦非。轉入無量三昧無量法門。使彼一切</span>
<lb ed="T" n="0352c25"/><span class="tx">觀者。聽者。嗅者。嘗者。辨者。觸者。像者。別者。</span>
<lb ed="T" n="0352c26"/><span class="tx">思者。一一皆證如上三昧。一一皆得如上法</span>
<lb ed="T" n="0352c27"/><span class="tx">門。展轉度脫。無有窮盡。如是功德。若以廣</span>
<lb ed="T" n="0352c28"/><span class="tx">說。窮劫不已。然以窮劫所說不已之義。悉</span>
<lb ed="T" n="0352c29"/><span class="tx">在於此。謹以此香奉爲某人某年月日遠</span>
<lb ed="T" n="0353a01"/><span class="tx">忌之辰。專伸供養。盡虛空遍法界佛陀耶衆</span>
<lb ed="T" n="0353a02"/><span class="tx">云云。伏願。亡者某人。仗此供養悉得如是</span>
<lb ed="T" n="0353a03"/><span class="tx">三昧。悉證如是法門。再現身來作大饒益｣</span>
<lb ed="T" n="0353a04"/><span class="tx">上堂。謝哲首座幷侍者。夢中說摩訶衍法。</span>
<lb ed="T" n="0353a05"/><span class="tx">白日聽雞唱闌干。等是一般時節。誰知兩</span>
<lb ed="T" n="0353a06"/><span class="tx">段因緣。好大衆。今日不曰。土曠人稀。相逢者</span>
<lb ed="T" n="0353a07"/><span class="tx">少。時節因緣則且置。<anchor n="0353a0701" xml:id="10B120353a0701"></anchor>某中事作麼生。還有</span>
<lb ed="T" n="0353a08"/><span class="tx">商略者麼。試道看。如無。山僧代汝諸人。入</span>
<lb ed="T" n="0353a09"/><span class="tx">拔舌地獄去也。良久云。三年逢一閏。九日</span>
<lb ed="T" n="0353a10"/><span class="tx">是重陽　復擧。眞淨和尙云。九日無濁醪。</span>
<lb ed="T" n="0353a11"/><span class="tx">飽飡黃栗餻。者裏亦無醪亦無餻。却有龍</span>
<lb ed="T" n="0353a12"/><span class="tx">門上客。乃是二十年前同參。慧理底故舊。將</span>
<lb ed="T" n="0353a13"/><span class="tx">何以待之耶。試說一頌。以作供養。菡萏峯</span>
<lb ed="T" n="0353a14"/><span class="tx">前日。扶桑國裏時。二十年一息過。萬事幾人</span>
<lb ed="T" n="0353a15"/><span class="tx">知。三世如來使。全威師子兒。未應嫌冷淡。</span>
<lb ed="T" n="0353a16"/><span class="tx">籬菊正花披</span>
<lb ed="T" n="0353a17"/><span class="tx">上堂。拈拄杖橫按云。明頭來明頭打。暗頭</span>
<lb ed="T" n="0353a18"/><span class="tx">來暗頭打。盡大地是箇荒岺。明頭來明頭合。</span>
<lb ed="T" n="0353a19"/><span class="tx">暗頭來喑頭合。盡十方皆吾檀越。正當恁麼</span>
<lb ed="T" n="0353a20"/><span class="tx">時。還有蹋歩向前者麼。良久。靠拄杖云。到</span>
<lb ed="T" n="0353a21"/><span class="tx">卽不點</span>
<lb ed="T" n="0353a22"/><span class="tx">上堂。擧。僧問趙州云。如何是道。州云牆外</span>
<lb ed="T" n="0353a23"/><span class="tx">底。僧云。不問者箇。如何是大道。州云。大</span>
<lb ed="T" n="0353a24"/><span class="tx">道透長安。拈云。趙州直處成迂。若問山僧</span>
<lb ed="T" n="0353a25"/><span class="tx">卽向他道。儞從何處來。又云。不問者箇。</span>
<lb ed="T" n="0353a26"/><span class="tx">如何是大道。卽向伊道。甚麼礙著。儞且道。</span>
<lb ed="T" n="0353a27"/><span class="tx">與趙州相去多少良久云。行到水窮處。坐</span>
<lb ed="T" n="0353a28"/><span class="tx">看雲起時</span>
<lb ed="T" n="0353a29"/><span class="tx">開爐上堂。謝文藏主。淨妙今日有客。誰知</span>
<lb ed="T" n="0353b01"/><span class="tx">客是屋裏人。況値天寒。正好乘時。說些火</span>
<lb ed="T" n="0353b02"/><span class="tx">爐頭話。作箇暖熱。普同供養。諦聽諦聽。昨</span>
<lb ed="T" n="0353b03"/><span class="tx">朝今朝霜花繁。前山後山木葉丹。好大衆。一</span>
<lb ed="T" n="0353b04"/><span class="tx">大藏敎詮註不及底。山僧今日盡誠詮註了</span>
<lb ed="T" n="0353b05"/><span class="tx">也。還會麼。良久云。不然則更聽下箇旁</span>
<lb ed="T" n="0353b06"/><span class="tx">訓。遠也近也無兩般。者邊那邊誰共看。今日</span>
<lb ed="T" n="0353b07"/><span class="tx">不比昨日。爭恁麼道看。則異見還難。咄。孟</span>
<lb ed="T" n="0353b08"/><span class="tx">八郎漢。又恁麼去</span>
<lb ed="T" n="0353b09"/><span class="tx">復云。十月朝寒氣饒。直下會十萬里。卽者是</span>
<lb ed="T" n="0353b10"/><span class="tx">一堆火。儞若近之則燒殺儞。儞若遠之則</span>
<lb ed="T" n="0353b11"/><span class="tx">凍殺儞。儞若不近不遠正是立地死漢。有</span>
<lb ed="T" n="0353b12"/><span class="tx">甚麼數。直饒儞立地構得。未免旁觀者哂。</span>
<lb ed="T" n="0353b13"/><span class="tx">且道。哂箇甚麼。參</span>
<lb ed="T" n="0353b14"/><span class="tx">逹磨忌拈香。當年遺下一隻履。盡大地人提</span>
<lb ed="T" n="0353b15"/><span class="tx">不起。盡大地人提不起。拈起香云。因甚今</span>
<lb ed="T" n="0353b16"/><span class="tx">日在者裏在者裏。作麼生。大衆證明。禮拜</span>
<lb ed="T" n="0353b17"/><span class="tx">燒香</span>
<lb ed="T" n="0353b18"/><span class="tx">師一日垂語云。出門便是大道。因甚人人只</span>
<lb ed="T" n="0353b19"/><span class="tx">在者裏。一僧云。和尙莫向平地上立門限。</span>
<lb ed="T" n="0353b20"/><span class="tx">師曰。我不立門限時。因甚儞更沒出身之</span>
<lb ed="T" n="0353b21"/><span class="tx">路。僧云。大道透長安。師曰。閑言語引不著。</span>
<lb ed="T" n="0353b22"/><span class="tx">僧乃再曰。出門便是草。師曰。若無古人鉗</span>
<lb ed="T" n="0353b23"/><span class="tx">殺儞口。僧云。古今無異路。師曰。蝦跳不出</span>
<lb ed="T" n="0353b24"/><span class="tx">斗。其僧又云。大千都是一禪床。師曰。如此</span>
<lb ed="T" n="0353b25"/><span class="tx">則儞不曾出門耶。僧云。被和尙籠罩。師曰。</span>
<lb ed="T" n="0353b26"/><span class="tx">莫謗他。又一僧云。月落不離天。師曰。我誠</span>
<lb ed="T" n="0353b27"/><span class="tx">知儞在者裏。僧云。一任和尙證明。師曰。者</span>
<lb ed="T" n="0353b28"/><span class="tx">不識羞恥漢。僧云。慚愧慚愧。師便休</span>
<lb ed="T" n="0353b29"/><span class="tx">師次垂語云。玄沙躍破脚指頭。便不出嶺。</span>
<lb ed="T" n="0353c01"/><span class="tx">且道。明得什麼邊事。衆下語。皆不契。後因</span>
<lb ed="T" n="0353c02"/><span class="tx">僧請益。師乃曰。何不道。皮裏元來有血。一</span>
<lb ed="T" n="0353c03"/><span class="tx">僧云。人人分上誰不有。師曰。儞若有因甚</span>
<lb ed="T" n="0353c04"/><span class="tx">道不得</span>
<lb ed="T" n="0353c05"/><span class="tx">師復次垂語曰。魚行水濁。鳥飛落毛。如何是</span>
<lb ed="T" n="0353c06"/><span class="tx">衲僧行履。一僧云。朝往西天。暮歸東土師</span>
<lb ed="T" n="0353c07"/><span class="tx">曰。所圖何事。僧云。遊山翫水。師曰。著甚死</span>
<lb ed="T" n="0353c08"/><span class="tx">急。又一僧云。杖頭挑日月。師曰。未是衲僧</span>
<lb ed="T" n="0353c09"/><span class="tx">行履處。作麼生是衲僧行履處。僧云。萬仭峯</span>
<lb ed="T" n="0353c10"/><span class="tx">頭獨足立。師曰。者漢一著不如一著。僧云。</span>
<lb ed="T" n="0353c11"/><span class="tx">主山高案山低。師曰。山僧罪過。其僧又云。處</span>
<lb ed="T" n="0353c12"/><span class="tx">處是道場。師曰。阿誰道不是。僧云。不是不</span>
<lb ed="T" n="0353c13"/><span class="tx">是。師曰。較些子。僧云。和尙深慈痛悲。師曰。</span>
<lb ed="T" n="0353c14"/><span class="tx">我不識儞。僧云。今日始知到者般田地。師</span>
<lb ed="T" n="0353c15"/><span class="tx">乃以手斫額熟視。其僧笑。師亦笑。時有一</span>
<lb ed="T" n="0353c16"/><span class="tx">沙彌在傍。師問沙彌曰。儞曉得麼。沙彌云。</span>
<lb ed="T" n="0353c17"/><span class="tx">些少曉得。師曰儞曉得椀飯。其僧乃代沙</span>
<lb ed="T" n="0353c18"/><span class="tx">彌云。和尙莫謾人好。師曰。儞却好箇沙彌。</span>
<lb ed="T" n="0353c19"/><span class="tx">其僧復笑。師亦笑。時有行者忽至。師遂問</span>
<lb ed="T" n="0353c20"/><span class="tx">儞。還曉得麼。者云。曉不得。師曰。儞却依本</span>
<lb ed="T" n="0353c21"/><span class="tx">分</span>
<lb ed="T" n="0353c22"/><span class="tx">上堂。休休諸仁者。如汝所爲皆不然也。若</span>
<lb ed="T" n="0353c23"/><span class="tx">恁麼去。一塊土亦消不得。何故。淨妙不解</span>
<lb ed="T" n="0353c24"/><span class="tx">敎伊擔帶荷負。只貴敎伊無爲無事。設使</span>
<lb ed="T" n="0353c25"/><span class="tx">儞頭頭得妙。在在逢玄。正是貼肉汗衫炙脂</span>
<lb ed="T" n="0353c26"/><span class="tx">帽子。如到者裏。我則未免拈出箇無柄刀</span>
<lb ed="T" n="0353c27"/><span class="tx">子。與儞從頭裂破通體剥下。然後敎儞不</span>
<lb ed="T" n="0353c28"/><span class="tx">掛一絲毫頭。單單赤條條地。更用懸向太</span>
<lb ed="T" n="0353c29"/><span class="tx">虛空裏。傾田河水。再。二淋過。始得莫道皮膚</span>
<lb ed="T" n="0354a01"/><span class="tx">上底直骨髓。亦須洗却</span>
<lb ed="T" n="0354a02"/><span class="tx">上堂。好好諸仁者。如汝所爲無不是者。但</span>
<lb ed="T" n="0354a03"/><span class="tx">恁麼去。萬兩黃金亦消得。何故。淨妙不解</span>
<lb ed="T" n="0354a04"/><span class="tx">與汝解粘去縛。唯要與儞添繩加索。直饒</span>
<lb ed="T" n="0354a05"/><span class="tx">儞赤洒洒淨裸裸。呼喚不回頭。羅籠不肯</span>
<lb ed="T" n="0354a06"/><span class="tx">住底。如到者裏我則未免放出箇漫天網</span>
<lb ed="T" n="0354a07"/><span class="tx">子。與汝罩却。項上著枷。脚下著杻。千重百</span>
<lb ed="T" n="0354a08"/><span class="tx">匝。縛向萬丈深坑。狼牙鐵樹上。莫道儞要</span>
<lb ed="T" n="0354a09"/><span class="tx">轉動。敎儞伸縮也不得。雖然知恩能幾人｣</span>
<lb ed="T" n="0354a10"/><span class="tx">因武藤蘊親居士夢見師通身是手。上堂。一</span>
<lb ed="T" n="0354a11"/><span class="tx">箇箇通身是手。因甚捉摸不著。一箇箇通身</span>
<lb ed="T" n="0354a12"/><span class="tx">是眼。因甚窺覷不見。我今日爲儞點出。青</span>
<lb ed="T" n="0354a13"/><span class="tx">蘿夤緣。直上寒松之頂。白雲淡泞。出沒太</span>
<lb ed="T" n="0354a14"/><span class="tx">虛之中</span>
<lb ed="T" n="0354a15"/><span class="tx">因飯田蘊寶居士捨施田産。上堂。菩薩子菩</span>
<lb ed="T" n="0354a16"/><span class="tx">薩子。喫飯來喫飯來。石田芽屋門常開。者箇</span>
<lb ed="T" n="0354a17"/><span class="tx">不是閉門欲造車。出門要合轍。此是不可</span>
<lb ed="T" n="0354a18"/><span class="tx">思議。大解脫境界。非諸凡小。而能信入。若</span>
<lb ed="T" n="0354a19"/><span class="tx">也及到者般田地。便見毘耶離城居士。取</span>
<lb ed="T" n="0354a20"/><span class="tx">香積滿鉢飯。無二無別。何故。豈不聞。是飯</span>
<lb ed="T" n="0354a21"/><span class="tx">香氣。普熏此城及三千大千世界。其甘露味</span>
<lb ed="T" n="0354a22"/><span class="tx">亦復如是。四海有竭。此飯無盡</span>
<lb ed="T" n="0354a23"/><span class="tx">上堂。天上雷公撃天鼓。布慈雲兮洒甘露。</span>
<lb ed="T" n="0354a24"/><span class="tx">淨妙長老據猊床說法。亦復如雲雨。前面</span>
<lb ed="T" n="0354a25"/><span class="tx">三句。莫不一箇箇皆已曉了。作麼是說如</span>
<lb ed="T" n="0354a26"/><span class="tx">雲雨底法。普。復公。仲冬一日甚希奇。電影朝</span>
<lb ed="T" n="0354a27"/><span class="tx">連昨夜雷。莫謂乾坤乖大信。要敎枯木放</span>
<lb ed="T" n="0354a28"/><span class="tx">花開</span>
<lb ed="T" n="0354a29"/><span class="tx">聖旨遷師主淨智。辭衆上堂。彩鳳銜書出</span>
<lb ed="T" n="0354b01"/><span class="tx">五雲。銀鉤初識紫泥新。不辭擧定乾坤句。</span>
<lb ed="T" n="0354b02"/><span class="tx">遙祝五雲天上人。良久云。去去門前久闢通</span>
<lb ed="T" n="0354b03"/><span class="tx">天路。大衆雖然如是。莫謂三年聚首。一日</span>
<lb ed="T" n="0354b04"/><span class="tx">分襟。千里同風。何曾間闊。便下座</span>
<lb ed="T" n="0354b05"/>
<lb ed="T" n="0354b06"/><span class="tx">四明竺仙和尙住御前瑞龍山太平興國南禪</span>
<lb ed="T" n="0354b07"/><span class="tx">禪寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0354b08"/><span class="tx">　　侍者裔澤海壽等編</span>
<lb ed="T" n="0354b09"/><span class="tx">師於曆應四年辛巳三月二十日。自關東淨</span>
<lb ed="T" n="0354b10"/><span class="tx">智楞伽院受請。左武衞將軍奉　詔迎至</span>
<lb ed="T" n="0354b11"/><span class="tx">京師。四日初六日以　太上天皇所降院宣。</span>
<lb ed="T" n="0354b12"/><span class="tx">選十三日入寺。先一夕大雷雨。詰旦晴霽。</span>
<lb ed="T" n="0354b13"/><span class="tx">師至山門云。一聲雷震萬重雲。日照長天</span>
<lb ed="T" n="0354b14"/><span class="tx">雨倒盆。洗出青山無限好。倒騎鐵馬上龍</span>
<lb ed="T" n="0354b15"/><span class="tx">門</span>
<lb ed="T" n="0354b16"/><span class="tx">佛殿。狸奴白牯。盲龜跛鼈。禮拜燒香。君子可</span>
<lb ed="T" n="0354b17"/><span class="tx">八</span>
<lb ed="T" n="0354b18"/><span class="tx">據室　欲深入重淵之底。須向天外出頭。</span>
<lb ed="T" n="0354b19"/><span class="tx">欲向天外出頭。須深入重淵之底。拈燈</span>
<lb ed="T" n="0354b20"/><span class="tx">籠向佛殿裏。將山門來燈籠上。喝</span>
<lb ed="T" n="0354b21"/><span class="tx">拈院宣　先天而天弗違。後天而奉天時。</span>
<lb ed="T" n="0354b22"/><span class="tx">向下文長。對衆宣讀</span>
<lb ed="T" n="0354b23"/><span class="tx">陞座拈香云　此香根蟠佛地。葉覆祖天。曆</span>
<lb ed="T" n="0354b24"/><span class="tx">應四年四月十三日。欽奉</span>
<lb ed="T" n="0354b25"/><span class="tx">聖旨住持御前瑞龍山太平興國南禪禪寺</span>
<lb ed="T" n="0354b26"/><span class="tx">開堂。傳法僧梵僊虔爇寶爐。端爲祝延</span>
<lb ed="T" n="0354b27"/><span class="tx">今上皇帝大功德主。聖躬萬歳萬歳萬萬歳。</span>
<lb ed="T" n="0354b28"/><span class="tx">陛下。恭願。堯風與祖風竝扇。舜日與佛日</span>
<lb ed="T" n="0354b29"/><span class="tx">長明。蕩蕩無爲。元元自化</span>
<lb ed="T" n="0354c01"/><span class="tx">再拈香云　此香。惟聖惟仁。蓋天蓋地。奉爲</span>
<lb ed="T" n="0354c02"/><span class="tx">太上天皇聖壽無疆。伏願。常居至尊之上。高</span>
<lb ed="T" n="0354c03"/><span class="tx">歩毘盧之頂</span>
<lb ed="T" n="0354c04"/><span class="tx">征夷大將軍香。伏願。東征西怨。南征北怨。不</span>
<lb ed="T" n="0354c05"/><span class="tx">動干戈。坐致太平</span>
<lb ed="T" n="0354c06"/><span class="tx">左武衞將軍香。伏願。左右逢原。高低合轍。量</span>
<lb ed="T" n="0354c07"/><span class="tx">周沙界。作佛祖之檀那。德合乾坤。爲蒼生</span>
<lb ed="T" n="0354c08"/><span class="tx">之父母</span>
<lb ed="T" n="0354c09"/><span class="tx">合朝文武官僚香。伏願。永佐邦家。常居祿</span>
<lb ed="T" n="0354c10"/><span class="tx">位</span>
<lb ed="T" n="0354c11"/><span class="tx">又拈香云。此香無可說者。奉爲扶宗普覺</span>
<lb ed="T" n="0354c12"/><span class="tx">佛性禪師古林大和尙。用酬法乳之恩。遂就</span>
<lb ed="T" n="0354c13"/><span class="tx">座。東福和尙白槌云。法筵龍象衆。當觀第</span>
<lb ed="T" n="0354c14"/><span class="tx">一義。師云。東福和尙敗闕了也。還有辨白</span>
<lb ed="T" n="0354c15"/><span class="tx">者麼。問答罷。乃云。一句不相到。乾坤日月</span>
<lb ed="T" n="0354c16"/><span class="tx">高。隨情强酬酢。陸地滾波濤。雖然如此。</span>
<lb ed="T" n="0354c17"/><span class="tx">堪報不報之恩。可助無爲之化　復擧。唐</span>
<lb ed="T" n="0354c18"/><span class="tx">代宗皇帝詔徑山國一禪師云。弟子不計</span>
<lb ed="T" n="0354c19"/><span class="tx">多少聽。其隨行所到。州縣一切官吏不得問</span>
<lb ed="T" n="0354c20"/><span class="tx">道。疲師心力。拈云。看。他萬乘之君。乃會。衲</span>
<lb ed="T" n="0354c21"/><span class="tx">僧家意思。然則彼一時也。且道。卽今又作麼</span>
<lb ed="T" n="0354c22"/><span class="tx">生。良久。天何言哉</span>
<lb ed="T" n="0354c23"/><span class="tx">當晚小參。一句橫該萬象。四海風清。八字</span>
<lb ed="T" n="0354c24"/><span class="tx">分開碧落。三山月皎。築黃金臺於妙高山</span>
<lb ed="T" n="0354c25"/><span class="tx">頂。闢無礙門於四大部洲。開我萬古襟懷。</span>
<lb ed="T" n="0354c26"/><span class="tx">延彼天然儔侶。傾東海取龍筋。貴續欲斷</span>
<lb ed="T" n="0354c27"/><span class="tx">之絃。跨層霄撃天鼓。期廓希聲之韻。使</span>
<lb ed="T" n="0354c28"/><span class="tx">被盡大地人。舞者舞。拍者拍。歌者歌。笑者</span>
<lb ed="T" n="0354c29"/><span class="tx">笑。雲月溪山。同聲相應。森羅萬象。同氣相</span>
<lb ed="T" n="0355a01"/><span class="tx">求。且道。因甚如此。良久。國泰民安　復擧。</span>
<lb ed="T" n="0355a02"/><span class="tx">法眼云。昇元閣爲御街裏人說法。拈云。昇</span>
<lb ed="T" n="0355a03"/><span class="tx">元閣說法則且置。還見五鳳樓唱歌麼。元首</span>
<lb ed="T" n="0355a04"/><span class="tx">明哉。股肱良哉。庶事康哉。久立珍重</span>
<lb ed="T" n="0355a05"/><span class="tx">結夏小參。來朝結制。今夜小參。道箇甚麼則</span>
<lb ed="T" n="0355a06"/><span class="tx">得。若曰三乘十二分敎。菩提𣵀槃。眞如解</span>
<lb ed="T" n="0355a07"/><span class="tx">脫。諸代祖師。天下老和尙。橫說竪說底。總是</span>
<lb ed="T" n="0355a08"/><span class="tx">祭鬼祀神底。殘羹餿飯。百千萬億無數番。</span>
<lb ed="T" n="0355a09"/><span class="tx">倒吐出來底。鏖糟泱灢。除非餓狗匝啖而已。</span>
<lb ed="T" n="0355a10"/><span class="tx">人當掩鼻。何況食之。又謂之非時語。又謂</span>
<lb ed="T" n="0355a11"/><span class="tx">之沒交渉。又謂之種種毒。若信得及。便可</span>
<lb ed="T" n="0355a12"/><span class="tx">向十二時中。逢佛殺佛逢祖殺祖。逢自</span>
<lb ed="T" n="0355a13"/><span class="tx">己殺自己。然後竪臥橫眠。總由得儞。所謂</span>
<lb ed="T" n="0355a14"/><span class="tx">護生須是殺。殺盡始安居。其或未然。寸歩</span>
<lb ed="T" n="0355a15"/><span class="tx">移未得。莖草不可動。滴水也難消。三條椽</span>
<lb ed="T" n="0355a16"/><span class="tx">下脊梁骨。未宜放倒於一切處。動靜施爲。</span>
<lb ed="T" n="0355a17"/><span class="tx">未宜自逸作。者般說。乃是誘儞初機。譬如</span>
<lb ed="T" n="0355a18"/><span class="tx">嚼飯餧嬰兒相似。不覺面皮厚三寸。若論</span>
<lb ed="T" n="0355a19"/><span class="tx">本分。虛空也用裂作八片。更有客儞立地</span>
<lb ed="T" n="0355a20"/><span class="tx">分。何況與儞說長道短。敲東撃西。貴要</span>
<lb ed="T" n="0355a21"/><span class="tx">儞認得箇本命元辰。向鬼窟裏作活計。有</span>
<lb ed="T" n="0355a22"/><span class="tx">何奇特。玆旣忝承。大檀那不忘靈山之意。</span>
<lb ed="T" n="0355a23"/><span class="tx">慇懃爲大法故。上奏</span>
<lb ed="T" n="0355a24"/><span class="tx">太上天皇。不遠千里宣召來。此不爲別事。</span>
<lb ed="T" n="0355a25"/><span class="tx">盡底傾出。共相結緣。昨日方始入院。卽今便</span>
<lb ed="T" n="0355a26"/><span class="tx">逢結夏。人事匇匇。蹉過時節。觀此一衆。盡</span>
<lb ed="T" n="0355a27"/><span class="tx">是龍門上客。是以我達磨。遙觀震旦有大乘</span>
<lb ed="T" n="0355a28"/><span class="tx">器。得得而來。旣已各各皆抱是器。而又豈肯</span>
<lb ed="T" n="0355a29"/><span class="tx">反以小知小見。纒裹却伊。大惠曰。諸方說</span>
<lb ed="T" n="0355b01"/><span class="tx">螺螄禪。曲曲折折地。我者裏是蚌蛤禪。開口</span>
<lb ed="T" n="0355b02"/><span class="tx">便見心肝。山僧則不然。者裏也無螺螄禪。</span>
<lb ed="T" n="0355b03"/><span class="tx">也無蚌蛤禪。百二十日内。飮水自知源　復</span>
<lb ed="T" n="0355b04"/><span class="tx">擧。僧問趙州。如何是祖師西來意。州云。庭</span>
<lb ed="T" n="0355b05"/><span class="tx">前柏樹子。拈云。趙州拏空塞空。直得天下</span>
<lb ed="T" n="0355b06"/><span class="tx">人無出氣處。莫有爲衆竭力者麼。來夜</span>
<lb ed="T" n="0355b07"/><span class="tx">問取五頭首。珍重</span>
<lb ed="T" n="0355b08"/><span class="tx">結夏上堂。以大圓覺爲我伽藍。身心安居。</span>
<lb ed="T" n="0355b09"/><span class="tx">平等性智。釋迦老子可謂局天脊地。乃以</span>
<lb ed="T" n="0355b10"/><span class="tx">拂子向空畫箇十字却呼云。釋迦老子復</span>
<lb ed="T" n="0355b11"/><span class="tx">自應云。諾。乃召大衆云。作麼生　復擧。僧</span>
<lb ed="T" n="0355b12"/><span class="tx">問洞山。如何是佛。山云麻三斤。頌云。如何</span>
<lb ed="T" n="0355b13"/><span class="tx">是佛麻三斤。眼中瞳子面前人。隨人上下轉</span>
<lb ed="T" n="0355b14"/><span class="tx">轆轆。忽看岩上雲相逐</span>
<lb ed="T" n="0355b15"/><span class="tx">謝轉東藏主上堂。摩尼珠人不識。如來藏</span>
<lb ed="T" n="0355b16"/><span class="tx">裏親收得。昨夜從西擲向東。無端打著蒼</span>
<lb ed="T" n="0355b17"/><span class="tx">龍脊。尾搖風角挿戟。興雲吐霧。爲雨爲霖。</span>
<lb ed="T" n="0355b18"/><span class="tx">遍南北遍南北。管取今年田稻熟</span>
<lb ed="T" n="0355b19"/><span class="tx">上堂。僧問。打動法鼓。微塵諸佛。列在面前。</span>
<lb ed="T" n="0355b20"/><span class="tx">異口同音。請師提唱。答云。山僧今日懶。進</span>
<lb ed="T" n="0355b21"/><span class="tx">云。何故如斯。答云。只爲儞患聾故。進云。從</span>
<lb ed="T" n="0355b22"/><span class="tx">上來事。非從佛得。不向祖求。學人還有參</span>
<lb ed="T" n="0355b23"/><span class="tx">學分也無。答云。有。進云。記得。僧問洞山。世</span>
<lb ed="T" n="0355b24"/><span class="tx">界恁麼熱。向甚麼處回避。山云。鑊湯鑪炭</span>
<lb ed="T" n="0355b25"/><span class="tx">裏回避。此意如何。答云。熱殺天下人。進云。</span>
<lb ed="T" n="0355b26"/><span class="tx">今日有問和尙世界恁麼熱。向甚麼處回</span>
<lb ed="T" n="0355b27"/><span class="tx">避。如何對他。答云。但向陰涼樹下坐。進云。</span>
<lb ed="T" n="0355b28"/><span class="tx">恁麼指示還契他洞山也無。答云。一任卜</span>
<lb ed="T" n="0355b29"/><span class="tx">度。進云。將謂炎熱苦且喜夏日長。學人禮</span>
<lb ed="T" n="0355c01"/><span class="tx">謝。答云。錯。乃云。奇特甚奇特。黃牛肚下三</span>
<lb ed="T" n="0355c02"/><span class="tx">點白。金剛努力展神通。胡孫推落懸崖石。</span>
<lb ed="T" n="0355c03"/><span class="tx">差異甚差異。雨落元是水添得。將軍池裏滿</span>
<lb ed="T" n="0355c04"/><span class="tx">飯罷。扁舟恣遊戲。好大衆。魚躍于淵。鳶飛</span>
<lb ed="T" n="0355c05"/><span class="tx">麗天。誰知。丘乙巳。依舊化三千。下座</span>
<lb ed="T" n="0355c06"/><span class="tx">上堂。今日上堂無可言者。有則古語擧似。</span>
<lb ed="T" n="0355c07"/><span class="tx">大衆諦聽諦聽。便下座</span>
<lb ed="T" n="0355c08"/><span class="tx">上堂。夜來白鱟出。可惜無人見。只有天上</span>
<lb ed="T" n="0355c09"/><span class="tx">星。和雨通一線。滿空飛銀絲。橫海張素練。</span>
<lb ed="T" n="0355c10"/><span class="tx">五更鐘未鳴。光明爛臺殿。照見青山頭。月</span>
<lb ed="T" n="0355c11"/><span class="tx">裏仙人現。及乎到天明。依然沒方便</span>
<lb ed="T" n="0355c12"/><span class="tx">征夷大將軍。左武衞將軍。二大檀那至。上堂。</span>
<lb ed="T" n="0355c13"/><span class="tx">欲識佛性義。當觀時節因緣。今正是時。有</span>
<lb ed="T" n="0355c14"/><span class="tx">疑請問。僧出衆曰。道泰不傳天子令。將軍</span>
<lb ed="T" n="0355c15"/><span class="tx">塞外絶煙塵。學人上來請師祝賛。答云。四</span>
<lb ed="T" n="0355c16"/><span class="tx">海浪平龍睡穩。九天雲靜鶴飛高。進云。承聞。</span>
<lb ed="T" n="0355c17"/><span class="tx">靈山會上佛法付囑國王大臣有力檀那。是</span>
<lb ed="T" n="0355c18"/><span class="tx">否。答云。是。進云。如此則西天付囑。東土流</span>
<lb ed="T" n="0355c19"/><span class="tx">通。答云。大千沙界内。何處不承恩。進云。只</span>
<lb ed="T" n="0355c20"/><span class="tx">如今日二殿臨筵。萬人仰德。靈山一會。儼</span>
<lb ed="T" n="0355c21"/><span class="tx">然未散。如何是儼然底事。答云。儞道。者裏</span>
<lb ed="T" n="0355c22"/><span class="tx">是甚麼所在。進云。可謂是千江有水千江</span>
<lb ed="T" n="0355c23"/><span class="tx">月。萬里無雲萬里天。學人禮謝。答云。更上</span>
<lb ed="T" n="0355c24"/><span class="tx">一層樓。又僧出云。學人不遠千里從師而</span>
<lb ed="T" n="0355c25"/><span class="tx">來。意在究明此段大事。一夏將畢。更無所</span>
<lb ed="T" n="0355c26"/><span class="tx">得。檀那證明。願垂方便。答云。是儞更無所</span>
<lb ed="T" n="0355c27"/><span class="tx">得那。進云。記得。昔日裴相國請黃檗禪師</span>
<lb ed="T" n="0355c28"/><span class="tx">至郡。呈似所解一編。檗接置座隅。略不披</span>
<lb ed="T" n="0355c29"/><span class="tx">覽。良久云。會麼。相國曰。未測此意。檗曰。便</span>
<lb ed="T" n="0356a01"/><span class="tx">恁麼會得。猶較些子。若也形於紙墨。何有</span>
<lb ed="T" n="0356a02"/><span class="tx">吾宗。相國禮謝。乃獻詩云。自從大士傳心</span>
<lb ed="T" n="0356a03"/><span class="tx">印。額有圓珠七尺身。掛錫十年棲蜀水。浮</span>
<lb ed="T" n="0356a04"/><span class="tx">杯今日渡漳濱。一千龍象隨高歩。萬里香花</span>
<lb ed="T" n="0356a05"/><span class="tx">結勝因。擬欲事師爲弟子。不知將法付</span>
<lb ed="T" n="0356a06"/><span class="tx">何人。還端的也無。答云。一箭中紅心。進云。</span>
<lb ed="T" n="0356a07"/><span class="tx">玆者伏承。我大檀那請師至此京師。奉詔</span>
<lb ed="T" n="0356a08"/><span class="tx">住山。今日入山。親覲師顏。裴相黃檗是同是</span>
<lb ed="T" n="0356a09"/><span class="tx">別。答云。大唐日本。進云。奇特在什麼處。答</span>
<lb ed="T" n="0356a10"/><span class="tx">云。龍吟霧起。虎嘯風生。師乃云。日月天人</span>
<lb ed="T" n="0356a11"/><span class="tx">兩弟兄。堂堂古佛放光明。九霄絶翳同時</span>
<lb ed="T" n="0356a12"/><span class="tx">現。三界無雲共路行。彼彼山河無隔礙。迢</span>
<lb ed="T" n="0356a13"/><span class="tx">迢今古任縱橫。分身解照河沙國。照徹河沙</span>
<lb ed="T" n="0356a14"/><span class="tx">一道平　復云。今日幸過大檀那入山。非惟</span>
<lb ed="T" n="0356a15"/><span class="tx">泉石増輝。抑亦人天欣悅。者箇法會實謂千</span>
<lb ed="T" n="0356a16"/><span class="tx">古罕逢。山僧有箇因緣。擧似大衆。記得。先</span>
<lb ed="T" n="0356a17"/><span class="tx">師佛性和尙示衆云。心心不相知。法法不</span>
<lb ed="T" n="0356a18"/><span class="tx">相到。一句定乾坤。千差俱坐斷。豈不見。龐</span>
<lb ed="T" n="0356a19"/><span class="tx">居士云。本自無心於萬物。何妨萬物常圍繞。</span>
<lb ed="T" n="0356a20"/><span class="tx">鉄牛不怕師子吼。恰似本人見花鳥。木人</span>
<lb ed="T" n="0356a21"/><span class="tx">體本是無情。花鳥逢人亦不驚。心境如如卽</span>
<lb ed="T" n="0356a22"/><span class="tx">者是。何慮菩提道不成。雖然如是撿點將</span>
<lb ed="T" n="0356a23"/><span class="tx">來。猶缺悟在。山僧道於一切處常用心。目</span>
<lb ed="T" n="0356a24"/><span class="tx">前萬像盡平沈。當門師子正哮吼。達磨面皮</span>
<lb ed="T" n="0356a25"/><span class="tx">三寸厚。手携隻履西天去。軒知無著渾身</span>
<lb ed="T" n="0356a26"/><span class="tx">處。葱嶺那畔逢宋雲。唵摩尼達哩吽鉢吒。好</span>
<lb ed="T" n="0356a27"/><span class="tx">大衆者兩箇老漢。一人如龍跳天門。一人</span>
<lb ed="T" n="0356a28"/><span class="tx">如虎臥鳳閣。山僧提掇將來要與今日二</span>
<lb ed="T" n="0356a29"/><span class="tx">位檀那兩得相見。且作麼生是相見底事。九</span>
<lb ed="T" n="0356b01"/><span class="tx">萬里鵬纔展翮。一千年鶴便翺翔</span>
<lb ed="T" n="0356b02"/><span class="tx">進退兩班上堂。車兩輪鳥雙翼。任重致遠。</span>
<lb ed="T" n="0356b03"/><span class="tx">高飛遠擧。東山頭西嶺尾。夜來明月照高臺。</span>
<lb ed="T" n="0356b04"/><span class="tx">無限清風從地起。拈拄杖卓一下</span>
<lb ed="T" n="0356b05"/><span class="tx">上堂。僧問。打破多年業識團。大千俱現一</span>
<lb ed="T" n="0356b06"/><span class="tx">毫端。學人上來請師法要。師竪起拂子云。</span>
<lb ed="T" n="0356b07"/><span class="tx">百億世界無量日月。盡在山僧拂子頭上。進</span>
<lb ed="T" n="0356b08"/><span class="tx">云。一言道得天平地平。如何是衲僧行履處。</span>
<lb ed="T" n="0356b09"/><span class="tx">答云。無儞著脚分。師乃云。今朝八月初一。</span>
<lb ed="T" n="0356b10"/><span class="tx">拈拄杖云。山僧全憑渠力。乃問侍者云。大</span>
<lb ed="T" n="0356b11"/><span class="tx">衆還有者箇麼。侍者默然。師曰。須是侍者</span>
<lb ed="T" n="0356b12"/><span class="tx">始得</span>
<lb ed="T" n="0356b13"/><span class="tx">中秋謝象先居士至上堂。一月在天。影含</span>
<lb ed="T" n="0356b14"/><span class="tx">衆水。十方虛空。乃至山河大地。萬象森羅。</span>
<lb ed="T" n="0356b15"/><span class="tx">人畜品類。是影一切生植動靜。去來運用。見</span>
<lb ed="T" n="0356b16"/><span class="tx">聞覺知。及於有情無情。千變萬化是影月在</span>
<lb ed="T" n="0356b17"/><span class="tx">甚麼處。還有識月者麼。識得識不得。總謾</span>
<lb ed="T" n="0356b18"/><span class="tx">不得象先居士</span>
<lb ed="T" n="0356b19"/><span class="tx">後醍醐天皇三周忌日。陞座拈香云。此香至</span>
<lb ed="T" n="0356b20"/><span class="tx">尊至貴不可得。而名言唯靈唯通。是故託</span>
<lb ed="T" n="0356b21"/><span class="tx">爲賢聖。今年今月今日。南禪禪寺住持沙</span>
<lb ed="T" n="0356b22"/><span class="tx">門</span><note place="inline">某</note><span class="tx">恭遇</span>
<lb ed="T" n="0356b23"/><span class="tx">後醍醐天皇登假三周諱辰。爇向寶爐奉爲</span>
<lb ed="T" n="0356b24"/><span class="tx">神儀供養娑婆敎主大覺世尊本師釋迦如</span>
<lb ed="T" n="0356b25"/><span class="tx">來。及盡虛空遍法界十方一切佛陀耶衆。供</span>
<lb ed="T" n="0356b26"/><span class="tx">養盡虛空遍法界十方一切達磨耶衆。供養</span>
<lb ed="T" n="0356b27"/><span class="tx">盡虛空遍法界十方一切僧伽耶衆。萃此勝</span>
<lb ed="T" n="0356b28"/><span class="tx">勳。上資神儀。増崇聖果。伏願。與彼覺皇携</span>
<lb ed="T" n="0356b29"/><span class="tx">手高超實際理地。遂就座問答罷。乃云。今</span>
<lb ed="T" n="0356c01"/><span class="tx">月十六日。伏値</span>
<lb ed="T" n="0356c02"/><span class="tx">後醍醐天皇大祥之辰。本寺預於十五日。營</span>
<lb ed="T" n="0356c03"/><span class="tx">設祭筵諸香花等。謹集合山大衆。繞旋行道。</span>
<lb ed="T" n="0356c04"/><span class="tx">同音作唄。諷演祕章。以爲供養。復於今晨。</span>
<lb ed="T" n="0356c05"/><span class="tx">普集選佛場内。看誦五部大乘梵典。作諸</span>
<lb ed="T" n="0356c06"/><span class="tx">功德。今當滿散。住持沙門</span><note place="inline">某</note><span class="tx">恭對御靈陞</span>
<lb ed="T" n="0356c07"/><span class="tx">于此座。擧揚𣵀槃妙心菩提宗旨。上資冥</span>
<lb ed="T" n="0356c08"/><span class="tx">德。所冀。穩駕願輪。遊菩提路。十方無礙。隨</span>
<lb ed="T" n="0356c09"/><span class="tx">意生身者。復云。大衆。只此心。心心是佛。十</span>
<lb ed="T" n="0356c10"/><span class="tx">方世界最靈物。今年前年一卽三。前年今年</span>
<lb ed="T" n="0356c11"/><span class="tx">三卽一。譬如圓<graphic url="../figure/80/80_2554_0356c11.jpg"/>三點。非縱非橫。無背無</span>
<lb ed="T" n="0356c12"/><span class="tx">面。無去無來。不生不滅。是以聖人於無</span>
<lb ed="T" n="0356c13"/><span class="tx">去無來不生不滅之中。現種種形。作種種</span>
<lb ed="T" n="0356c14"/><span class="tx">事。建德施仁。統御四海。垂範設敎。普化</span>
<lb ed="T" n="0356c15"/><span class="tx">兆民。聖烈如天。神功超世。山林草野。孰不</span>
<lb ed="T" n="0356c16"/><span class="tx">承恩。日月乾坤。同歸有道。豈不見。善慧大</span>
<lb ed="T" n="0356c17"/><span class="tx">士曰。有物先天地。無形本寂寥。能爲萬象</span>
<lb ed="T" n="0356c18"/><span class="tx">主。不逐四時凋。卽此物非他物。平常爲心。</span>
<lb ed="T" n="0356c19"/><span class="tx">證之名佛。亦曰法身。亦名聖諦第一義。唯</span>
<lb ed="T" n="0356c20"/><span class="tx">此一實餘悉非眞。一切無礙人。一道出生</span>
<lb ed="T" n="0356c21"/><span class="tx">死。一切諸佛身。唯是一法身。一切諸佛是爲</span>
<lb ed="T" n="0356c22"/><span class="tx">法王。旣爲法王。於法自在統御三千大千</span>
<lb ed="T" n="0356c23"/><span class="tx">百億世界。其猶十方太虛空中。吹一微塵。</span>
<lb ed="T" n="0356c24"/><span class="tx">隨風上下。倐消忽滅。不可把玩。此固　睿</span>
<lb ed="T" n="0356c25"/><span class="tx">聖。生前妙悟。深明通達。雖已登假及今三</span>
<lb ed="T" n="0356c26"/><span class="tx">載。尙於人間現諸靈夢。使彼世人知世間</span>
<lb ed="T" n="0356c27"/><span class="tx">相。如夢中事。夢時非無。及至於醒了不可</span>
<lb ed="T" n="0356c28"/><span class="tx">得。乃竪起拂子云。大衆。卽今過去</span>
<lb ed="T" n="0356c29"/><span class="tx">後醍醐天皇在山僧拂子頭上。於無相三昧</span>
<lb ed="T" n="0357a01"/><span class="tx">中現三十二相。於無聲三昧中。出大音聲。</span>
<lb ed="T" n="0357a02"/><span class="tx">還見麼還聞麼。乃撃拂子一下云。好大衆。</span>
<lb ed="T" n="0357a03"/><span class="tx">萬代金輪聖王子。只者眞如靈覺是。眉間毫</span>
<lb ed="T" n="0357a04"/><span class="tx">相焰光身。龍樓鳳闕祥雲起</span>
<lb ed="T" n="0357a05"/><span class="tx">安明長老至上堂。一句道得佛法。心法。衆生</span>
<lb ed="T" n="0357a06"/><span class="tx">法。法法圓明。山門有路人皆到。昨日霶𩃱今</span>
<lb ed="T" n="0357a07"/><span class="tx">日晴。阿波州安明寺裏有三丈來許瀑布常</span>
<lb ed="T" n="0357a08"/><span class="tx">流不盡。南禪院内未到九月。楓葉爛如錦</span>
<lb ed="T" n="0357a09"/><span class="tx">屛</span>
<lb ed="T" n="0357a10"/><span class="tx">重陽謝志首座爲淨頭上堂。盡十方虛空。</span>
<lb ed="T" n="0357a11"/><span class="tx">是箇厠坑孔。三世諸佛。諸代祖師。頭出頭沒。</span>
<lb ed="T" n="0357a12"/><span class="tx">盡十方大地。是箇拉𢶍堆。三世諸佛。諸代祖</span>
<lb ed="T" n="0357a13"/><span class="tx">師。十字縱橫。坐斷去來今。不落第二見。超</span>
<lb ed="T" n="0357a14"/><span class="tx">出法報化。分開三八九。僧問雲門。如何是</span>
<lb ed="T" n="0357a15"/><span class="tx">佛門云。乾屎橛。南禪則不然。如何是佛。不</span>
<lb ed="T" n="0357a16"/><span class="tx">昧主人翁。不昧主人翁。眉間劍化龍。笑他</span>
<lb ed="T" n="0357a17"/><span class="tx">陶靖節。醉倒菊華叢</span>
<lb ed="T" n="0357a18"/><span class="tx">朝延昇本寺爲天下第一刹上堂。南禪無</span>
<lb ed="T" n="0357a19"/><span class="tx">意上諸方。院宰朝臣力主張。合把虛空爲</span>
<lb ed="T" n="0357a20"/><span class="tx">法座。宜將大地作禪床。寶書曆應年中際。</span>
<lb ed="T" n="0357a21"/><span class="tx">檀越毘盧頂上行。孰解出頭天外看。霜鐘金</span>
<lb ed="T" n="0357a22"/><span class="tx">鼓振高堂</span>
<lb ed="T" n="0357a23"/><span class="tx">爲先功德主龜山上皇遠忌。看閱藏經滿散</span>
<lb ed="T" n="0357a24"/><span class="tx">拈香云。此香一大藏敎。詮註不及。五分法身</span>
<lb ed="T" n="0357a25"/><span class="tx">振本。由玆曆應四年九月十五日。伏値先功</span>
<lb ed="T" n="0357a26"/><span class="tx">德主龜山上皇遠忌之辰。本寺自初一日。至</span>
<lb ed="T" n="0357a27"/><span class="tx">于今日。毎日輪集清衆。看閱大藏尊經。追</span>
<lb ed="T" n="0357a28"/><span class="tx">崇功德。今當滿散住持沙門</span><note place="inline">某</note><span class="tx">恭拈此香。</span>
<lb ed="T" n="0357a29"/><span class="tx">供養十方三世一切三寶果海聖賢。所萃鴻</span>
<lb ed="T" n="0357b01"/><span class="tx">因。奉爲神儀莊嚴報地。恭惟。神儀應帝王</span>
<lb ed="T" n="0357b02"/><span class="tx">身。行菩薩行高居北闕。鼎建南禪。落落斯</span>
<lb ed="T" n="0357b03"/><span class="tx">文。不違佛祖。昭昭皇極充塞乾坤。剏自永</span>
<lb ed="T" n="0357b04"/><span class="tx">仁昇于曆應。高而無上。廣不可量。卽是聖</span>
<lb ed="T" n="0357b05"/><span class="tx">躬無窮常住</span>
<lb ed="T" n="0357b06"/><span class="tx">開爐上堂。問侍者云。今日有甚麼事。侍者</span>
<lb ed="T" n="0357b07"/><span class="tx">云。今日開爐。師云。大衆普請。歸堂向火。便</span>
<lb ed="T" n="0357b08"/><span class="tx">下座</span>
<lb ed="T" n="0357b09"/><span class="tx">東福莊嚴藏院南山和尙。忌辰請普說。無去</span>
<lb ed="T" n="0357b10"/><span class="tx">來相。無生滅相。南山和尙面目現在。還有相</span>
<lb ed="T" n="0357b11"/><span class="tx">見者麼。僧問。處處莊嚴藏。頭頭無價珍。塵</span>
<lb ed="T" n="0357b12"/><span class="tx">塵幷刹刹。盡是本來人。今日恭遇南山和尙</span>
<lb ed="T" n="0357b13"/><span class="tx">遠忌之辰。學人上來。請師指示。答云日面佛</span>
<lb ed="T" n="0357b14"/><span class="tx">月面佛。進云。記得南泉爲馬祖忌日設齋</span>
<lb ed="T" n="0357b15"/><span class="tx">云。未審馬祖還來應供否。洞山出衆云。待</span>
<lb ed="T" n="0357b16"/><span class="tx">有伴卽來。南泉云。此子雖是後生。却堪雕</span>
<lb ed="T" n="0357b17"/><span class="tx">琢意旨如何。答云。深掘陷人坑。進云。洞山</span>
<lb ed="T" n="0357b18"/><span class="tx">云。且莫壓良爲賤。又作麼生。答云。盡力跳</span>
<lb ed="T" n="0357b19"/><span class="tx">不出。進云。南堂靜和尙頌云。千尺絲綸直下</span>
<lb ed="T" n="0357b20"/><span class="tx">垂。一波纔動萬波隨。江上晚來堪畫處。漁人</span>
<lb ed="T" n="0357b21"/><span class="tx">披得一簔歸。如何是南堂此頌。答云。張三</span>
<lb ed="T" n="0357b22"/><span class="tx">頭李四尾。進云。千尺絲綸則且置。如何是一</span>
<lb ed="T" n="0357b23"/><span class="tx">波纔動萬波隨。答云。頭上漫漫脚下漫漫。進</span>
<lb ed="T" n="0357b24"/><span class="tx">云。如何是江上晚來堪盡處。漁人披得一簔</span>
<lb ed="T" n="0357b25"/><span class="tx">歸。答云。認著依然還不是。進云。只如今日。</span>
<lb ed="T" n="0357b26"/><span class="tx">南山和尙還來也無。答云。高著眼。進云。恁</span>
<lb ed="T" n="0357b27"/><span class="tx">麼則來來實不來。去去實不去。答云。儞向甚</span>
<lb ed="T" n="0357b28"/><span class="tx">處見南山和尙。進云。可謂淨法界身無出</span>
<lb ed="T" n="0357b29"/><span class="tx">沒。七年前事卽如今。大衆證明。學人禮謝。師</span>
<lb ed="T" n="0357c01"/><span class="tx">乃云。一二三四五六七。七六五四三二一。因</span>
<lb ed="T" n="0357c02"/><span class="tx">一見七。見七忘一。豁開莊嚴藏。顯出天</span>
<lb ed="T" n="0357c03"/><span class="tx">人師。釋迦彌勒是他奴。覿面相呈他是誰。乃</span>
<lb ed="T" n="0357c04"/><span class="tx">置拂子云。卽日恭惟。南山和尙一別七載。</span>
<lb ed="T" n="0357c05"/><span class="tx">重覩眞慈。不可言不可說。不可量不可</span>
<lb ed="T" n="0357c06"/><span class="tx">思。萬像之中獨現身。海底露出珊瑚枝</span>
<lb ed="T" n="0357c07"/><span class="tx">曆應四年十月初七日。東福禪寺莊嚴藏院。</span>
<lb ed="T" n="0357c08"/><span class="tx">伏値南山和尙七周忌辰。諸大弟子營作種</span>
<lb ed="T" n="0357c09"/><span class="tx">種功勳乃至慶讃雕刻一十一面觀音菩薩</span>
<lb ed="T" n="0357c10"/><span class="tx">聖像。書寫五部大乘尊經幷兼讀誦。一七日</span>
<lb ed="T" n="0357c11"/><span class="tx">内勤修五種妙行。復於一日之内頓書妙法</span>
<lb ed="T" n="0357c12"/><span class="tx">華經。今辰滿散。乃命南禪禪寺比丘某陞</span>
<lb ed="T" n="0357c13"/><span class="tx">于此座。擧唱宗乘。所鳩殊利。奉爲眞慈増</span>
<lb ed="T" n="0357c14"/><span class="tx">崇品位者。復云。此是今日爲東福禪寺莊嚴</span>
<lb ed="T" n="0357c15"/><span class="tx">藏院請。爲南山和尙七周年忌辰。陞座普說</span>
<lb ed="T" n="0357c16"/><span class="tx">底意旨。此大和尙平生福足慧足。世出世間。</span>
<lb ed="T" n="0357c17"/><span class="tx">能事了了底大宗師。非同尋常之人。到者</span>
<lb ed="T" n="0357c18"/><span class="tx">裏道箇甚麼。則得談玄說妙。向他面前</span>
<lb ed="T" n="0357c19"/><span class="tx">用不著。何故山僧初來此國。親見此老人。</span>
<lb ed="T" n="0357c20"/><span class="tx">其時已謝事於諸大刹。乃居崇壽。毎毎辱</span>
<lb ed="T" n="0357c21"/><span class="tx">青盼。見其言談製作。大有過人之處。能事</span>
<lb ed="T" n="0357c22"/><span class="tx">旣畢。於是眞歸。轉眼不覺又是七載。臨行</span>
<lb ed="T" n="0357c23"/><span class="tx">說偈曰。了達三世。撥轉一機。佛也不會。祖</span>
<lb ed="T" n="0357c24"/><span class="tx">也不知。所以參禪學道之者。唯要了達者</span>
<lb ed="T" n="0357c25"/><span class="tx">一著子。者一著子。不了達則頭頭窒塞。者</span>
<lb ed="T" n="0357c26"/><span class="tx">一著子了達則處處開通。所以一處通千處萬</span>
<lb ed="T" n="0357c27"/><span class="tx">處一時通。一處塞千處萬處一時塞。若是通</span>
<lb ed="T" n="0357c28"/><span class="tx">者塞亦是通。若是塞者通亦是塞。日用現行。</span>
<lb ed="T" n="0357c29"/><span class="tx">是則頭頭皆是。不是則頭頭不是。如人飮</span>
<lb ed="T" n="0358a01"/><span class="tx">水冷暖自知。敎中道。一念普觀無量劫。無</span>
<lb ed="T" n="0358a02"/><span class="tx">去無來亦無住。如是了知三世因。超諸方</span>
<lb ed="T" n="0358a03"/><span class="tx">便成十力。且如卽今說底。是現在世說了</span>
<lb ed="T" n="0358a04"/><span class="tx">底。是過去世欲說者是未來世。於過去世中</span>
<lb ed="T" n="0358a05"/><span class="tx">又有過去世現在世未來世。於現在世中。</span>
<lb ed="T" n="0358a06"/><span class="tx">有過去世現在世未來世。於未來世中。有</span>
<lb ed="T" n="0358a07"/><span class="tx">過去世現在世未來世。通爲九世。以我一念</span>
<lb ed="T" n="0358a08"/><span class="tx">貫穿九世卽成十。故曰十世。古今始終。不</span>
<lb ed="T" n="0358a09"/><span class="tx">離於當念。無邊刹境自他不隔於毫端。法</span>
<lb ed="T" n="0358a10"/><span class="tx">界觀云。祇用一念。觀一境一切諸境同時</span>
<lb ed="T" n="0358a11"/><span class="tx">會。於一境中一切智。一切智中諸法界。又曰。</span>
<lb ed="T" n="0358a12"/><span class="tx">一念照入於多劫。一一念劫收一切時處。帝</span>
<lb ed="T" n="0358a13"/><span class="tx">網現重重。一切智通無障礙。到者裏言語</span>
<lb ed="T" n="0358a14"/><span class="tx">道斷心行處滅現出三頭六臂。東涌西沒。多</span>
<lb ed="T" n="0358a15"/><span class="tx">處添少處減。抛三放兩。於無方便中作大</span>
<lb ed="T" n="0358a16"/><span class="tx">方便。使彼有情乘時變化。豈不偉哉。豈不</span>
<lb ed="T" n="0358a17"/><span class="tx">見。雲門趙州臨濟德山之徒。如龍相似。但</span>
<lb ed="T" n="0358a18"/><span class="tx">得一滴之水。便能向虛空裏興雲致雨。作</span>
<lb ed="T" n="0358a19"/><span class="tx">無量變化。豈肯死在者裏。看。他雲門道。扇</span>
<lb ed="T" n="0358a20"/><span class="tx">子𨁝跳上三十三天。築著帝釋鼻孔。東海鯉</span>
<lb ed="T" n="0358a21"/><span class="tx">魚打一棒。雨似盆傾。山僧少年參禪之時。</span>
<lb ed="T" n="0358a22"/><span class="tx">看古人語錄。但說心說性說道理處。皆可曉</span>
<lb ed="T" n="0358a23"/><span class="tx">之。而此語竟無入處。乃問。一箇名德尊宿</span>
<lb ed="T" n="0358a24"/><span class="tx">思量。者箇尊宿忒殺慈悲。古人謂。只因慈</span>
<lb ed="T" n="0358a25"/><span class="tx">悲之故。乃有落草之談。信然說不得處但莫</span>
<lb ed="T" n="0358a26"/><span class="tx">說。便了被我苦問。乃强穿鑿一箇理路。解</span>
<lb ed="T" n="0358a27"/><span class="tx">說向我及乎後來。我眼自開却。思說底一場</span>
<lb ed="T" n="0358a28"/><span class="tx">好笑。若總如此。達磨一宗何有今日。只如</span>
<lb ed="T" n="0358a29"/><span class="tx">達磨。是何作略。看他答。如何是聖諦第一義。</span>
<lb ed="T" n="0358b01"/><span class="tx">廓然無聖。對朕者誰。不識。到箇境界時得</span>
<lb ed="T" n="0358b02"/><span class="tx">眼來。鷂子又去在那裏了也。明敎嵩禪師。</span>
<lb ed="T" n="0358b03"/><span class="tx">見他達磨道無聖。便著聖諦無聖論。觀其</span>
<lb ed="T" n="0358b04"/><span class="tx">以文章三昧。說得。深入如理。誠可使魔</span>
<lb ed="T" n="0358b05"/><span class="tx">外一時悅服。不知事在那裏。而圓悟碧巖</span>
<lb ed="T" n="0358b06"/><span class="tx">集打初一篇。亦卽說者箇却方見其有些</span>
<lb ed="T" n="0358b07"/><span class="tx">子宗師手段。此事本是梁武帝拈出一顆無</span>
<lb ed="T" n="0358b08"/><span class="tx">價寶珠。欲呈似人看。被他達磨但只輕輕</span>
<lb ed="T" n="0358b09"/><span class="tx">抛下一箇無孔鐵鎚。不覺無價寶珠。百雜紛</span>
<lb ed="T" n="0358b10"/><span class="tx">碎。武帝猶自不知。達磨收之渡江。後來被</span>
<lb ed="T" n="0358b11"/><span class="tx">箇無手人。於深雪中拾得。遞代相傳至於</span>
<lb ed="T" n="0358b12"/><span class="tx">後世浮海而來。卽今化爲百寶莊嚴藏。且</span>
<lb ed="T" n="0358b13"/><span class="tx">道。作麼生是百寶莊嚴藏。佛亦不知。祖亦不</span>
<lb ed="T" n="0358b14"/><span class="tx">會。金錠玉片。泥團土塊。取之無盡。用之無</span>
<lb ed="T" n="0358b15"/><span class="tx">遺。滿眼滿耳。遍天遍地。子子孫孫受用莫</span>
<lb ed="T" n="0358b16"/><span class="tx">旣。久立珍重</span>
<lb ed="T" n="0358b17"/><span class="tx">冬至小參。時序推遷。流光如電。始觀結夏。</span>
<lb ed="T" n="0358b18"/><span class="tx">又逢冬至。寒時寒殺。熱時熱殺。盡大地人</span>
<lb ed="T" n="0358b19"/><span class="tx">於時節推遷寒熱之中。會禪道佛法底。如</span>
<lb ed="T" n="0358b20"/><span class="tx">麻似粟。所謂鶻臭布衫膩脂帽子。脫不得</span>
<lb ed="T" n="0358b21"/><span class="tx">耳。所以山僧。二六時中向眉毛上。現八大</span>
<lb ed="T" n="0358b22"/><span class="tx">金剛。四大菩薩乃至八萬四千無量無邊金剛</span>
<lb ed="T" n="0358b23"/><span class="tx">菩薩。或慈或威。或定或慧。及於無量神變乃</span>
<lb ed="T" n="0358b24"/><span class="tx">至無作。遍虛空界。但欲爲人脫却。不可得</span>
<lb ed="T" n="0358b25"/><span class="tx">也。是故雲門云。眼睫橫亙十方眉毛上透</span>
<lb ed="T" n="0358b26"/><span class="tx">乾坤。下透黃泉。須彌山寒却汝咽喉。還有</span>
<lb ed="T" n="0358b27"/><span class="tx">人會得麼。若有人會得。拽取占波與新羅</span>
<lb ed="T" n="0358b28"/><span class="tx">鬪額。大惠曰。是大神呪是大明呪。是無上</span>
<lb ed="T" n="0358b29"/><span class="tx">呪。是無等等呪。能除一切苦。眞實不虛。又</span>
<lb ed="T" n="0358c01"/><span class="tx">云。諸人要見雲門麼。三臺須是大家催。旣</span>
<lb ed="T" n="0358c02"/><span class="tx">是如此。山僧到者裏。更不可便恁麼休去。</span>
<lb ed="T" n="0358c03"/><span class="tx">拈拄杖卓一下。喝一喝</span>
<lb ed="T" n="0358c04"/><span class="tx">佛成道上堂。僧問。釋迦老子。今日成道。有</span>
<lb ed="T" n="0358c05"/><span class="tx">何祥瑞。答云。夜來好雪。進云。他云。我觀</span>
<lb ed="T" n="0358c06"/><span class="tx">一切衆生。具有如來智慧德相。還端的也</span>
<lb ed="T" n="0358c07"/><span class="tx">無。答云。儞幾時見他恁麼道。禪客提起坐</span>
<lb ed="T" n="0358c08"/><span class="tx">具云者箇還有如來智慧德相也無。答云。</span>
<lb ed="T" n="0358c09"/><span class="tx">禪客自定當看。進云。古今無異路。達者共</span>
<lb ed="T" n="0358c10"/><span class="tx">同歸。答云。料掉沒交渉。回向罷乃云。我觀</span>
<lb ed="T" n="0358c11"/><span class="tx">一切衆生具有如來智慧德相。只爲妄相</span>
<lb ed="T" n="0358c12"/><span class="tx">執著。不能證得。且作麼生說箇證底道理。</span>
<lb ed="T" n="0358c13"/><span class="tx">會麼黃昏初作蕭蕭雨。夜半俄成浩浩風。</span>
<lb ed="T" n="0358c14"/><span class="tx">天曉起來開眼看。青山變作白頭翁</span>
<lb ed="T" n="0358c15"/><span class="tx">歳旦上堂。正月一萬事吉。釋迦孫彌勒姪。相</span>
<lb ed="T" n="0358c16"/><span class="tx">呼相喚入門來。惠我千年袖中物。三千世界</span>
<lb ed="T" n="0358c17"/><span class="tx">裏頭藏。明眼衲僧辨不出。撃拂子一下</span>
<lb ed="T" n="0358c18"/><span class="tx">上元値雪。謝兩班上堂。有人會得一色明</span>
<lb ed="T" n="0358c19"/><span class="tx">邊事。東弗于逮點燈。西瞿耶尼暗坐。有人一</span>
<lb ed="T" n="0358c20"/><span class="tx">色明邊底事會得。帝釋宮中進退。裟竭殿上</span>
<lb ed="T" n="0358c21"/><span class="tx">排班。少林幾坐花木落。廋嶺獨行天地寬。喝</span>
<lb ed="T" n="0358c22"/><span class="tx">一喝下座。巡堂喫茶去</span>
<lb ed="T" n="0358c23"/><span class="tx">因有火事。佛前金剛自然飛下地上。其火</span>
<lb ed="T" n="0358c24"/><span class="tx">乃滅上堂。金剛自佛前飛下地上。欒巴於</span>
<lb ed="T" n="0358c25"/><span class="tx">帝側噀酒成都。是法非思量分別之所能</span>
<lb ed="T" n="0358c26"/><span class="tx">解。何以故。泥多佛大。水長船高</span>
<lb ed="T" n="0358c27"/><span class="tx">上堂。緑水紅桃花。片片隱流急。可憐三月</span>
<lb ed="T" n="0358c28"/><span class="tx">春。往往空狼藉</span>
<lb ed="T" n="0358c29"/><span class="tx">上堂。今朝結制。試聽拄杖子說安居法門。</span>
<lb ed="T" n="0358c30"/><span class="tx">拈拄杖卓一下云。箚爲見首座下火。摩訶</span>
<lb ed="T" n="0359a01"/><span class="tx">衍法離四句絶百非。因甚麼平地上死人</span>
<lb ed="T" n="0359a02"/><span class="tx">無數。見首座家家門前火把子</span>
<lb ed="T" n="0359a03"/><span class="tx">退院上堂。雲門云。平地上死人無數。透過荆</span>
<lb ed="T" n="0359a04"/><span class="tx">棘林是好手。拈拄杖下座。與大衆作禮便</span>
<lb ed="T" n="0359a05"/><span class="tx">行</span>
<lb ed="T" n="0359a06"/><span class="tx">再入院。拈宣。者箇是九天降下。穿山僧鼻</span>
<lb ed="T" n="0359a07"/><span class="tx">孔底索子。被渠拽轉頭來。分付維那試</span>
<lb ed="T" n="0359a08"/><span class="tx">看長短</span>
<lb ed="T" n="0359a09"/><span class="tx">陞座問答罷乃云。盡乾坤大地。撮來如粟米</span>
<lb ed="T" n="0359a10"/><span class="tx">粒大。山僧於粟米粒内走遍四天下。擬向</span>
<lb ed="T" n="0359a11"/><span class="tx">他方世界而去。乃有左武衞將軍奏聞太</span>
<lb ed="T" n="0359a12"/><span class="tx">上天皇降下宣制。必欲山僧再歸於此。重</span>
<lb ed="T" n="0359a13"/><span class="tx">尋絲線。復整威儀。更打場中鼓笛。再弄</span>
<lb ed="T" n="0359a14"/><span class="tx">棚頭傀儡。雖是舊時人。要見新樣舞。拈</span>
<lb ed="T" n="0359a15"/><span class="tx">拄杖卓一下云。著鼕鼕低都低。進低進退底</span>
<lb ed="T" n="0359a16"/><span class="tx">退。東底東西底西。井井有條。拍拍是令。大</span>
<lb ed="T" n="0359a17"/><span class="tx">家唱起萬年歡。和成千歳樂。一以賛上帝。</span>
<lb ed="T" n="0359a18"/><span class="tx">一以祝大臣。眼睛鼻孔一齊動。阿誰不知</span>
<lb ed="T" n="0359a19"/><span class="tx">誰不覺。此事且止。敢問拄杖子。只如道</span>
<lb ed="T" n="0359a20"/><span class="tx">大地如粟米粒大。因甚出不得。再卓一下</span>
<lb ed="T" n="0359a21"/><span class="tx">云。難逃至化　復擧。普化毎於闤闠中振</span>
<lb ed="T" n="0359a22"/><span class="tx">鈴云。覓箇去處不可得。輒成一頌。覓箇</span>
<lb ed="T" n="0359a23"/><span class="tx">去處不可得。十方世界皆充塞。鎭州城裏</span>
<lb ed="T" n="0359a24"/><span class="tx">掣風顚。不離河南與河北。爭似扶桑日</span>
<lb ed="T" n="0359a25"/><span class="tx">本東。倒騎鐵馬追飛龍。奪兩空拳打日</span>
<lb ed="T" n="0359a26"/><span class="tx">月。信脚踏倒須彌峯。普化普化。搖鐸振</span>
<lb ed="T" n="0359a27"/><span class="tx">鈴。千古萬古。地駭天驚。普化普化。搖鈴振</span>
<lb ed="T" n="0359a28"/><span class="tx">鐸。千古萬古。風清寥廓</span>
<lb ed="T" n="0359a29"/><span class="tx">上堂。拈拄杖云。南禪拈起拄杖。團團圍繞</span>
<lb ed="T" n="0359b01"/><span class="tx">萬象。以拄杖撃兩邊闌干云。未免敲東撃</span>
<lb ed="T" n="0359b02"/><span class="tx">西。與他做箇榜樣。靠拄杖云。南禪靠却</span>
<lb ed="T" n="0359b03"/><span class="tx">拄杖。好箇太平無象。更不敲東撃西。試看</span>
<lb ed="T" n="0359b04"/><span class="tx">目前模樣</span>
<lb ed="T" n="0359b05"/><span class="tx">上堂。若欲拔得生死根株淨盡。乃撃拂子</span>
<lb ed="T" n="0359b06"/><span class="tx">一下云。直須恁麼。再撃云。復恁麼。又撃云。</span>
<lb ed="T" n="0359b07"/><span class="tx">更恁麼。旣至恁麼。乃以拂子作此<graphic url="../figure/80/80_2554_0359b07.jpg"/>云。者</span>
<lb ed="T" n="0359b08"/><span class="tx">箇。聻</span>
<lb ed="T" n="0359b09"/><span class="tx">解夏小參。擧。雪峯晚參次。却向中庭臥。太</span>
<lb ed="T" n="0359b10"/><span class="tx">原孚上座云。五州管内只有者老和尙較些</span>
<lb ed="T" n="0359b11"/><span class="tx">子。峯便起去。拈云。雪峯恁麼。若無孚上座。</span>
<lb ed="T" n="0359b12"/><span class="tx">幾乎睡著。南禪則不然。晚參聞得鼓鳴。便</span>
<lb ed="T" n="0359b13"/><span class="tx">乃出來。說七道八。誰管張上座李上座。五</span>
<lb ed="T" n="0359b14"/><span class="tx">州十州。六十六州。四大部州。管内管外較不</span>
<lb ed="T" n="0359b15"/><span class="tx">較。幸有大衆在者裏。便下座</span>
<lb ed="T" n="0359b16"/><span class="tx">解夏上堂。拈拄杖云。今晨解制。試聽拄杖</span>
<lb ed="T" n="0359b17"/><span class="tx">子說自恣法門。乃卓一下云。東西南北</span>
<lb ed="T" n="0359b18"/><span class="tx">上堂。今朝八月初一。竪起拂子云。山僧全</span>
<lb ed="T" n="0359b19"/><span class="tx">憑渠力。拂開天外幕。放出井中蛙。三頭四</span>
<lb ed="T" n="0359b20"/><span class="tx">耳朶。七脚兩尾巴。渠憑我我憑他。爲雲爲</span>
<lb ed="T" n="0359b21"/><span class="tx">雨遍天涯。且道。因甚如此。豈不見道。打</span>
<lb ed="T" n="0359b22"/><span class="tx">鼓弄琵琶。相逢兩會家。君行楊柳岸我宿</span>
<lb ed="T" n="0359b23"/><span class="tx">渡頭沙</span>
<lb ed="T" n="0359b24"/><span class="tx">九月旦上堂。俱胝只誦三行呪。佛陀常稱三</span>
<lb ed="T" n="0359b25"/><span class="tx">種名。仙上座則不然。呑却乾坤不用手。</span>
<lb ed="T" n="0359b26"/><span class="tx">打破虛空不用口。放開日月兩輪明。日日</span>
<lb ed="T" n="0359b27"/><span class="tx">離亭折楊柳還會麼。豈不見道。二由一</span>
<lb ed="T" n="0359b28"/><span class="tx">有。三三如九。夫子抱麒麟。太功牛馬走</span>
<lb ed="T" n="0359b29"/><span class="tx">重陽上堂。籬畔黃花未吐香令人撃鼓做</span>
<lb ed="T" n="0359c01"/><span class="tx">重陽。與君一盞清茶喫。誰把黃金鑄肺</span>
<lb ed="T" n="0359c02"/><span class="tx">腸</span>
<lb ed="T" n="0359c03"/><span class="tx">上堂。一夜思量千樣事。早朝起來皆失記。但</span>
<lb ed="T" n="0359c04"/><span class="tx">憶得王婆八十嫁張郞。養得男兒無性字。</span>
<lb ed="T" n="0359c05"/><span class="tx">雨落不上天。水流滿平地。無端漲起。東西</span>
<lb ed="T" n="0359c06"/><span class="tx">南北。四三一二。乃至七六八九數不洎</span>
<lb ed="T" n="0359c07"/><span class="tx">少林院明極和尙七周忌辰。請普說。僧問。少</span>
<lb ed="T" n="0359c08"/><span class="tx">林有妙訣。談玄口不開。西風黃葉墮。一片</span>
<lb ed="T" n="0359c09"/><span class="tx">忽飛來。學人上來。請師指示。答云。少林無</span>
<lb ed="T" n="0359c10"/><span class="tx">妙訣。識取目前機。進云。一句已蒙端的意。</span>
<lb ed="T" n="0359c11"/><span class="tx">別有因緣事若何。答云。一一問將來。進云。</span>
<lb ed="T" n="0359c12"/><span class="tx">記得。楊岐爲慈明忌辰設齋。至眞前以兩</span>
<lb ed="T" n="0359c13"/><span class="tx">手揑拳安頭上。以坐具畫一畫打一圓相</span>
<lb ed="T" n="0359c14"/><span class="tx">便燒香。退身三歩。作女人拜。此意如何。答</span>
<lb ed="T" n="0359c15"/><span class="tx">云。揑怪不少。進云。首座云。休揑怪。岐云。</span>
<lb ed="T" n="0359c16"/><span class="tx">首座作麼生。座。又云。休揑怪。又作麼生。答</span>
<lb ed="T" n="0359c17"/><span class="tx">云。兩重公案。進云。岐云。兎子喫牛嬭。此復</span>
<lb ed="T" n="0359c18"/><span class="tx">如何。答云。兎子喫牛嬭。進云。第二座近前。</span>
<lb ed="T" n="0359c19"/><span class="tx">亦打一圓相便燒香。亦退身三歩。作女人</span>
<lb ed="T" n="0359c20"/><span class="tx">拜。爲復楊岐同調。爲復別有生機。答云。金</span>
<lb ed="T" n="0359c21"/><span class="tx">香爐下鐵崑崙。進云。楊岐近前作聽勢。意</span>
<lb ed="T" n="0359c22"/><span class="tx">在於何。答云。疑殺人。進云。第二座卽擬議。</span>
<lb ed="T" n="0359c23"/><span class="tx">爲復是伎倆已盡。爲復是放憨賣峭。答云。</span>
<lb ed="T" n="0359c24"/><span class="tx">鼎折足。進云。楊岐遂打一掌云。者漆桶也</span>
<lb ed="T" n="0359c25"/><span class="tx">亂做。賞耶罸耶。願師批判。答云。覆公餗。進</span>
<lb ed="T" n="0359c26"/><span class="tx">云。今日少林院主爲明極和尙忌辰設齋。</span>
<lb ed="T" n="0359c27"/><span class="tx">未審。有何施設。答云。卽今儞在甚處。進云。</span>
<lb ed="T" n="0359c28"/><span class="tx">只如楊岐揑拳安頭上。少林合掌當胸前因</span>
<lb ed="T" n="0359c29"/><span class="tx">甚一般是手用處不同。答云。誰曰不同。進</span>
<lb ed="T" n="0360a01"/><span class="tx">云。又如退身三歩。作女人拜。與夫五體投</span>
<lb ed="T" n="0360a02"/><span class="tx">地。作丈夫禮。楊岐少林孰者爲勝。答云。禪</span>
<lb ed="T" n="0360a03"/><span class="tx">客速禮三拜始得。進云。提岐打首座一掌。</span>
<lb ed="T" n="0360a04"/><span class="tx">少林請和尙說法。一等報德酬恩因何彼此</span>
<lb ed="T" n="0360a05"/><span class="tx">各別。答云。凡夫見水是水。進云。然則畢竟</span>
<lb ed="T" n="0360a06"/><span class="tx">明極和尙今日還來也無。答云。儞如何得與</span>
<lb ed="T" n="0360a07"/><span class="tx">麼健忘。進云。可謂少林千載後花開。無影樹</span>
<lb ed="T" n="0360a08"/><span class="tx">頭春。大衆證明。學人禮謝。師乃云。一句該</span>
<lb ed="T" n="0360a09"/><span class="tx">通堂堂獨露。坐斷去來十方齊應。昔日向</span>
<lb ed="T" n="0360a10"/><span class="tx">大唐國裏打鼓。今朝於日本國裏說禪。直</span>
<lb ed="T" n="0360a11"/><span class="tx">得草河提畔花開鐵樹。雙桂堂前果結金桃。</span>
<lb ed="T" n="0360a12"/><span class="tx">有鼻孔底敎他聽取馨香。無舌頭底與我</span>
<lb ed="T" n="0360a13"/><span class="tx">細嘗滋味。人人向懷袖裏放開佛日。各各</span>
<lb ed="T" n="0360a14"/><span class="tx">從頂門上輝大寶光。且道。正恁麼時如何。</span>
<lb ed="T" n="0360a15"/><span class="tx">餘塵尙諸學。明極卽如來。復云。少林院爲明</span>
<lb ed="T" n="0360a16"/><span class="tx">極和尙七周忌辰。請陞座普說。對此禪師</span>
<lb ed="T" n="0360a17"/><span class="tx">面前。又如何開口。此禪師宗通說通最明。祖</span>
<lb ed="T" n="0360a18"/><span class="tx">師關鍵他說底禪。且不是孟八郞說。皆有宗</span>
<lb ed="T" n="0360a19"/><span class="tx">旨。而亦最喜橫川老人語錄。毎謂學者曰。</span>
<lb ed="T" n="0360a20"/><span class="tx">向時橫川住育王。我在天童。却常在育王</span>
<lb ed="T" n="0360a21"/><span class="tx">聽其說法。亦毎謂。橫川宗旨人不可及。衆</span>
<lb ed="T" n="0360a22"/><span class="tx">中聞此。便謂。橫川喜雲門語。而師亦喜之。</span>
<lb ed="T" n="0360a23"/><span class="tx">若如此議論。於師及橫川老人。大似以管窺</span>
<lb ed="T" n="0360a24"/><span class="tx">豹。只見一班。譬如時人說臨濟德山。便云。</span>
<lb ed="T" n="0360a25"/><span class="tx">他是棒<anchor n="0360a2501" xml:id="10B130360a2501"></anchor>唱而已。此又何曾夢見臨濟德山。試</span>
<lb ed="T" n="0360a26"/><span class="tx">說臨濟用處。他分明道。參學人。大須子細。</span>
<lb ed="T" n="0360a27"/><span class="tx">如主客相見。便有言論往來。或應物現影。</span>
<lb ed="T" n="0360a28"/><span class="tx">或全體作用。或把機權喜怒。或現半身。或</span>
<lb ed="T" n="0360a29"/><span class="tx">乘獅子。或乘象王。又云。山僧用處眞正。成</span>
<lb ed="T" n="0360b01"/><span class="tx">壞玩弄神變。入一切境。隨處無事。境不能</span>
<lb ed="T" n="0360b02"/><span class="tx">換。但有來者。我卽便出看渠。渠不識我。</span>
<lb ed="T" n="0360b03"/><span class="tx">我便著數般衣。又云。無眼人把我著底衣。</span>
<lb ed="T" n="0360b04"/><span class="tx">認青黃赤白。我脫却入清淨境中。學人一見</span>
<lb ed="T" n="0360b05"/><span class="tx">便生忻欲。我又脫脚。學人失心忙然。狂走言</span>
<lb ed="T" n="0360b06"/><span class="tx">我無衣。我卽向渠道。儞識我著衣底人否。</span>
<lb ed="T" n="0360b07"/><span class="tx">忽爾回頭。認我了也。又云。大德儞莫認衣。</span>
<lb ed="T" n="0360b08"/><span class="tx">衣不能動人能著衣。又云。有箇清淨衣。有</span>
<lb ed="T" n="0360b09"/><span class="tx">箇無生衣。菩提衣。𣵀槃衣。有祖衣。有佛衣。</span>
<lb ed="T" n="0360b10"/><span class="tx">但有聲名文句。皆悉是衣。如今所謂此大禪</span>
<lb ed="T" n="0360b11"/><span class="tx">師語。如橫川此只能認此禪師一種衣耳。</span>
<lb ed="T" n="0360b12"/><span class="tx">又何識其人。若據本分何處有儞立地分。</span>
<lb ed="T" n="0360b13"/><span class="tx">何處有儞著眼處。而謂臨濟爲人止於喝</span>
<lb ed="T" n="0360b14"/><span class="tx">耳。觀其出入敎典曲盡精微。卷舒出沒。縱</span>
<lb ed="T" n="0360b15"/><span class="tx">橫變化。亦猶世言趙州禪。只在口皮邊。殊</span>
<lb ed="T" n="0360b16"/><span class="tx">不知正是趙太祖所謂唯有劍耳。如僧問</span>
<lb ed="T" n="0360b17"/><span class="tx">狗子還有佛性也無。無。豈不是劍。如何是</span>
<lb ed="T" n="0360b18"/><span class="tx">祖師西來意。庭前柏樹子。豈不是劍。如何是</span>
<lb ed="T" n="0360b19"/><span class="tx">佛殿裏底。如何是道牆外底。豈不是劍。趙</span>
<lb ed="T" n="0360b20"/><span class="tx">州長用者。劍斷人命根。五祖演和尙云。趙州</span>
<lb ed="T" n="0360b21"/><span class="tx">露刄劍。寒霜光焰焰。更擬問。如何分身作兩</span>
<lb ed="T" n="0360b22"/><span class="tx">段。且如古人也說劍。只今山僧也說劍。箇</span>
<lb ed="T" n="0360b23"/><span class="tx">箇知得劍。能斷人命根。而解有人肯將命</span>
<lb ed="T" n="0360b24"/><span class="tx">就死者。又有誰能向劍刃下翻身。有但坐</span>
<lb ed="T" n="0360b25"/><span class="tx">禪提公案做工夫。當提時正是劍在儞手裏。</span>
<lb ed="T" n="0360b26"/><span class="tx">而不能自殺。但閉却眼作泥團弄。今日也</span>
<lb ed="T" n="0360b27"/><span class="tx">說坐禪。明日也說坐禪。今年也說做工夫。</span>
<lb ed="T" n="0360b28"/><span class="tx">明年也說做工夫。日日年年只說生禪做工</span>
<lb ed="T" n="0360b29"/><span class="tx">夫。朝坐暮坐不放倒。謂之奇特。只如深山</span>
<lb ed="T" n="0360c01"/><span class="tx">裏石頭。也日日年年不動不倒。竪在那裏。豈</span>
<lb ed="T" n="0360c02"/><span class="tx">不奇特。者箇便是鈍漢。無入頭分了也。只是</span>
<lb ed="T" n="0360c03"/><span class="tx">癡坐。口裏念公案。何能做工夫。直到驢年。</span>
<lb ed="T" n="0360c04"/><span class="tx">何日是了。否則便以意識捉摸。解註分疎。且</span>
<lb ed="T" n="0360c05"/><span class="tx">如分身作兩段。命根斷時。還用意識捉摸。</span>
<lb ed="T" n="0360c06"/><span class="tx">解註分疎得也無。若是眞實要參禪辨道。兄</span>
<lb ed="T" n="0360c07"/><span class="tx">弟須向者裏著眼始得。否則蹉過。須是自看</span>
<lb ed="T" n="0360c08"/><span class="tx">得透方是。若是講明請益得來底。口頭傳授</span>
<lb ed="T" n="0360c09"/><span class="tx">底。都不是。聞得隣國遠方有一等口傳心受</span>
<lb ed="T" n="0360c10"/><span class="tx">之作。謂之談義。寂爲大謬。祖宗門下。無有</span>
<lb ed="T" n="0360c11"/><span class="tx">是作。以是之故。其所用處便卽都是古人痰</span>
<lb ed="T" n="0360c12"/><span class="tx">唾往往湊不著也。亦有湊得著底。亦是死語。</span>
<lb ed="T" n="0360c13"/><span class="tx">皆無自得自用出人之處。杜撰鄙俚草野却</span>
<lb ed="T" n="0360c14"/><span class="tx">返。使下根顚倒聚頭而笑。昔李提刑見龍門</span>
<lb ed="T" n="0360c15"/><span class="tx">云。某素留心祖道。毎看語錄。多有不會處。</span>
<lb ed="T" n="0360c16"/><span class="tx">望一一開示。門云。此事不如是理會。須有</span>
<lb ed="T" n="0360c17"/><span class="tx">悟入始得。若有悟入無有不會者。亦自不</span>
<lb ed="T" n="0360c18"/><span class="tx">消問人。若無悟入祇那會處亦未在。龍門</span>
<lb ed="T" n="0360c19"/><span class="tx">之語。切中古今病。學者。當自諦觀。殊不知。</span>
<lb ed="T" n="0360c20"/><span class="tx">不會處正是好處。不解不會之人但要解會。</span>
<lb ed="T" n="0360c21"/><span class="tx">殊不知解會得來。轉不是也。昔者又有一俗</span>
<lb ed="T" n="0360c22"/><span class="tx">人云。徑山長老說禪。我都會得了也。何故。</span>
<lb ed="T" n="0360c23"/><span class="tx">他說無便是有說有便是無。更是可笑。明</span>
<lb ed="T" n="0360c24"/><span class="tx">極大禪師與山僧共明州。師乃昌國黃姓。</span>
<lb ed="T" n="0360c25"/><span class="tx">師厭塵俗超然物外。先是昌國出一明德</span>
<lb ed="T" n="0360c26"/><span class="tx">宗師。曰。大圓智禪師甚爲明眼。當時大慧道</span>
<lb ed="T" n="0360c27"/><span class="tx">行當世。氣蓋天下。住杭州徑山。有千七百</span>
<lb ed="T" n="0360c28"/><span class="tx">衆。大圓住湖南潭州大潙徑山。取潭州自</span>
<lb ed="T" n="0360c29"/><span class="tx">有數千里之隔。一日大圓偶問僧。近離何</span>
<lb ed="T" n="0361a01"/><span class="tx">處。曰。徑山。圓曰。徑山有何言句。僧曰。近有</span>
<lb ed="T" n="0361a02"/><span class="tx">頌。趙州打。文遠曰。文遠修行不落空。二時</span>
<lb ed="T" n="0361a03"/><span class="tx">瞻禮紫金容。趙州拄杖雖然短。腦後圓光又</span>
<lb ed="T" n="0361a04"/><span class="tx">一重。圓曰。老漢脚跟下。紅絲線子未斷在。</span>
<lb ed="T" n="0361a05"/><span class="tx">僧駭然曰。然則請爲別之。圓曰。如我則曰。</span>
<lb ed="T" n="0361a06"/><span class="tx">趙州拄杖雖然短。分破華山千萬重。僧復</span>
<lb ed="T" n="0361a07"/><span class="tx">徑山擧似大惠。惠曰。元來湖南有古佛出</span>
<lb ed="T" n="0361a08"/><span class="tx">現。老師偶拾得一圖書印子。其文曰。大員二</span>
<lb ed="T" n="0361a09"/><span class="tx">世師以爲已印用。人問其故。師曰。我昌國</span>
<lb ed="T" n="0361a10"/><span class="tx">州。向者有大圓。次卽到我。則是大圓二世。</span>
<lb ed="T" n="0361a11"/><span class="tx">而此印子。豈神明授與。相隨以東。如今有在。</span>
<lb ed="T" n="0361a12"/><span class="tx">山僧嘗記此印東時。己巳年間。師在徑山</span>
<lb ed="T" n="0361a13"/><span class="tx">爲首座。山僧亦有彼。忽日本文侍者至。言</span>
<lb ed="T" n="0361a14"/><span class="tx">鄕船在福州。以師有夙昔之約。特來取之。</span>
<lb ed="T" n="0361a15"/><span class="tx">師力挽山僧爲伴。山僧不從。而文與廣首</span>
<lb ed="T" n="0361a16"/><span class="tx">座諸公等力相從臾。是時山僧唯以謂不得</span>
<lb ed="T" n="0361a17"/><span class="tx">回而不從。而文等則曰。此船一去。明年便</span>
<lb ed="T" n="0361a18"/><span class="tx">又再來必然也。就回亦可。山僧曰。船固再來。</span>
<lb ed="T" n="0361a19"/><span class="tx">我恐不得來耳。文又曰。在昔兀菴亦回。西</span>
<lb ed="T" n="0361a20"/><span class="tx">澗回。而復往。但自貪戀我國之好者。自不</span>
<lb ed="T" n="0361a21"/><span class="tx">回耳。廣公曰。我觀此土皆無叢林。唯日本</span>
<lb ed="T" n="0361a22"/><span class="tx">尙有公。若不信。則同往一觀而回。老師則</span>
<lb ed="T" n="0361a23"/><span class="tx">日。汝於此但此國之人識汝。有何利益。而</span>
<lb ed="T" n="0361a24"/><span class="tx">又戲曰。儞底佛法也。去外國行些子也。好我</span>
<lb ed="T" n="0361a25"/><span class="tx">旣老大。恐得不回。汝之後生往返幾回。亦</span>
<lb ed="T" n="0361a26"/><span class="tx">得我亦望託汝可寄鄕書也。於是同載而</span>
<lb ed="T" n="0361a27"/><span class="tx">來。轉眼又是十四年。老師至此七載遷化。</span>
<lb ed="T" n="0361a28"/><span class="tx">遷化之後不覺又七載。山僧將謂獨得回去。</span>
<lb ed="T" n="0361a29"/><span class="tx">至今看看秤錘落井也。但喜老師福緣在此。</span>
<lb ed="T" n="0361b01"/><span class="tx">得諸好弟子作成。得此作塔。昔曰勝林。今</span>
<lb ed="T" n="0361b02"/><span class="tx">曰少林。少林乃達磨所居之處。以師居之</span>
<lb ed="T" n="0361b03"/><span class="tx">非爲忝也。因緣會遇當此七周大忌辰。恰</span>
<lb ed="T" n="0361b04"/><span class="tx">値山僧住此本山。又値上足志首座爲塔</span>
<lb ed="T" n="0361b05"/><span class="tx">主。種種施設慇懃設齋。請山僧陞座普說。</span>
<lb ed="T" n="0361b06"/><span class="tx">與彼兄弟結般若緣。迫不得已。對尊像</span>
<lb ed="T" n="0361b07"/><span class="tx">打鄕談。一上虛勞大衆。諸山及諸西堂和尙。</span>
<lb ed="T" n="0361b08"/><span class="tx">在此證明。昔南泉爲馬祖忌日設齋云。未</span>
<lb ed="T" n="0361b09"/><span class="tx">審。馬祖還來應供否。洞山出衆云。待有伴</span>
<lb ed="T" n="0361b10"/><span class="tx">卽來。六祖示寂時衆曰。師從此去早晚却回。</span>
<lb ed="T" n="0361b11"/><span class="tx">祖曰。落葉歸根。來時無口。是皆少林眞風</span>
<lb ed="T" n="0361b12"/><span class="tx">播揚千古。正當今日秋風落葉。且道。明極和</span>
<lb ed="T" n="0361b13"/><span class="tx">尙還來也無。聽取一偈。少林喬木正當秋。葉</span>
<lb ed="T" n="0361b14"/><span class="tx">落歸根不可留。有伴卽來無伴去。碧天無</span>
<lb ed="T" n="0361b15"/><span class="tx">降思悠悠</span>
<lb ed="T" n="0361b16"/><span class="tx">上堂。釋迦彌勒交橫走。撞著露柱不見首。</span>
<lb ed="T" n="0361b17"/><span class="tx">轉身問訊須彌山。象牙拔出老鼠口</span>
<lb ed="T" n="0361b18"/><span class="tx">師一日向火次。以火筋於灰上作圓相。問</span>
<lb ed="T" n="0361b19"/><span class="tx">侍僧。此是甚字。曰圓相。師曰。却是儞識。乃</span>
<lb ed="T" n="0361b20"/><span class="tx">於圓相上橫劃一劃。再問云。此是甚字。曰</span>
<lb ed="T" n="0361b21"/><span class="tx">圓相上加一畫也。師復作方相。問。此是甚</span>
<lb ed="T" n="0361b22"/><span class="tx">字。曰口字。師乃以火筋於灰上縱橫亂攪。</span>
<lb ed="T" n="0361b23"/><span class="tx">以抹却其相云。此是甚字。曰此乃不識。師</span>
<lb ed="T" n="0361b24"/><span class="tx">曰苦哉佛陀耶</span>
<lb ed="T" n="0361b25"/><span class="tx">冬至小參。日本國康永元年十一月十七日。</span>
<lb ed="T" n="0361b26"/><span class="tx">節屆冬至。南禪長老。預於十六日夜撃鼓</span>
<lb ed="T" n="0361b27"/><span class="tx">小參。汝等諸人。各宜諦聽。二六時中。寒則</span>
<lb ed="T" n="0361b28"/><span class="tx">著衣。冷還向火。睡到卽眠。醒來乃起。渇宜</span>
<lb ed="T" n="0361b29"/><span class="tx">飮水。飢當喫飯。麁飱易飽細嚼難飢</span>
<lb ed="T" n="0361c01"/><span class="tx">謝秉拂上堂。一句二句三四句。撼動乾坤</span>
<lb ed="T" n="0361c02"/><span class="tx">出大音。百萬劫前諸佛意。二千年後祖師心｣</span>
<lb ed="T" n="0361c03"/><span class="tx">上堂。日月若合璧。星辰如貫珠。黃金鋪滿</span>
<lb ed="T" n="0361c04"/><span class="tx">地。箇箇足次旦</span>
<lb ed="T" n="0361c05"/><span class="tx">除夜小參。從年頭至年尾。總是總非。總非</span>
<lb ed="T" n="0361c06"/><span class="tx">總是。龍濟云。是非已去了。是非裏薦取。南禪</span>
<lb ed="T" n="0361c07"/><span class="tx">不恁麼。夜明簾外排班立。臨濟當年喝似</span>
<lb ed="T" n="0361c08"/><span class="tx">雷</span>
<lb ed="T" n="0361c09"/><span class="tx">歳旦上堂。大家普請賀新年。和氣氤氳漲八</span>
<lb ed="T" n="0361c10"/><span class="tx">埏。佛法有無吾不會。從敎今古錯流傳</span>
<lb ed="T" n="0361c11"/><span class="tx">元宵上堂。竪起拂子云。卽今釋迦老子在山</span>
<lb ed="T" n="0361c12"/><span class="tx">僧拂子頭上。受然燈如來記別。通身放大光</span>
<lb ed="T" n="0361c13"/><span class="tx">明。照徹河沙世界。與河沙諸佛說七道八。</span>
<lb ed="T" n="0361c14"/><span class="tx">乃撃一下云。古佛已過去竟。還有與山僧</span>
<lb ed="T" n="0361c15"/><span class="tx">相見底麼。僧云。有。師便下座</span>
<lb ed="T" n="0361c16"/><span class="tx">左武衞將軍源公爲乃母二品太夫人請普</span>
<lb ed="T" n="0361c17"/><span class="tx">說。五七三十五。未語先分付。靠倒𣵀槃城。</span>
<lb ed="T" n="0361c18"/><span class="tx">指出菩提路。萬象何縱橫。法身常獨露。生來</span>
<lb ed="T" n="0361c19"/><span class="tx">如著衫。死去猶脫袴。正當與麼時。要道無</span>
<lb ed="T" n="0361c20"/><span class="tx">生句。還有激揚者麼。僧問。見身無實是佛</span>
<lb ed="T" n="0361c21"/><span class="tx">見了。心如幻是佛了。了得身心本性空。斯人</span>
<lb ed="T" n="0361c22"/><span class="tx">與佛何殊別。學人上來。請師指示。師竪起</span>
<lb ed="T" n="0361c23"/><span class="tx">拂子云。卽今拘留孫佛。在山僧拂子頭上。</span>
<lb ed="T" n="0361c24"/><span class="tx">呵呵大笑。進云。一句已蒙端的意。別有因</span>
<lb ed="T" n="0361c25"/><span class="tx">緣事若何。答云。旣知端的意。何有別因緣。</span>
<lb ed="T" n="0361c26"/><span class="tx">進云。記得。文殊問菴提遮女云。生以何爲</span>
<lb ed="T" n="0361c27"/><span class="tx">義。女云。生以不生生爲生義。意旨如何。答</span>
<lb ed="T" n="0361c28"/><span class="tx">云。春山疊亂青。春水漾虛碧。進云。文殊又</span>
<lb ed="T" n="0361c29"/><span class="tx">問。死以何爲義。女云。死以不死死爲死</span>
<lb ed="T" n="0362a01"/><span class="tx">義。又復如何。答云。寥寥天地間。獨立望何</span>
<lb ed="T" n="0362a02"/><span class="tx">極。進云。如是則生生不曾生。死死不曾死。</span>
<lb ed="T" n="0362a03"/><span class="tx">答云禪客見解。進云。文殊是七佛之師。女人</span>
<lb ed="T" n="0362a04"/><span class="tx">天地懸隔。如何文殊以生死義而問之。答</span>
<lb ed="T" n="0362a05"/><span class="tx">云。儞道。此女人是誰之師。進云。此事且止。</span>
<lb ed="T" n="0362a06"/><span class="tx">今日乃是左武衞將軍爲故二品太夫人五</span>
<lb ed="T" n="0362a07"/><span class="tx">七之辰。作諸殊勝之事。乃請和尙說法。生耶</span>
<lb ed="T" n="0362a08"/><span class="tx">死耶則不問。如何是諸殊勝因緣之事。答云。</span>
<lb ed="T" n="0362a09"/><span class="tx">虛空可量風可繫。莫能盡說此功德。進云。</span>
<lb ed="T" n="0362a10"/><span class="tx">只如今晨座中言說。夜來有人。夢見此太</span>
<lb ed="T" n="0362a11"/><span class="tx">夫人。面前有法華經事。曾聞。佛說法華之</span>
<lb ed="T" n="0362a12"/><span class="tx">時。有一龍女成佛。未審。此太夫人有此法</span>
<lb ed="T" n="0362a13"/><span class="tx">華經時。又復如何。答云。卽今成佛。進云。可</span>
<lb ed="T" n="0362a14"/><span class="tx">謂是十方薄伽梵。一路𣵀槃門。答云。蠧魚</span>
<lb ed="T" n="0362a15"/><span class="tx">爲脈望。小麥化胡蝶。進云。然雖如是。畢竟</span>
<lb ed="T" n="0362a16"/><span class="tx">生從何來。死從何去。答云。打破虛空背面</span>
<lb ed="T" n="0362a17"/><span class="tx">看。進云。如是則生死無跡。去來無相耶。答</span>
<lb ed="T" n="0362a18"/><span class="tx">云。盞子撲落地楪子成七片。進云。𣵀槃妙</span>
<lb ed="T" n="0362a19"/><span class="tx">理事復云何。答云虛空開口笑。三日齒牙寒。</span>
<lb ed="T" n="0362a20"/><span class="tx">進云。可謂生滅滅已。寂滅爲樂。檀越證明。</span>
<lb ed="T" n="0362a21"/><span class="tx">學人禮謝。答云。道得一半。乃云生本非生。</span>
<lb ed="T" n="0362a22"/><span class="tx">死本非死。生死去來。漚滅漚起。所以道。一</span>
<lb ed="T" n="0362a23"/><span class="tx">切有爲法。如夢幻泡影。如露亦如電。應作如</span>
<lb ed="T" n="0362a24"/><span class="tx">是觀。作是觀者。名爲正觀若他觀者。名爲</span>
<lb ed="T" n="0362a25"/><span class="tx">邪觀。只如不落邪正一句。又作麼生道。撃</span>
<lb ed="T" n="0362a26"/><span class="tx">拂子云。野色更無山隔斷。天光直與水相</span>
<lb ed="T" n="0362a27"/><span class="tx">通。回向罷復云。左武衞將軍。爲二品太夫人</span>
<lb ed="T" n="0362a28"/><span class="tx">眞歸。以來不知已作多少功德了也。今當</span>
<lb ed="T" n="0362a29"/><span class="tx">五七之辰。只於昨日一日之間。命諸山僧</span>
<lb ed="T" n="0362b01"/><span class="tx">衆。同時看誦妙法蓮華經一千部。又於日</span>
<lb ed="T" n="0362b02"/><span class="tx">前書寫大方廣佛華嚴經。至於圖繪聖像等</span>
<lb ed="T" n="0362b03"/><span class="tx">事。其爲功德不可思議。經云。一稱南無佛。</span>
<lb ed="T" n="0362b04"/><span class="tx">皆已成佛道。夫復何疑。以故夜來大膳太夫</span>
<lb ed="T" n="0362b05"/><span class="tx">形於夢寐見此太夫人。坐於高座。寶函在</span>
<lb ed="T" n="0362b06"/><span class="tx">前。等持長老點茶。大夫斟湯。遂問函中何</span>
<lb ed="T" n="0362b07"/><span class="tx">物。夫人曰。法華經。且此官人平生又未曾</span>
<lb ed="T" n="0362b08"/><span class="tx">與此太夫人。見面而有此夢。尤爲希有。當</span>
<lb ed="T" n="0362b09"/><span class="tx">知諸佛世尊唯以一大事因緣故出現於</span>
<lb ed="T" n="0362b10"/><span class="tx">世。欲令衆生開佛知見。悟佛知見。入佛</span>
<lb ed="T" n="0362b11"/><span class="tx">知見。如日當午。光明普照。高下均平。無幽</span>
<lb ed="T" n="0362b12"/><span class="tx">不燭。不令有人獨得滅度。皆以如來滅</span>
<lb ed="T" n="0362b13"/><span class="tx">度而滅度之。正直捨方便。但說無上道。種</span>
<lb ed="T" n="0362b14"/><span class="tx">種譬喩無量宣說。只要一切衆生開示悟入</span>
<lb ed="T" n="0362b15"/><span class="tx">佛之知見。進修不退。自利利他。作法檀度。司</span>
<lb ed="T" n="0362b16"/><span class="tx">馬温公曰。道德修一身。功德被萬物。爲賢</span>
<lb ed="T" n="0362b17"/><span class="tx">爲大聖。是名佛菩薩。可謂達人之論。返視</span>
<lb ed="T" n="0362b18"/><span class="tx">吾門。氷炭有不可曉者。且如法華華嚴二</span>
<lb ed="T" n="0362b19"/><span class="tx">宗弘其敎者。莫非賢聖再來大龍象也。而</span>
<lb ed="T" n="0362b20"/><span class="tx">亦各不相肯。法華以三周七喩發明妙旨。</span>
<lb ed="T" n="0362b21"/><span class="tx">固無以尙之。然華嚴之說。又何可當。在昔</span>
<lb ed="T" n="0362b22"/><span class="tx">棗柏大士及清涼國師深明其旨。廣造疏論。</span>
<lb ed="T" n="0362b23"/><span class="tx">清涼標其題曰。極虛空之可度。體無邊涯。</span>
<lb ed="T" n="0362b24"/><span class="tx">大也。竭滄溟之可飮。法門無盡。方也。碎塵</span>
<lb ed="T" n="0362b25"/><span class="tx">刹而可數。用無能測。廣也。離覺所覺。朗萬</span>
<lb ed="T" n="0362b26"/><span class="tx">法之幽邃。佛也。芬敷萬行。榮耀衆德。華也。</span>
<lb ed="T" n="0362b27"/><span class="tx">圓玆行德。飾彼十身。嚴也。貫攝玄微。以</span>
<lb ed="T" n="0362b28"/><span class="tx">成眞光之彩。經也。總斯七字爲一部之宏</span>
<lb ed="T" n="0362b29"/><span class="tx">綱。至云無礙融通。現前受用誠是也。然則</span>
<lb ed="T" n="0362c01"/><span class="tx">此經大旨。蓋以現量境界。理事全眞。初無</span>
<lb ed="T" n="0362c02"/><span class="tx">假法。卽一而萬。了萬爲一。一復一萬復萬。</span>
<lb ed="T" n="0362c03"/><span class="tx">浩然莫窮。心佛衆生。三無差別。卷舒自在。</span>
<lb ed="T" n="0362c04"/><span class="tx">無礙圓融。李長者曰。卽以此經名根本佛</span>
<lb ed="T" n="0362c05"/><span class="tx">乘爲宗。又以因圓果滿。法界理事自在。緣</span>
<lb ed="T" n="0362c06"/><span class="tx">起無礙爲宗。又以初發心時便成正覺。又</span>
<lb ed="T" n="0362c07"/><span class="tx">以經有十種。甚深廣大無比。與諸經別。一</span>
<lb ed="T" n="0362c08"/><span class="tx">是一切諸佛。自體根本理智大悲。法界圓滿。</span>
<lb ed="T" n="0362c09"/><span class="tx">無限之乘。非是三乘權施設。故甚深廣大無</span>
<lb ed="T" n="0362c10"/><span class="tx">比。二佛身卽是法根本身。無量相海之所莊</span>
<lb ed="T" n="0362c11"/><span class="tx">嚴。一一毛孔。含容法界。一一境界。重重無</span>
<lb ed="T" n="0362c12"/><span class="tx">盡。甚深廣大無比。云云。此經前爲十信。後</span>
<lb ed="T" n="0362c13"/><span class="tx">爲等覺而敎中却曰。前無十信。後無等覺。</span>
<lb ed="T" n="0362c14"/><span class="tx">大似衲僧家說話。然則他敎家亦自別有說</span>
<lb ed="T" n="0362c15"/><span class="tx">焉。又如釋迦老子四十九年。三百餘會。說</span>
<lb ed="T" n="0362c16"/><span class="tx">許多法了。乃曰。始從鹿野苑終至跋提河。</span>
<lb ed="T" n="0362c17"/><span class="tx">於是二中間。未嘗談一字。且道。釋迦老子</span>
<lb ed="T" n="0362c18"/><span class="tx">舌頭落在甚麼處。他敎家乃曰。蓋佛所說。悉</span>
<lb ed="T" n="0362c19"/><span class="tx">是過去諸佛。已說之經故也。其穿鑿牽强類</span>
<lb ed="T" n="0362c20"/><span class="tx">如此明華嚴者最先是杜順和尙。本名法</span>
<lb ed="T" n="0362c21"/><span class="tx">順。生於杜氏。故人稱之。此誠佛菩薩再來</span>
<lb ed="T" n="0362c22"/><span class="tx">也。實非尋常文字法師可比。所謂得之者</span>
<lb ed="T" n="0362c23"/><span class="tx">何分禪敎。嘗有頌曰。懷州牛喫禾。益州馬</span>
<lb ed="T" n="0362c24"/><span class="tx">腹脹。天下覓醫人。灸猪左膊上。宗門中人</span>
<lb ed="T" n="0362c25"/><span class="tx">人知之。但可惜立箇名字。喚作法身頌。</span>
<lb ed="T" n="0362c26"/><span class="tx">被箇法身二字一障障住人之道眼。人但喚</span>
<lb ed="T" n="0362c27"/><span class="tx">作法身頌而已。不見其光明烜赫之處。不</span>
<lb ed="T" n="0362c28"/><span class="tx">求妙悟。不見自己光明可惜也。雲門云。</span>
<lb ed="T" n="0362c29"/><span class="tx">光不透脫。有兩般病。一切處不明。面前</span>
<lb ed="T" n="0363a01"/><span class="tx">有物是一。又透得一切法空。隱隱地似有</span>
<lb ed="T" n="0363a02"/><span class="tx">箇物相似。亦是光不透脫。且道。雲門所說之</span>
<lb ed="T" n="0363a03"/><span class="tx">光。與山僧所說之光是同是別。此乃因前</span>
<lb ed="T" n="0363a04"/><span class="tx">說箇光字幷法身字。說到者裏。又云。法身</span>
<lb ed="T" n="0363a05"/><span class="tx">亦有兩般病。得到法身爲法執不忘。己見</span>
<lb ed="T" n="0363a06"/><span class="tx">猶存。坐在法身邊。是一。直饒透得法身去。</span>
<lb ed="T" n="0363a07"/><span class="tx">放過卽不可。子細點檢來。有甚麼氣息。亦是</span>
<lb ed="T" n="0363a08"/><span class="tx">病。大惠曰。不用作禪會。不用作道會不</span>
<lb ed="T" n="0363a09"/><span class="tx">用作向上商量。此是雲門老漢。據實而論。</span>
<lb ed="T" n="0363a10"/><span class="tx">我恁麼道。有沒量罪過。汝若點檢得出。許儞</span>
<lb ed="T" n="0363a11"/><span class="tx">具擇法眼。若點檢不出。且向雲門葛藤裏</span>
<lb ed="T" n="0363a12"/><span class="tx">參。山僧謂雲門言。光不透兩般病。大似讀</span>
<lb ed="T" n="0363a13"/><span class="tx">上大人丘乙巳。法身兩般病。至有甚氣息。亦</span>
<lb ed="T" n="0363a14"/><span class="tx">是病較些子。大惠一絡索。總是閑言語。敎中</span>
<lb ed="T" n="0363a15"/><span class="tx">專論法身。以爲極則。殊不知。衲僧家正謂</span>
<lb ed="T" n="0363a16"/><span class="tx">之貼體衣。敎中道。佛眞法身猶若虛空。應</span>
<lb ed="T" n="0363a17"/><span class="tx">物現形。如水中月。此則雖言法身。但只是</span>
<lb ed="T" n="0363a18"/><span class="tx">箇影響之說。如用拳頭隔靴抓痒。有甚交</span>
<lb ed="T" n="0363a19"/><span class="tx">渉。太原孚上座。本爲講師。一日講云。法身</span>
<lb ed="T" n="0363a20"/><span class="tx">之理。猶若虛空。竪窮三際。橫亙十方。彌綸</span>
<lb ed="T" n="0363a21"/><span class="tx">八極。包括二儀。隨緣赴感。靡不周遍。有</span>
<lb ed="T" n="0363a22"/><span class="tx">一禪者聞之失笑。孚下座云。某講說。有甚</span>
<lb ed="T" n="0363a23"/><span class="tx">短處。願聞其說。禪者云。不道座主說不是。</span>
<lb ed="T" n="0363a24"/><span class="tx">只說得法身量邊事。不見法身。孚云。畢竟</span>
<lb ed="T" n="0363a25"/><span class="tx">如何卽得。禪者云。可暫罷講。於靜中坐。必</span>
<lb ed="T" n="0363a26"/><span class="tx">得自見。孚如敎一夜靜坐。忽聞五更鼓角</span>
<lb ed="T" n="0363a27"/><span class="tx">之聲。乃始開悟。從是罷講。遍歴諸方。名聞</span>
<lb ed="T" n="0363a28"/><span class="tx">宇宙。後見雪峯。乃蒙印可。師資道契。共相</span>
<lb ed="T" n="0363a29"/><span class="tx">酬酢。與雲門爲法眷。又僧問雲門。如何是</span>
<lb ed="T" n="0363b01"/><span class="tx">法身。門云。六不收。雲門此語本亦只是上大</span>
<lb ed="T" n="0363b02"/><span class="tx">人。本裏出來。不知不覺。變作一道陀羅尼。</span>
<lb ed="T" n="0363b03"/><span class="tx">然此陀羅尼。若人解受持。能除一切苦。山</span>
<lb ed="T" n="0363b04"/><span class="tx">僧當時。若見雲門如此答者僧。但隨口與</span>
<lb ed="T" n="0363b05"/><span class="tx">他道箇收字。聽他一場懡㦬。後來雪竇頌</span>
<lb ed="T" n="0363b06"/><span class="tx">云。一二三四五六。碧眼胡僧數不足。少林</span>
<lb ed="T" n="0363b07"/><span class="tx">謾道付神光。卷衣又說歸天竺。天竺茫茫</span>
<lb ed="T" n="0363b08"/><span class="tx">何處尋。夜來却對乳峯宿。看他雪竇要與</span>
<lb ed="T" n="0363b09"/><span class="tx">雲門出氣。爭奈太遲生。又問。如何是透法身</span>
<lb ed="T" n="0363b10"/><span class="tx">句。門云。北斗裏藏身。此方做得半箇雲門。</span>
<lb ed="T" n="0363b11"/><span class="tx">然則北斗裏藏身則不無。而不知露出七</span>
<lb ed="T" n="0363b12"/><span class="tx">手八脚。至今收不得。雲門旣道箇北斗裏藏</span>
<lb ed="T" n="0363b13"/><span class="tx">身。後來楊文公。道眼旣開。徹見雲門手脚。</span>
<lb ed="T" n="0363b14"/><span class="tx">乃作頌曰。八角磨盤空裏走。金毛師子變作</span>
<lb ed="T" n="0363b15"/><span class="tx">狗。擬欲將身北斗藏。應須合掌南辰後。尋</span>
<lb ed="T" n="0363b16"/><span class="tx">常此等官人。旣聰明靈利。博極群書。多是只</span>
<lb ed="T" n="0363b17"/><span class="tx">在世智辯聰。情解上走。參得禪者甚難得。</span>
<lb ed="T" n="0363b18"/><span class="tx">如柳子厚陳瑩中輩。莫不痛心歸依佛法。</span>
<lb ed="T" n="0363b19"/><span class="tx">但能以文義。深通敎理而已。要到他八角</span>
<lb ed="T" n="0363b20"/><span class="tx">磨盤空裏走。則未得在。四五日前有一上</span>
<lb ed="T" n="0363b21"/><span class="tx">座。來方丈參禪曰。某爲生死事大。大事因</span>
<lb ed="T" n="0363b22"/><span class="tx">緣之故坐禪。被昏散二病惱亂。如何可以</span>
<lb ed="T" n="0363b23"/><span class="tx">驅逐。山僧曰。昏散從甚處起。何處來。僧曰。</span>
<lb ed="T" n="0363b24"/><span class="tx">不知。山僧曰。是儞自己分上事。卽今又是</span>
<lb ed="T" n="0363b25"/><span class="tx">儞親口對我說。因甚又言不知。旣不知。但</span>
<lb ed="T" n="0363b26"/><span class="tx">究之。僧曰。請師別示正路一句。山僧曰。此</span>
<lb ed="T" n="0363b27"/><span class="tx">非正路耶。我今又是就儞路上最容易處。</span>
<lb ed="T" n="0363b28"/><span class="tx">敎儞究之。若知此昏散起處來處。則生死</span>
<lb ed="T" n="0363b29"/><span class="tx">大事因緣。皆可知其著落。一大藏敎總在</span>
<lb ed="T" n="0363c01"/><span class="tx">裏許。顚倒別求一句。向外邊打之遶。使我</span>
<lb ed="T" n="0363c02"/><span class="tx">別示一句。非但一句。百千萬句亦有。恐汝</span>
<lb ed="T" n="0363c03"/><span class="tx">轉加迷惑耳。若向儞道扇子𨁝跳上三十</span>
<lb ed="T" n="0363c04"/><span class="tx">三天。築著帝釋鼻孔。東海鯉魚打一棒。雨</span>
<lb ed="T" n="0363c05"/><span class="tx">似盆傾。儞作麼生。又向儞道八角磨盤空</span>
<lb ed="T" n="0363c06"/><span class="tx">裏走。儞作麼生。我卽今道了。儞固不會。儞若</span>
<lb ed="T" n="0363c07"/><span class="tx">會我此話。便識昏散起處來處。儞若識昏</span>
<lb ed="T" n="0363c08"/><span class="tx">散起處來處。便會我此悟。若也會我此語。</span>
<lb ed="T" n="0363c09"/><span class="tx">則儞生死根株。一時拔却也。生死根株。尙乃</span>
<lb ed="T" n="0363c10"/><span class="tx">拔却。說甚昏散要驅逐哉。僧乃默然而退。</span>
<lb ed="T" n="0363c11"/><span class="tx">因說法身頌。傅大士曰。空手把鉏頭。歩行</span>
<lb ed="T" n="0363c12"/><span class="tx">騎水牛。人從橋上過。橋流水不流。又洞山</span>
<lb ed="T" n="0363c13"/><span class="tx">曰。五臺山頂雲蒸飯。佛殿階前狗尿天。刹竽</span>
<lb ed="T" n="0363c14"/><span class="tx">頭上煎鎚子。三箇胡孫夜簸錢。玉泉皓禪師</span>
<lb ed="T" n="0363c15"/><span class="tx">謂張無盡曰。此二頌只頌得法身邊事。不</span>
<lb ed="T" n="0363c16"/><span class="tx">頌得法身向上事。無盡曰。請和尙爲頌。皓</span>
<lb ed="T" n="0363c17"/><span class="tx">曰。作夜雨霶澎。打倒蒲萄棚。知事普請。行</span>
<lb ed="T" n="0363c18"/><span class="tx">者人力。拄底拄撑底撑。撑撑拄拄到天明。依</span>
<lb ed="T" n="0363c19"/><span class="tx">舊可憐生。灼然其非古佛。曷能至此。又嘗</span>
<lb ed="T" n="0363c20"/><span class="tx">製犢鼻裩。乃書歴代佛祖名字於其上以服</span>
<lb ed="T" n="0363c21"/><span class="tx">之。且曰。文殊普賢較些子。書於帶上。叢林</span>
<lb ed="T" n="0363c22"/><span class="tx">因是稱爲皓布裩。又於玉泉開堂之日。乃是</span>
<lb ed="T" n="0363c23"/><span class="tx">張無盡特主其事。衆官畢集。皓陞座。顧視</span>
<lb ed="T" n="0363c24"/><span class="tx">大衆曰。君不見。良久又云。君不見。別無他</span>
<lb ed="T" n="0363c25"/><span class="tx">語。無盡以其爲有道之士。特主張之。至是</span>
<lb ed="T" n="0363c26"/><span class="tx">而不見其奇言妙語。所出乃兩言。君不見。</span>
<lb ed="T" n="0363c27"/><span class="tx">已是目瞪口呿。且尙無如何施設。意其疎</span>
<lb ed="T" n="0363c28"/><span class="tx">脫不少。無盡不覺氣下失色。乃曰。和尙見</span>
<lb ed="T" n="0363c29"/><span class="tx">皓。則應聲曰。且得相公見便了。卽下座。吁</span>
<lb ed="T" n="0364a01"/><span class="tx">其非徹證向上心髓。得其自在奇特三昧。疇</span>
<lb ed="T" n="0364a02"/><span class="tx">能爾哉。是又豈可與念語錄習答問。製造</span>
<lb ed="T" n="0364a03"/><span class="tx">提綱。對以四六。藻繪文詞。以悅時流者。可</span>
<lb ed="T" n="0364a04"/><span class="tx">同日語哉。譬如山僧今日蒙大檀那左武</span>
<lb ed="T" n="0364a05"/><span class="tx">衞將軍寵召。至此俾陞座說法。山僧旣素無</span>
<lb ed="T" n="0364a06"/><span class="tx">能。若是適間但走上法座上來。坐一坐笑一</span>
<lb ed="T" n="0364a07"/><span class="tx">聲。便下座去。多少是好。看來也是多事了。更</span>
<lb ed="T" n="0364a08"/><span class="tx">不然。便道。中間立底是地藏。那邊坐底也是</span>
<lb ed="T" n="0364a09"/><span class="tx">地藏。中間底是木雕底。那邊底是絹畫底。又</span>
<lb ed="T" n="0364a10"/><span class="tx">兩邊十王。亦是畫底。珍重便下座也得。然則</span>
<lb ed="T" n="0364a11"/><span class="tx">未免遭人怪笑。迫不得已。亦未免向針筒</span>
<lb ed="T" n="0364a12"/><span class="tx">線袋底抖擻。收拾些子陳絹片舊布條。竹針</span>
<lb ed="T" n="0364a13"/><span class="tx">麻線。骨董零碎。將出來左牽右拽。東抛西擲。</span>
<lb ed="T" n="0364a14"/><span class="tx">作箇鬧熱。可悲可笑。又記得。昔日法雲杲</span>
<lb ed="T" n="0364a15"/><span class="tx">禪師因讀祖偈大悟。後謂人曰。我於紹聖</span>
<lb ed="T" n="0364a16"/><span class="tx">三年十一月二十日。悟得方寸禪。又毎示衆</span>
<lb ed="T" n="0364a17"/><span class="tx">云。老僧熙寧八年。文帳在鳳翔府供申。當</span>
<lb ed="T" n="0364a18"/><span class="tx">年崩了。華山四十里。壓倒八十村人家。汝</span>
<lb ed="T" n="0364a19"/><span class="tx">輩後生。茄子瓠子。幾時知得。或問。寶華王座</span>
<lb ed="T" n="0364a20"/><span class="tx">上。因甚一向說世諦。杲曰。癡人佛性豈有</span>
<lb ed="T" n="0364a21"/><span class="tx">二種耶。看其前面。但說世諦。甚生意氣。及</span>
<lb ed="T" n="0364a22"/><span class="tx">乎被人一問。露出尾巴來。又大似一粒鼠</span>
<lb ed="T" n="0364a23"/><span class="tx">糞。汚却一釜好羹。者箇尊宿最是自負欺人</span>
<lb ed="T" n="0364a24"/><span class="tx">底。覺範洪禪師也只可與之編語錄。然則</span>
<lb ed="T" n="0364a25"/><span class="tx">山僧子細看之。也更多有未平處在。僧問</span>
<lb ed="T" n="0364a26"/><span class="tx">雲居簡和尙。孤峯獨宿時如何。簡云。閑却七</span>
<lb ed="T" n="0364a27"/><span class="tx">間僧堂不宿。誰敎儞向孤峯獨宿。又問。</span>
<lb ed="T" n="0364a28"/><span class="tx">路逢猛虎時如何。簡云。千人萬人不逢。偏</span>
<lb ed="T" n="0364a29"/><span class="tx">是儞逢。又問。如何是朱頂王菩薩。簡云。儞問</span>
<lb ed="T" n="0364b01"/><span class="tx">者赤頭漢作甚麼。大惠曰。若是入得者般法</span>
<lb ed="T" n="0364b02"/><span class="tx">門。方始脚踏實地。拔得生死根株盡。山僧</span>
<lb ed="T" n="0364b03"/><span class="tx">亦毎如此說。人皆不聽。今日二位大將軍及</span>
<lb ed="T" n="0364b04"/><span class="tx">衆官幷諸鈞眷。在此還信得及否。灼然箇般</span>
<lb ed="T" n="0364b05"/><span class="tx">說話。只要爲人拔却生死根株。而人自乃</span>
<lb ed="T" n="0364b06"/><span class="tx">根深蔕固。於生死之内。卒莫能拔。且道。拔</span>
<lb ed="T" n="0364b07"/><span class="tx">却後如何。置其於無爲解脫之鄕。然後聽其</span>
<lb ed="T" n="0364b08"/><span class="tx">夢醒起來□出三頭六臂向紅爐焰裏拾</span>
<lb ed="T" n="0364b09"/><span class="tx">出海月。須彌頂上抛下金圈。使其人人眼目</span>
<lb ed="T" n="0364b10"/><span class="tx">定動知道飯是米做到者裏佛亦不奈<anchor n="0364b1001" xml:id="10B140364b1001"></anchor>□何</span>
<lb ed="T" n="0364b11"/><span class="tx">說甚閻羅老子。山僧舊歳在寺裏。一日上堂</span>
<lb ed="T" n="0364b12"/><span class="tx">云。若欲拔得生死根株淨盡。乃撃拂子一</span>
<lb ed="T" n="0364b13"/><span class="tx">下云。直須恁麼。再撃云。復恁麼。又撃云。更</span>
<lb ed="T" n="0364b14"/><span class="tx">恁麼。旣至恁麼。乃以拂子作此<graphic url="../figure/80/80_2554_0364b14.jpg"/>云。者箇</span>
<lb ed="T" n="0364b15"/><span class="tx">聻。如此而已。山僧思量。未免笑破露柱鼻</span>
<lb ed="T" n="0364b16"/><span class="tx">孔常記得。大寧寛和尙有語。莫不毎自三</span>
<lb ed="T" n="0364b17"/><span class="tx">復其言。曰。少林妙訣。古佛家風。應用隨機。</span>
<lb ed="T" n="0364b18"/><span class="tx">卷舒自在。如拳作掌。開合有時。似水成</span>
<lb ed="T" n="0364b19"/><span class="tx">漚。起滅無定。動靜俱顯。語默全彰。萬用自</span>
<lb ed="T" n="0364b20"/><span class="tx">然。不勞心力。到者裏喚作順水放船。是人</span>
<lb ed="T" n="0364b21"/><span class="tx">去得。且道。逆風擧棹誰是知音。良久云。弄</span>
<lb ed="T" n="0364b22"/><span class="tx">潮須是弄潮人。今日山僧雖非弄潮之人。</span>
<lb ed="T" n="0364b23"/><span class="tx">而左武衞將軍眞知音也。不知前報世中有</span>
<lb ed="T" n="0364b24"/><span class="tx">何因緣。十二三年。相知如同一日。中間五六</span>
<lb ed="T" n="0364b25"/><span class="tx">年。間濶不得相見。而檀那未嘗有一日不</span>
<lb ed="T" n="0364b26"/><span class="tx">爲我。念玆在玆。雖隔千里。同一肺腑。山</span>
<lb ed="T" n="0364b27"/><span class="tx">僧如此之言。人則曰。彼此言語又不通。何</span>
<lb ed="T" n="0364b28"/><span class="tx">能知其愛念。汝平當知心通不在言也。相</span>
<lb ed="T" n="0364b29"/><span class="tx">顧之間。彼此心肝五藏。皆可洞曉。又何在</span>
<lb ed="T" n="0364c01"/><span class="tx">多言。若夫世之面交巧言令色。以相和悅。而</span>
<lb ed="T" n="0364c02"/><span class="tx">心不然。故曰。雖笑未必和。雖哭未必慼。</span>
<lb ed="T" n="0364c03"/><span class="tx">總謾人不得。當知心法最不可欺。前年特</span>
<lb ed="T" n="0364c04"/><span class="tx">蒙自關東千里之外召。至於此俾主名</span>
<lb ed="T" n="0364c05"/><span class="tx">山。自愧乏德。何可當也。又而種種篤愛於</span>
<lb ed="T" n="0364c06"/><span class="tx">我。種種煩於鈞慮。此番太夫人。棄世五七</span>
<lb ed="T" n="0364c07"/><span class="tx">之辰。以非尋常節次。特令陞座如此。且檀</span>
<lb ed="T" n="0364c08"/><span class="tx">那幷諸尊官在此。又等持和尙。常在光和尙</span>
<lb ed="T" n="0364c09"/><span class="tx">在此。又本寺諸大龍象在此。是則潮頭亦太</span>
<lb ed="T" n="0364c10"/><span class="tx">高矣。而又等持和尙。不昧首座。高張尊耳。</span>
<lb ed="T" n="0364c11"/><span class="tx">爲作證明。是又風色亦甚緊矣。山僧於順水</span>
<lb ed="T" n="0364c12"/><span class="tx">中尙去未得在。何況於此又如何出得手</span>
<lb ed="T" n="0364c13"/><span class="tx">脚來。然幸喜箇箇是慣弄潮底。則皆爲屋</span>
<lb ed="T" n="0364c14"/><span class="tx">裏人。正好說屋裏話。所冀或有一毫一髮。</span>
<lb ed="T" n="0364c15"/><span class="tx">契佛契祖之善。悉用以資二品太夫人雪庭</span>
<lb ed="T" n="0364c16"/><span class="tx">藤原氏。超昇覺路。在昔佛說法華經時有</span>
<lb ed="T" n="0364c17"/><span class="tx">一龍女。年始八歳。獻佛寶珠。便於南方無</span>
<lb ed="T" n="0364c18"/><span class="tx">垢世界。坐寶蓮華。成等正覺。說華嚴經時。</span>
<lb ed="T" n="0364c19"/><span class="tx">善財童子不越一念。成等正覺。且道。今日</span>
<lb ed="T" n="0364c20"/><span class="tx">山僧。說此經時如何。乃竪起拂子云。等持</span>
<lb ed="T" n="0364c21"/><span class="tx">院殿二品太夫人雪庭藤原氏。卽今在拂子</span>
<lb ed="T" n="0364c22"/><span class="tx">頭上。坐寶蓮華。不越一念。成等正覺。乃撃</span>
<lb ed="T" n="0364c23"/><span class="tx">拂子。一下</span>
<lb ed="T" n="0364c24"/><span class="tx">佛𣵀槃上堂。今日佛誕生。乃問侍者云。今</span>
<lb ed="T" n="0364c25"/><span class="tx">日是幾。侍者云。今日十五。乃云。今日佛𣵀</span>
<lb ed="T" n="0364c26"/><span class="tx">槃。下座</span>
<lb ed="T" n="0364c27"/><span class="tx">一日刑部少輔藤原氏問曰。混沌未分時如</span>
<lb ed="T" n="0364c28"/><span class="tx">何。師曰。不喫飯。又問。分後如何。師曰。十字</span>
<lb ed="T" n="0364c29"/><span class="tx">街頭舞柘枝。問。分與未分又作麼生。師曰。</span>
<lb ed="T" n="0365a01"/><span class="tx">兩箇孩兒抱花鼓。一雙紅杏換消梨。又同來</span>
<lb ed="T" n="0365a02"/><span class="tx">藏人問曰。如何是和尙爲人一句。師曰。有時</span>
<lb ed="T" n="0365a03"/><span class="tx">開笑口。萬象盡攅眉。曰。謹謝答話。師曰。儞</span>
<lb ed="T" n="0365a04"/><span class="tx">者賊。曰。莫妄下針錐。師曰。爭奈病何。曰。兩</span>
<lb ed="T" n="0365a05"/><span class="tx">重公案。師曰。儞合喫六十棒。曰。爭奈錯會</span>
<lb ed="T" n="0365a06"/><span class="tx">某話。師卽作此錯示之</span>
<lb ed="T" n="0365a07"/><span class="tx">新得拄枝上堂。拈拄杖云。者箇是黃檗打</span>
<lb ed="T" n="0365a08"/><span class="tx">臨濟底。卽今在山僧手裏。還有相見者麼。</span>
<lb ed="T" n="0365a09"/><span class="tx">良久云。無。復云。和根拔得扶桑樹。日月星</span>
<lb ed="T" n="0365a10"/><span class="tx">辰在上頭。拈作山僧拄杖子。乃以手指其</span>
<lb ed="T" n="0365a11"/><span class="tx">枝云。最好是者一枝。又指其枝上別生小</span>
<lb ed="T" n="0365a12"/><span class="tx">枝云。枝上又生枝。乃携拄杖下座。指以示</span>
<lb ed="T" n="0365a13"/><span class="tx">首座云。者一枝又者一枝。復指首座皆後</span>
<lb ed="T" n="0365a14"/><span class="tx">云。首座試看那邊。首座回首。師乃卓一下</span>
<lb ed="T" n="0365a15"/><span class="tx">云。來年更有新條在。惱亂春風卒未休。乃</span>
<lb ed="T" n="0365a16"/><span class="tx">携拄杖歸方丈</span>
<lb ed="T" n="0365a17"/><span class="tx">爲許首座下火。四十二年俱大夢。百非四句</span>
<lb ed="T" n="0365a18"/><span class="tx">總空聲。昨朝死却今朝活。無位眞人火裏行｣</span>
<lb ed="T" n="0365a19"/><span class="tx">四月旦上堂始見百卉含蘤。又覩千林敷緑。</span>
<lb ed="T" n="0365a20"/><span class="tx">拈拄杖云。文殊普賢有沒量罪過。燈籠露</span>
<lb ed="T" n="0365a21"/><span class="tx">柱。有沒量罪過。拄杖子有沒量罪過。乃撃</span>
<lb ed="T" n="0365a22"/><span class="tx">香臺一下云。香臺子有沒量罪過。上中下二</span>
<lb ed="T" n="0365a23"/><span class="tx">三四。下座</span>
<lb ed="T" n="0365a24"/><span class="tx">爲實相寺象先大居士四十九日追薦普說。</span>
<lb ed="T" n="0365a25"/><span class="tx">十方無影象。三界絶行蹤。堂堂本來人。露</span>
<lb ed="T" n="0365a26"/><span class="tx">出眞實相。正與麼時。還有與象先居士相</span>
<lb ed="T" n="0365a27"/><span class="tx">見者麼。僧問。普光門殿在人間。凡聖交羅</span>
<lb ed="T" n="0365a28"/><span class="tx">絶往還。見說象先眞面目。時時日日與人</span>
<lb ed="T" n="0365a29"/><span class="tx">看。學人未會。請師指示。答云。<anchor n="0365a2901" xml:id="10B150365a2901"></anchor>通塞虛空見</span>
<lb ed="T" n="0365b01"/><span class="tx">也麼。進云。如是則可謂。是妙姓圓明。離諸</span>
<lb ed="T" n="0365b02"/><span class="tx">名相。答云。描也描不成。畫也畫不就。進云。</span>
<lb ed="T" n="0365b03"/><span class="tx">只如道本來無有世界衆生。因妄有生。因</span>
<lb ed="T" n="0365b04"/><span class="tx">生有滅。生滅名妄。滅妄名眞。眞則且置。不</span>
<lb ed="T" n="0365b05"/><span class="tx">審。妄從何有。答云。識得眞便知妄。進云。</span>
<lb ed="T" n="0365b06"/><span class="tx">如何是眞。答云。識得妄也未。進云。又聞一</span>
<lb ed="T" n="0365b07"/><span class="tx">靈眞性。不假胞胎。其事云何。答云。不知明</span>
<lb ed="T" n="0365b08"/><span class="tx">鏡裏。何處得秋霜。進云。記得昔有七賢女</span>
<lb ed="T" n="0365b09"/><span class="tx">遊屍陀林。一女云。屍在者裏。人向甚處去。</span>
<lb ed="T" n="0365b10"/><span class="tx">其云人者。莫卽是一靈眞性也無。答云。一任</span>
<lb ed="T" n="0365b11"/><span class="tx">卜度。進云。時有一女見其問之。卽云。作</span>
<lb ed="T" n="0365b12"/><span class="tx">麼作麼意旨如何。答云。東家索猫。西家贈</span>
<lb ed="T" n="0365b13"/><span class="tx">犬。進云。於是當時齊悟無生法忍。未審。</span>
<lb ed="T" n="0365b14"/><span class="tx">得箇甚麼道理。答云。甚麼道理。進云。只如</span>
<lb ed="T" n="0365b15"/><span class="tx">象先居士脫却殼漏子已四十九日。一靈眞</span>
<lb ed="T" n="0365b16"/><span class="tx">性在於何處。答云。昨朝言造藥師佛。今日</span>
<lb ed="T" n="0365b17"/><span class="tx">供養阿彌陀。進云。水流元在海。月落不離</span>
<lb ed="T" n="0365b18"/><span class="tx">天。檀那證明。學人禮謝。答云。處處緑楊堪</span>
<lb ed="T" n="0365b19"/><span class="tx">繫馬。主人不在畫樓中。師乃云。出生入</span>
<lb ed="T" n="0365b20"/><span class="tx">死。獨露眞機。顯有示。無渾彰影響。所以</span>
<lb ed="T" n="0365b21"/><span class="tx">道。來來實不來。去去實不去。坐斷去來。不</span>
<lb ed="T" n="0365b22"/><span class="tx">住中間。身心寂滅。平等本際。圓滿十方。遍</span>
<lb ed="T" n="0365b23"/><span class="tx">周沙界。當知住無所住。具淨法身。以如幻</span>
<lb ed="T" n="0365b24"/><span class="tx">業。而現化身。乃至住於三世。無變異身。非</span>
<lb ed="T" n="0365b25"/><span class="tx">身心身。猶如虛空。所行無礙。超諸世眼。好</span>
<lb ed="T" n="0365b26"/><span class="tx">大衆向者裏還見象先居士麼。看看卽今眼</span>
<lb ed="T" n="0365b27"/><span class="tx">睫橫亙十方。眉毛上透乾坤。下透黃泉。不</span>
<lb ed="T" n="0365b28"/><span class="tx">離當處常湛然。覓卽知君不可見回向罷。</span>
<lb ed="T" n="0365b29"/><span class="tx">復云。如上所作種種功德。所謂。雕造阿彌</span>
<lb ed="T" n="0365c01"/><span class="tx">陀佛轉讀書寫諸大經呪等事。竝諸山僧</span>
<lb ed="T" n="0365c02"/><span class="tx">陞座普說。此乃象先生居士。孝子順孫。竝合</span>
<lb ed="T" n="0365c03"/><span class="tx">府鉤眷。特爲七七四十九日追薦冥福之故。</span>
<lb ed="T" n="0365c04"/><span class="tx">然如上種種功德。佛口親宣。經論廣說不待</span>
<lb ed="T" n="0365c05"/><span class="tx">山僧言也。而此大居士。與山僧十二三年</span>
<lb ed="T" n="0365c06"/><span class="tx">相識。唯是孜孜以此一段大事爲德。眞實</span>
<lb ed="T" n="0365c07"/><span class="tx">參究。自非他人可以比況。且蒙不棄數以</span>
<lb ed="T" n="0365c08"/><span class="tx">法語見乞。迫不得已亦數寫與之。而其自</span>
<lb ed="T" n="0365c09"/><span class="tx">是深會底人。自乃不肯放過。故故如此。生</span>
<lb ed="T" n="0365c10"/><span class="tx">旣如此。死亦如是。而今日又特爲陞座。又</span>
<lb ed="T" n="0365c11"/><span class="tx">說甚麼則得。後來天下大亂。居士爲朝廷</span>
<lb ed="T" n="0365c12"/><span class="tx">大事之故。分離上京。五六年不得相見。然</span>
<lb ed="T" n="0365c13"/><span class="tx">不遠千里。毎年必寄兩三封書。下關東來。</span>
<lb ed="T" n="0365c14"/><span class="tx">但以此事。數數見問。未曾言及一毫世間</span>
<lb ed="T" n="0365c15"/><span class="tx">之事。嘗記一番書中乃曰。此一段事。向以未</span>
<lb ed="T" n="0365c16"/><span class="tx">徹爲愁。又云。只恐到老。逢境遇緣。不得</span>
<lb ed="T" n="0365c17"/><span class="tx">胸中廓然。又云。以多度獲示誨。有個省力</span>
<lb ed="T" n="0365c18"/><span class="tx">處。復自著語云。如何是省力處。本來無一物。</span>
<lb ed="T" n="0365c19"/><span class="tx">山僧見他如此吐露。當時便回他一封書。遙</span>
<lb ed="T" n="0365c20"/><span class="tx">爲之賀。後來且知刊之于版。今已九年。及</span>
<lb ed="T" n="0365c21"/><span class="tx">山僧前年亦上京來。相見一笑如舊。毎蒙召</span>
<lb ed="T" n="0365c22"/><span class="tx">飯於府中。乃出山僧印本閑言長語。必以</span>
<lb ed="T" n="0365c23"/><span class="tx">微細徵詰。一字也不放過。看其如此。可謂</span>
<lb ed="T" n="0365c24"/><span class="tx">留心之極。豈尋常苟且者。可同日語哉。是</span>
<lb ed="T" n="0365c25"/><span class="tx">謂世出世間了事底大丈夫也。天地雖闊。</span>
<lb ed="T" n="0365c26"/><span class="tx">能有幾人。於昨初棄也。時有一善知識。與</span>
<lb ed="T" n="0365c27"/><span class="tx">山僧說話次。乃云。此乃本朝之國老。山僧</span>
<lb ed="T" n="0365c28"/><span class="tx">曰。原其所履。殊不知正亦是吾禪家之禪</span>
<lb ed="T" n="0365c29"/><span class="tx">老。看其昔日吐露如此。當年六祖亦只道。</span>
<lb ed="T" n="0366a01"/><span class="tx">到者裏。至今我輩兒孫。繩繩不絶。掀天撲</span>
<lb ed="T" n="0366a02"/><span class="tx">地。衝樓跨竈者。又何加哉。然此之一言。無</span>
<lb ed="T" n="0366a03"/><span class="tx">過只一無字而已。然人但知無字。而鮮知</span>
<lb ed="T" n="0366a04"/><span class="tx">所謂無也。嘗記。漢朝佛法。初到中國。袁宏</span>
<lb ed="T" n="0366a05"/><span class="tx">漢紀有曰沙門。漢言息心。蓋息意去欲。而</span>
<lb ed="T" n="0366a06"/><span class="tx">歸於無爲也。又曰。貴行善修道。以鍊精神</span>
<lb ed="T" n="0366a07"/><span class="tx">不已。以至無爲。而得爲佛也。又曰。以虛</span>
<lb ed="T" n="0366a08"/><span class="tx">無爲宗。包羅精麁。無所不統。又曰。歸於</span>
<lb ed="T" n="0366a09"/><span class="tx">玄微深遠。難得而測。嘗亦論之。在於是時。</span>
<lb ed="T" n="0366a10"/><span class="tx">唯小乘經敎初至。未滿四五百卷。至於深妙</span>
<lb ed="T" n="0366a11"/><span class="tx">大乘諸經。及頓機禪法皆未來。而其便能大</span>
<lb ed="T" n="0366a12"/><span class="tx">槪言之。佛法大義莫不俱已含畜在其中</span>
<lb ed="T" n="0366a13"/><span class="tx">矣。東坡曰。此殆中國始知有佛時語也。雖</span>
<lb ed="T" n="0366a14"/><span class="tx">淺近大略具足矣。野人得鹿正爾煮食之</span>
<lb ed="T" n="0366a15"/><span class="tx">耳。其後賣與市人。遂入公庖中饌之百方。</span>
<lb ed="T" n="0366a16"/><span class="tx">然鹿之所以美。未有絲毫加於煮食時也。</span>
<lb ed="T" n="0366a17"/><span class="tx">山僧謂。六祖之言猶若此歟。觀其於後變</span>
<lb ed="T" n="0366a18"/><span class="tx">而通之。浩渺無邊。不可得而思議。明敎嵩</span>
<lb ed="T" n="0366a19"/><span class="tx">禪師。嘗賛其壇經。有曰。浩然沛乎若大川之</span>
<lb ed="T" n="0366a20"/><span class="tx">注也。若虛空之通也。若日月之明也。若</span>
<lb ed="T" n="0366a21"/><span class="tx">影響之無礙也。若鴻漸之有序他。其猶饌</span>
<lb ed="T" n="0366a22"/><span class="tx">之百方乎。從是而下五家派出。千波競起。</span>
<lb ed="T" n="0366a23"/><span class="tx">東湧西沒。超越格量。不可勝數其。百方又</span>
<lb ed="T" n="0366a24"/><span class="tx">百方。乃至不可說不可說方乎。至於趙州亦</span>
<lb ed="T" n="0366a25"/><span class="tx">道箇無字。且道。與六祖底是同是別。者箇</span>
<lb ed="T" n="0366a26"/><span class="tx">不可作道理會。不可知解通。亦非祕密</span>
<lb ed="T" n="0366a27"/><span class="tx">不傳。正自明逾日月。了了然絶無隱蔽之</span>
<lb ed="T" n="0366a28"/><span class="tx">相。人自不悟。蓋掩於情識耳。未悟之人。唯</span>
<lb ed="T" n="0366a29"/><span class="tx">以情識而分析之。所謂陰界黑山下鬼窟中</span>
<lb ed="T" n="0366b01"/><span class="tx">事。是爲生死根本。欲脫生死。其可得乎。若</span>
<lb ed="T" n="0366b02"/><span class="tx">以情識。直饒見徹一切。玄微博通。十世古</span>
<lb ed="T" n="0366b03"/><span class="tx">今。善能解說心識妙義去。道轉遠。了無交</span>
<lb ed="T" n="0366b04"/><span class="tx">渉。昔神鼎早歳便知此事。一日與耆宿數</span>
<lb ed="T" n="0366b05"/><span class="tx">人遊湘中。一僧擧論宗乘頗博敏。會。野飯</span>
<lb ed="T" n="0366b06"/><span class="tx">山店供辦。而僧論說不已。鼎曰。上人言。三</span>
<lb ed="T" n="0366b07"/><span class="tx">界唯心。萬法唯識。唯識唯心。眼聲耳色。何人</span>
<lb ed="T" n="0366b08"/><span class="tx">之語。僧曰。法眼大師偈也。鼎曰。其義如何。</span>
<lb ed="T" n="0366b09"/><span class="tx">僧曰。唯心故根境不相到。唯識故聲色樅然。</span>
<lb ed="T" n="0366b10"/><span class="tx">鼎曰。舌味是根境否。僧曰。是。鼎以箸挾菜</span>
<lb ed="T" n="0366b11"/><span class="tx">置口中。含胡而言曰。何謂相入耶。坐者相</span>
<lb ed="T" n="0366b12"/><span class="tx">顧莫能加答。鼎曰。路途之樂。終未到家。見</span>
<lb ed="T" n="0366b13"/><span class="tx">解入微。不名見道。山僧謂。若是趙州無字。</span>
<lb ed="T" n="0366b14"/><span class="tx">猶可窺覷。眼中有筋者一見便見。神鼎之言。</span>
<lb ed="T" n="0366b15"/><span class="tx">雖千眼大悲。若頂門一著子不透。未可窺</span>
<lb ed="T" n="0366b16"/><span class="tx">其彷彿。此乃謂之佛法。學佛不至於此。縱</span>
<lb ed="T" n="0366b17"/><span class="tx">積三祇大劫。勤苦修行。何用之有。所以道。</span>
<lb ed="T" n="0366b18"/><span class="tx">不省者箇意。修行徒苦辛。須是其人始得。</span>
<lb ed="T" n="0366b19"/><span class="tx">若是其人。譬如虎子墮地。便有食牛之氣。</span>
<lb ed="T" n="0366b20"/><span class="tx">眞淨文禪師初在潙山。夜聞僧誦。雲門語</span>
<lb ed="T" n="0366b21"/><span class="tx">曰。佛法如水中月。是否。門曰。清波無透路。</span>
<lb ed="T" n="0366b22"/><span class="tx">忽有省。虎子墮地也。自此所至。辯論傾座。</span>
<lb ed="T" n="0366b23"/><span class="tx">下視諸方。食牛之氣也。黃龍南禪師在黃</span>
<lb ed="T" n="0366b24"/><span class="tx">檗爲東堂。乃往依之。未幾下山。至香城</span>
<lb ed="T" n="0366b25"/><span class="tx">見順和尙。順曰。在黃檗未多時。起離何速。</span>
<lb ed="T" n="0366b26"/><span class="tx">曰。他只是個修行僧。曉不得某說話。且道。</span>
<lb ed="T" n="0366b27"/><span class="tx">渠有甚麼說話。人曉不得。莫是關西鄕談。</span>
<lb ed="T" n="0366b28"/><span class="tx">信州人不會麼。順便知他未識。黃龍又且不</span>
<lb ed="T" n="0366b29"/><span class="tx">甘其輒。發言以輕之。乃生一箇計較方便</span>
<lb ed="T" n="0366c01"/><span class="tx">軟頑弄他。因夜話。乃問。眞淨曰。老和尙安</span>
<lb ed="T" n="0366c02"/><span class="tx">樂。曰然。又問。新黃檗住得如何曰。甚好。蓋</span>
<lb ed="T" n="0366c03"/><span class="tx">先是南禪師。垂語問學者。鐘樓上念讃。床脚</span>
<lb ed="T" n="0366c04"/><span class="tx">下種菜時如何。衆下語。皆不契。唯勝首座</span>
<lb ed="T" n="0366c05"/><span class="tx">云。猛虎當路坐。南深肯之。命次補住黃檗</span>
<lb ed="T" n="0366c06"/><span class="tx">也。順乃曰。他只下得一轉語好。便得院住。</span>
<lb ed="T" n="0366c07"/><span class="tx">佛法未夢見在。眞淨先謂。只是一箇修行僧。</span>
<lb ed="T" n="0366c08"/><span class="tx">至此不覺面頸發赤。方始見得黃龍用處</span>
<lb ed="T" n="0366c09"/><span class="tx">便欲回去。値雪未晴。因他僧告行。乃作頌</span>
<lb ed="T" n="0366c10"/><span class="tx">送之曰。卷舒逆順皆方便。咄。縮頭去。往往</span>
<lb ed="T" n="0366c11"/><span class="tx">宗師昧者多。以己度人。若欲決明心地印。</span>
<lb ed="T" n="0366c12"/><span class="tx">猶有者個在。鷲峯問取老禪和。是誰待山</span>
<lb ed="T" n="0366c13"/><span class="tx">僧勘過了打。且道。打那一個。此頌黃龍見</span>
<lb ed="T" n="0366c14"/><span class="tx">之。謂左右曰。文關西徹也。大慧曰。者箇方</span>
<lb ed="T" n="0366c15"/><span class="tx">便。驗人眼目。破人生死窠窟宗旨。如何說</span>
<lb ed="T" n="0366c16"/><span class="tx">玄說妙說祕密。謂之宗旨。豈不誤人。說</span>
<lb ed="T" n="0366c17"/><span class="tx">玄說妙則且置。豈知更有一種弄小伎倆。</span>
<lb ed="T" n="0366c18"/><span class="tx">自納敗闕者。昔九峯虔禪師在石霜爲侍</span>
<lb ed="T" n="0366c19"/><span class="tx">者。石霜遷化。衆擧首座住持。虔云。須明得</span>
<lb ed="T" n="0366c20"/><span class="tx">先師意始可往。遂問先師道。如古廟香爐</span>
<lb ed="T" n="0366c21"/><span class="tx">去。冷湫湫地去。如一條白練去口邊生醭</span>
<lb ed="T" n="0366c22"/><span class="tx">去。首座作麼生會。座云。明一色邊事。敗闕</span>
<lb ed="T" n="0366c23"/><span class="tx">不少。虔云。未會先師意在。座云。裝香來。我</span>
<lb ed="T" n="0366c24"/><span class="tx">若不會先師意。香煙起時脫去不得。不勞</span>
<lb ed="T" n="0366c25"/><span class="tx">拈出。乃至香煙纔起。首座脫去小伎倆自</span>
<lb ed="T" n="0366c26"/><span class="tx">納敗闕。虔乃於背上撫云。坐脫立亡卽不</span>
<lb ed="T" n="0366c27"/><span class="tx">無。首座先師意未夢見在。太殺沒人情。吁</span>
<lb ed="T" n="0366c28"/><span class="tx">今之人。閉眉合眼。朝三暮三。坐禪辨道者。莫</span>
<lb ed="T" n="0366c29"/><span class="tx">不箇箇貴圖坐脫立亡。以爲奇特。尀耐九</span>
<lb ed="T" n="0367a01"/><span class="tx">峯。壓良爲賤。然審如是。則大似鄭州出</span>
<lb ed="T" n="0367a02"/><span class="tx">曹門。直爾未在。是又如之何則可。然此等及</span>
<lb ed="T" n="0367a03"/><span class="tx">說玄說妙者。雖不知此事。亦是歩歩在佛</span>
<lb ed="T" n="0367a04"/><span class="tx">法上走。豈知亦有玄亦不知。妙亦不會。但</span>
<lb ed="T" n="0367a05"/><span class="tx">拆解字義者。如所謂黃絹幼婦外孫虀舊。</span>
<lb ed="T" n="0367a06"/><span class="tx">拆解爲絶妙辭等義相似。昔雪峯嘗作塔銘。</span>
<lb ed="T" n="0367a07"/><span class="tx">首初二句曰。兄弟添十字。同心著一儀。穿鑿</span>
<lb ed="T" n="0367a08"/><span class="tx">之流。解拆者不一。或謂十字加二儀。王字</span>
<lb ed="T" n="0367a09"/><span class="tx">也。或謂兄弟成二人。添十爲卒字也。紛紛</span>
<lb ed="T" n="0367a10"/><span class="tx">然。豈知宗師家爲人提唱。向千聖頂𩕳上。</span>
<lb ed="T" n="0367a11"/><span class="tx">下此一著。直下欲與人人脫却生死。豈是</span>
<lb ed="T" n="0367a12"/><span class="tx">陰界之中。所可卜度底事。妄自千思萬想。</span>
<lb ed="T" n="0367a13"/><span class="tx">固相囚執。誠可惜哉。又其結句云。薪盡火滅</span>
<lb ed="T" n="0367a14"/><span class="tx">後密室爛如泥。而此又如何卜度。而解拆</span>
<lb ed="T" n="0367a15"/><span class="tx">之耶。好大衆。適間已說。須是其人始得。方</span>
<lb ed="T" n="0367a16"/><span class="tx">可共語。且道。卽今其人是誰。象先居士是</span>
<lb ed="T" n="0367a17"/><span class="tx">也。生前如是。死後亦然。所以山僧生前也對</span>
<lb ed="T" n="0367a18"/><span class="tx">他說者般話。死後也對他說者般話。然渠</span>
<lb ed="T" n="0367a19"/><span class="tx">固已脫生死。且道。薪盡火滅後。已成四十</span>
<lb ed="T" n="0367a20"/><span class="tx">九日。正當此時畢竟居於何處。作何相状。</span>
<lb ed="T" n="0367a21"/><span class="tx">大衆會麼。聽取一偈。薪盡火滅後。七七四十</span>
<lb ed="T" n="0367a22"/><span class="tx">九密室爛如泥。法身藏北斗。竪起拂子云。</span>
<lb ed="T" n="0367a23"/><span class="tx">急著眼。斗柄垂。玉毫光燦爛。寶月淨瑠璃。黃</span>
<lb ed="T" n="0367a24"/><span class="tx">金作面雲作衣。相對無言知是誰</span>
<lb ed="T" n="0367a25"/><span class="tx">佛誕生上堂。山僧於二月十五日。錯道一句</span>
<lb ed="T" n="0367a26"/><span class="tx">語。直至如今。慚惶無地。今日不可更錯。侍</span>
<lb ed="T" n="0367a27"/><span class="tx">者今日是幾。侍者云。初八。大衆今日佛誕生</span>
<lb ed="T" n="0367a28"/><span class="tx">結夏小參。日日安居。時時禁足。何於九夏。</span>
<lb ed="T" n="0367a29"/><span class="tx">豈眼三期。山僧與諸人未嘗出入。赤烏共</span>
<lb ed="T" n="0367b01"/><span class="tx">白兎自相往來。良久。如此則全無事也。咄</span>
<lb ed="T" n="0367b02"/><span class="tx">咄咄力□希。雲門老子落却眉。竺僊上座眼</span>
<lb ed="T" n="0367b03"/><span class="tx">兜眵。緑水青山誰共看。夜深北斗長欄干。圓</span>
<lb ed="T" n="0367b04"/><span class="tx">覺伽藍道甚麼平等性智。喝云。又恁麼去</span>
<lb ed="T" n="0367b05"/><span class="tx">端午上堂。以拂子撃禪床云。卽者箇是競</span>
<lb ed="T" n="0367b06"/><span class="tx">渡龍舟。竪起拂子云。錦標在山僧手裏。看</span>
<lb ed="T" n="0367b07"/><span class="tx">看。乃擲起拂子。復自接之云。歸去來</span>
<lb ed="T" n="0367b08"/><span class="tx">上堂。如風入風。如水入水。有上有下。無</span>
<lb ed="T" n="0367b09"/><span class="tx">表無裏。噫噓嘻。釣魚船上贈三椎</span>
<lb ed="T" n="0367b10"/><span class="tx">太上天皇臨幸。對聖陞座。拈香云。此香。根</span>
<lb ed="T" n="0367b11"/><span class="tx">蟠厚土。葉覆上蒼。娑婆世界。百億四天</span>
<lb ed="T" n="0367b12"/><span class="tx">下。一四天下。南閻浮提洲大日本國太平興</span>
<lb ed="T" n="0367b13"/><span class="tx">國南禪禪寺住持沙門梵僊。虔爇寶爐。端</span>
<lb ed="T" n="0367b14"/><span class="tx">爲祝延太上天皇聖躬萬歳萬歳萬萬歳。陛</span>
<lb ed="T" n="0367b15"/><span class="tx">下恭願。常居一人之上。統御四海之中。德</span>
<lb ed="T" n="0367b16"/><span class="tx">邁犧軒。道侔佛祖。遂就座。以拂子指云。好</span>
<lb ed="T" n="0367b17"/><span class="tx">大衆。香煙起處。子細觀瞻。卽今無量百千萬</span>
<lb ed="T" n="0367b18"/><span class="tx">億不可說不可說。四天下諸佛祖師列在面</span>
<lb ed="T" n="0367b19"/><span class="tx">前。異口同音而說頌曰。雲從龍風從虎。聖</span>
<lb ed="T" n="0367b20"/><span class="tx">人作萬物覩。說此頌已。各入不可思議三</span>
<lb ed="T" n="0367b21"/><span class="tx">昧。猶如無量百千萬億不可說不可說大圓</span>
<lb ed="T" n="0367b22"/><span class="tx">明鏡。各於彼彼明鏡之中。各現如上不可</span>
<lb ed="T" n="0367b23"/><span class="tx">說。不可說。四天下。諸佛祖師。及諸無量世</span>
<lb ed="T" n="0367b24"/><span class="tx">界。彼彼相照。彼彼相入。各不相借。各不相</span>
<lb ed="T" n="0367b25"/><span class="tx">礙。所謂虛而靈。寂而妙。無住無依。而無所</span>
<lb ed="T" n="0367b26"/><span class="tx">不依。頴脫一切而不離一切。大衆還見麼。</span>
<lb ed="T" n="0367b27"/><span class="tx">乃以拂子大作圓相云。卽今總云者裏。時</span>
<lb ed="T" n="0367b28"/><span class="tx">節難遇。聖人難逢宜乘此時有疑請問。爾</span>
<lb ed="T" n="0367b29"/><span class="tx">時僧出衆云。聖朝天子坐明堂。體一乾元</span>
<lb ed="T" n="0367c01"/><span class="tx">統四方。今日祇園迎寶輦。禪林花木喜恩</span>
<lb ed="T" n="0367c02"/><span class="tx">光。學人上來請師祝聖。答云。常將日月爲</span>
<lb ed="T" n="0367c03"/><span class="tx">天眼但把須彌作壽山。進云。如是則皇風</span>
<lb ed="T" n="0367c04"/><span class="tx">永扇。佛日増輝。答云。灼然灼然。如是如是。進</span>
<lb ed="T" n="0367c05"/><span class="tx">云。祝聖已蒙親指示。別有因緣事若何。答</span>
<lb ed="T" n="0367c06"/><span class="tx">云。盡乾坤大地。只是一句。別有何事。進云。</span>
<lb ed="T" n="0367c07"/><span class="tx">嘗聞。如來大法付囑國王大臣有力檀那。如</span>
<lb ed="T" n="0367c08"/><span class="tx">來之意果實如何。答云。日照天臨。山長水遠。</span>
<lb ed="T" n="0367c09"/><span class="tx">進云。爲復。以是大法付囑國王大臣。受用</span>
<lb ed="T" n="0367c10"/><span class="tx">耶。護持耶。學人未委。請師明誨。答云。一點</span>
<lb ed="T" n="0367c11"/><span class="tx">水墨兩處成龍。進云。可謂一彩兩賽。著著</span>
<lb ed="T" n="0367c12"/><span class="tx">皆親。答云。憑陵大叫呼五白。雲在青天水</span>
<lb ed="T" n="0367c13"/><span class="tx">在缾。進云。又記得。東漢顯宗皇帝。嘗幸白</span>
<lb ed="T" n="0367c14"/><span class="tx">馬寺。此乃帝王幸於佛寺之初。乃至於今</span>
<lb ed="T" n="0367c15"/><span class="tx">日本太上天皇而幸玆寺。古之與今是同是</span>
<lb ed="T" n="0367c16"/><span class="tx">別。答云。一合乾坤上下齊。去來日月東西照。</span>
<lb ed="T" n="0367c17"/><span class="tx">進云。審如是則古乃上古之風規。今乃今時</span>
<lb ed="T" n="0367c18"/><span class="tx">之樞要。答云。賺却上座。進云。古來之事則</span>
<lb ed="T" n="0367c19"/><span class="tx">且置。只如今日太上天皇入山。與師相見。</span>
<lb ed="T" n="0367c20"/><span class="tx">如何是相見底事。答云。輥芥過須彌。投針</span>
<lb ed="T" n="0367c21"/><span class="tx">下滄海。進云。尊貴得恁麼尊貴。綿密得恁</span>
<lb ed="T" n="0367c22"/><span class="tx">麼綿密。答云。黃閤簾垂風莫度。何人得見繍</span>
<lb ed="T" n="0367c23"/><span class="tx">鴛鴦。進云。林下道人補報乾坤。還有加於</span>
<lb ed="T" n="0367c24"/><span class="tx">此者也無。師召云。上座乃彈指一下。進云。</span>
<lb ed="T" n="0367c25"/><span class="tx">可謂是天人群生類皆承此恩力。師復彈指</span>
<lb ed="T" n="0367c26"/><span class="tx">一下。進云。雲從龍風從虎。聖人作萬物覩。</span>
<lb ed="T" n="0367c27"/><span class="tx">大衆證明。學人禮謝。答云。讃嘆也讃嘆。不</span>
<lb ed="T" n="0367c28"/><span class="tx">及師乃云。今日</span>
<lb ed="T" n="0367c29"/><span class="tx">太上天皇臨幸本寺。乃俾山僧陞于此座。</span>
<lb ed="T" n="0368a01"/><span class="tx">此座旣陞。合談何事。若夫顯佛祖之妙靈。</span>
<lb ed="T" n="0368a02"/><span class="tx">廓人天之幽跡。則玆太上天皇與今上皇帝</span>
<lb ed="T" n="0368a03"/><span class="tx">與天地合其德。日月合其明。含吐陰陽。</span>
<lb ed="T" n="0368a04"/><span class="tx">亭毒黎庶。以此一德統彼萬機。乃至爲此</span>
<lb ed="T" n="0368a05"/><span class="tx">寶坊作功德主。飛樓湧殿。嵯峨碧雲紫霧之</span>
<lb ed="T" n="0368a06"/><span class="tx">中。梵侶玄徒。優遊玉燭金輪之下。鎖春亭</span>
<lb ed="T" n="0368a07"/><span class="tx">畔。千年翠柳常榮。愈好階前。萬歳青松不</span>
<lb ed="T" n="0368a08"/><span class="tx">老。堯風與祖風幷扇。舜日與佛日長明。</span>
<lb ed="T" n="0368a09"/><span class="tx">自於往昔。至於卽今主伴同參。人天交渉</span>
<lb ed="T" n="0368a10"/><span class="tx">恢恢焉晃晃焉。常在見聞之中。迴出思議之</span>
<lb ed="T" n="0368a11"/><span class="tx">表。是爲殊勝中之殊勝。奇特中之奇特。到</span>
<lb ed="T" n="0368a12"/><span class="tx">者裏。須知。衲僧門下。有不卽奇特而見</span>
<lb ed="T" n="0368a13"/><span class="tx">殊勝。不離殊勝而見奇特。正恁麼時。截斷</span>
<lb ed="T" n="0368a14"/><span class="tx">群機。如何話會。竪起拂子云。天高群象正。</span>
<lb ed="T" n="0368a15"/><span class="tx">海闊百川朝。乃叙謝云。山僧梵僊。恭惟太</span>
<lb ed="T" n="0368a16"/><span class="tx">上天皇陛下。聖極眞諦。廣闢度門。宅性元</span>
<lb ed="T" n="0368a17"/><span class="tx">機。頤神禪奧。乃爲本寺檀那大功德主。由</span>
<lb ed="T" n="0368a18"/><span class="tx">是。昨奉宣制。俾董玆山。無所取材。不勝</span>
<lb ed="T" n="0368a19"/><span class="tx">惶愧。玆又伏承。鑾輿幸顧。泉石光輝。顧此</span>
<lb ed="T" n="0368a20"/><span class="tx">輕微。將何補報。躋陞此座。擧唱宗乘。所萃</span>
<lb ed="T" n="0368a21"/><span class="tx">鴻因。祝延睿筭。第愧語乏文藻。塵瀆聖</span>
<lb ed="T" n="0368a22"/><span class="tx">聽。下情不勝惶恐屛營之至。伏惟天鑒</span>
<lb ed="T" n="0368a23"/><span class="tx">復擧。宋孝宗皇帝。駕幸靈隱寺御方丈見</span>
<lb ed="T" n="0368a24"/><span class="tx">其主僧佛海慧遠禪師畫像。問曰。是誰。遠</span>
<lb ed="T" n="0368a25"/><span class="tx">曰。山僧陋質。學者寫以求賛。上曰。此是畫</span>
<lb ed="T" n="0368a26"/><span class="tx">底。那個是眞底。遠鞠躬曰。春氣和融。恭惟。</span>
<lb ed="T" n="0368a27"/><span class="tx">聖躬萬福。上大笑。拈云。天子爲法求人。禪</span>
<lb ed="T" n="0368a28"/><span class="tx">師忘軀爲國。若非告往知來。未免轉南</span>
<lb ed="T" n="0368a29"/><span class="tx">作北。古旣如此。今豈不然。畢竟如何。遊乎</span>
<lb ed="T" n="0368b01"/><span class="tx">聖人之門者難爲言</span>
<lb ed="T" n="0368b02"/><span class="tx">上堂。大衆。昨日。豈不是</span>
<lb ed="T" n="0368b03"/><span class="tx">太上天皇。臨幸玆山。撾鼓陞堂。悚動一切</span>
<lb ed="T" n="0368b04"/><span class="tx">所有。禪道佛法。悉已罄盡。至於今日。復何</span>
<lb ed="T" n="0368b05"/><span class="tx">言哉。下座</span>
<lb ed="T" n="0368b06"/><span class="tx">上堂。晝昇兜率。夜降閻浮。是人知有。作麼</span>
<lb ed="T" n="0368b07"/><span class="tx">生是手擎日月底句。良久云。晒䀶皮草</span>
<lb ed="T" n="0368b08"/><span class="tx">上堂。出家何所圖。欲取菩提道。菩提樹本</span>
<lb ed="T" n="0368b09"/><span class="tx">高。摧作滋蔓草。滋蔓不可圖。菩提成煩惱。</span>
<lb ed="T" n="0368b10"/><span class="tx">拈拄杖卓一下喝一喝</span>
<lb ed="T" n="0368b11"/><span class="tx">上堂。松源和尙云。敗壞多年苕帚椿。等閑拈</span>
<lb ed="T" n="0368b12"/><span class="tx">起定宗綱。者般標格天然別。不比諸方孟八</span>
<lb ed="T" n="0368b13"/><span class="tx">郞。南禪則不然。敗壞多年莒帚柄。等閑拈起</span>
<lb ed="T" n="0368b14"/><span class="tx">綱宗定。觸著南辰北斗翻。一二三四沒遮欄</span>
<lb ed="T" n="0368b15"/><span class="tx">上堂。山僧思量幾件事。鉏麑觸槐迷封。豫讓</span>
<lb ed="T" n="0368b16"/><span class="tx">漆身呑炭。陳榑枉臥華山。范蠡徒泛五湖。</span>
<lb ed="T" n="0368b17"/><span class="tx">乃至壺公日日裏閙市中走却向人道。蟻子</span>
<lb ed="T" n="0368b18"/><span class="tx">不食鐵。冬瓜直儱侗</span>
<lb ed="T" n="0368b19"/><span class="tx">上堂。阿難雙足越坑。迦葉聆箏起舞。以拄</span>
<lb ed="T" n="0368b20"/><span class="tx">杖卓一下。牛羊無角。兎馬有角。喝</span>
<lb ed="T" n="0368b21"/><span class="tx">謝首座上堂。拈拄杖卓一下云。較些子較</span>
<lb ed="T" n="0368b22"/><span class="tx">些子。且道。較箇甚麼。五蘊身田主祕密。金</span>
<lb ed="T" n="0368b23"/><span class="tx">剛體相共唱謳歌。盞子撲落地。喜美低頭。</span>
<lb ed="T" n="0368b24"/><span class="tx">拾得陳蒲鞋。却是靈樹香奩子。聽取一頌。</span>
<lb ed="T" n="0368b25"/><span class="tx">行盡江南數百州。鐵鞋無底賦歸休。西風一</span>
<lb ed="T" n="0368b26"/><span class="tx">夜吹人冷。夢見黃河徹底流</span>
<lb ed="T" n="0368b27"/><span class="tx">上堂。心隨萬境轉。轉處實能幽。乞兒遇餿</span>
<lb ed="T" n="0368b28"/><span class="tx">飯。百鳥相喧啾。一二三三二一。雨落不上</span>
<lb ed="T" n="0368b29"/><span class="tx">天。日輪海中出</span>
<lb ed="T" n="0368c01"/><span class="tx">一日師乘轎從廊下過。有一人似僧非</span>
<lb ed="T" n="0368c02"/><span class="tx">僧。於書記寮掲簾曲躬而出。向師拍手。口</span>
<lb ed="T" n="0368c03"/><span class="tx">作㘞聲。師急回首。一顧卽歸方丈。以紙作</span>
<lb ed="T" n="0368c04"/><span class="tx">藥帖。拾生臺上飯數顆。置其内。於帖上作</span>
<lb ed="T" n="0368c05"/><span class="tx">此<graphic url="../figure/80/80_2554_0368c05_1.png"/><!--img src="figure/80/80_2554_0368c05_1.jpg" alt="IMAGE"-->。令行者送與之</span>
<lb ed="T" n="0368c06"/><span class="tx">開爐謝都寺上堂。今日開爐諸方便道火爐</span>
<lb ed="T" n="0368c07"/><span class="tx">闊多少。古鏡又如何。世界又怎底。南禪則不</span>
<lb ed="T" n="0368c08"/><span class="tx">然。晨朝庫司都寺報道。僧堂冷灰裏撥出黃</span>
<lb ed="T" n="0368c09"/><span class="tx">金。直得人人額頭汗出灼然。汝等諸人是作</span>
<lb ed="T" n="0368c10"/><span class="tx">麼生受用。撃拂子下座</span>
<lb ed="T" n="0368c11"/><span class="tx">達磨祖忌拈香自從五葉一花開。橫出孫枝</span>
<lb ed="T" n="0368c12"/><span class="tx">遍九垓。無地卓錐。仙上座。靈苗拈向火中</span>
<lb ed="T" n="0368c13"/><span class="tx">栽</span>
<lb ed="T" n="0368c14"/><span class="tx">洞首座出世龍門上堂。二千年後佛兒孫。箇</span>
<lb ed="T" n="0368c15"/><span class="tx">箇搖乾復蕩坤。畢竟爲霖爲雨去。最初一</span>
<lb ed="T" n="0368c16"/><span class="tx">歩上龍門</span>
<lb ed="T" n="0368c17"/><span class="tx">上堂。萬象之中獨露身。黃金作面眼如鈴。</span>
<lb ed="T" n="0368c18"/><span class="tx">三街六市長招手。盡力高聲喚不譍。喚得譍。</span>
<lb ed="T" n="0368c19"/><span class="tx">諾。作麼作麼。喫茶</span>
<lb ed="T" n="0368c20"/><span class="tx">上堂。正當今日。虛空降生。直得頷下眉毛。日</span>
<lb ed="T" n="0368c21"/><span class="tx">長八尺。額上毫光。夜舒千丈。竪起拂子云</span>
<lb ed="T" n="0368c22"/><span class="tx">還見麼喝</span>
<lb ed="T" n="0368c23"/><span class="tx">歸雲院。南院國師三十三年忌辰。請普說。拈</span>
<lb ed="T" n="0368c24"/><span class="tx">香云。此香得金剛堅固之力。植梵苑結花</span>
<lb ed="T" n="0368c25"/><span class="tx">果之繁昌。具虛空廣大之心。化帝居成叢</span>
<lb ed="T" n="0368c26"/><span class="tx">林之欝密。康永四年四月初二日。恭値前住</span>
<lb ed="T" n="0368c27"/><span class="tx">當山第二代。鼎建玆寺勅諡南院國師。入般</span>
<lb ed="T" n="0368c28"/><span class="tx">𣵀槃三十三年遠忌之辰。爇向爐中。奉爲</span>
<lb ed="T" n="0368c29"/><span class="tx">眞慈増崇品位者。伏願。再現人間之瑞。重</span>
<lb ed="T" n="0369a01"/><span class="tx">回劫外之春。遂就座云。十方薄伽梵。一路</span>
<lb ed="T" n="0369a02"/><span class="tx">𣵀槃門。乾峯路頭則且置。雲門扇子𨁝跳上</span>
<lb ed="T" n="0369a03"/><span class="tx">天。築著釋迦老子鼻孔。卽今化作拂子却</span>
<lb ed="T" n="0369a04"/><span class="tx">在者裏。直得南院國師呵呵大笑。正與麼時。</span>
<lb ed="T" n="0369a05"/><span class="tx">還有相見者麼。僧問。三十三年瞬息過。無</span>
<lb ed="T" n="0369a06"/><span class="tx">人說法利裟婆。國師入滅何嘗滅。明月清風</span>
<lb ed="T" n="0369a07"/><span class="tx">有許多。學人上來。乞師指示。答云。大衆見</span>
<lb ed="T" n="0369a08"/><span class="tx">儞問。進云。一句了然超百億。學人未會請重</span>
<lb ed="T" n="0369a09"/><span class="tx">分。答云。明月卽非明月。清風但是清風。進</span>
<lb ed="T" n="0369a10"/><span class="tx">云。此事且止。記得。昔日大唐有南院和尙。</span>
<lb ed="T" n="0369a11"/><span class="tx">今此日本有南院國師。大唐日本是同是別。</span>
<lb ed="T" n="0369a12"/><span class="tx">答云。天高東南地傾西北。進云。承聞。大唐</span>
<lb ed="T" n="0369a13"/><span class="tx">南院和尙曾有言曰。赤肉團上。壁立千仭。如</span>
<lb ed="T" n="0369a14"/><span class="tx">何是壁立千仭。答云。斫額望不及。進云。時有</span>
<lb ed="T" n="0369a15"/><span class="tx">僧問。赤肉團上壁立千仭。豈不是。和尙道。</span>
<lb ed="T" n="0369a16"/><span class="tx">院曰。是。僧便掀倒禪床。此意如何。答云。嚇</span>
<lb ed="T" n="0369a17"/><span class="tx">殺人。進云。院云。者瞎驢亂做。僧擬議。南院</span>
<lb ed="T" n="0369a18"/><span class="tx">便打又作麼生。答云。彼此得人憎。進云。此事</span>
<lb ed="T" n="0369a19"/><span class="tx">復且止。又記得。僧問。如何是無相𣵀槃。院</span>
<lb ed="T" n="0369a20"/><span class="tx">云。前三點後三點。如何是前三點。後三點。答</span>
<lb ed="T" n="0369a21"/><span class="tx">云。鐵圍山上泥牛孔。明月堂前舞柘枝。進</span>
<lb ed="T" n="0369a22"/><span class="tx">云。僧云。無相𣵀槃。請師證照。未審。者僧見</span>
<lb ed="T" n="0369a23"/><span class="tx">箇甚麼便請證照。答云。狗咬蚤。進云。院云。</span>
<lb ed="T" n="0369a24"/><span class="tx">三點前三點後。又且如何。答云。傾盡此時</span>
<lb ed="T" n="0369a25"/><span class="tx">心。進云。若據學人見處。正是前箭輕後箭</span>
<lb ed="T" n="0369a26"/><span class="tx">深。未審。師意如何。答云。半是半不是。進云。</span>
<lb ed="T" n="0369a27"/><span class="tx">只如今日忽有問。和尙如何是南院國師無</span>
<lb ed="T" n="0369a28"/><span class="tx">相𣵀槃。未審。如何祇對。答云。前三三後三</span>
<lb ed="T" n="0369a29"/><span class="tx">三。進云。承古有言。有伴則來。只如今日。南</span>
<lb ed="T" n="0369b01"/><span class="tx">院國師十方諸佛諸代祖師。皆是其伴。未審。</span>
<lb ed="T" n="0369b02"/><span class="tx">還來也無。答云。兄弟添十字。進云。不因今</span>
<lb ed="T" n="0369b03"/><span class="tx">日節他日定難逢。大衆證明。學人禮謝。答</span>
<lb ed="T" n="0369b04"/><span class="tx">云。且莫草草。乃云。前三三後三三。兄弟添</span>
<lb ed="T" n="0369b05"/><span class="tx">十字。二儀同一龕。如是見徹。如是了知。黃</span>
<lb ed="T" n="0369b06"/><span class="tx">金作骨。白玉爲衣。清風浩浩兮北往南來。白</span>
<lb ed="T" n="0369b07"/><span class="tx">雲片片兮朝出暮歸。是謂南院國師入般𣵀</span>
<lb ed="T" n="0369b08"/><span class="tx">槃。三十三年以後。正當今日。重爲一切有</span>
<lb ed="T" n="0369b09"/><span class="tx">情無情。人天弟子。祖佛賢聖之故。向拂子</span>
<lb ed="T" n="0369b10"/><span class="tx">頭上現大人相。宣示正法。開闡宗乘底時</span>
<lb ed="T" n="0369b11"/><span class="tx">節。直得三光電卷。六合雷奔。於是如上諸</span>
<lb ed="T" n="0369b12"/><span class="tx">聖諸賢。祖佛弟子。人天有情無情。悉獲無量</span>
<lb ed="T" n="0369b13"/><span class="tx">不可思議三昧。卽今坐立儼然。各各放無量</span>
<lb ed="T" n="0369b14"/><span class="tx">不可思議光明。遞相交貫。如帝網珠。各相照</span>
<lb ed="T" n="0369b15"/><span class="tx">耀。各不自知。以其不自知故。於三昧不</span>
<lb ed="T" n="0369b16"/><span class="tx">滯三昧。於宗乘超越宗乘。於正法穿道</span>
<lb ed="T" n="0369b17"/><span class="tx">正法。千眼頓開。九霄絶翳。大乘旣見如是。</span>
<lb ed="T" n="0369b18"/><span class="tx">於此光明之中。還見國師。也無。竪起拂子</span>
<lb ed="T" n="0369b19"/><span class="tx">云。面如滿月目如蓮。天上人間咸恭敬。復</span>
<lb ed="T" n="0369b20"/><span class="tx">云。南院國師遷化三十三年。諸大弟子。以命</span>
<lb ed="T" n="0369b21"/><span class="tx">山僧陞座。發揚其無量劫來。乃至三十三</span>
<lb ed="T" n="0369b22"/><span class="tx">年潜德幽光。所謂看讀五部大乘經。諸經已</span>
<lb ed="T" n="0369b23"/><span class="tx">是具陳。首曰華嚴。卽如釋迦老子。在摩竭</span>
<lb ed="T" n="0369b24"/><span class="tx">提國阿蘭若法菩提場中。始成正覺。智入三</span>
<lb ed="T" n="0369b25"/><span class="tx">世悉皆平等。其身充滿一切世間。其音普</span>
<lb ed="T" n="0369b26"/><span class="tx">順十方國土。譬如虛空具含衆像。於諸境</span>
<lb ed="T" n="0369b27"/><span class="tx">界無所分別。又如虛空普遍一切於諸國</span>
<lb ed="T" n="0369b28"/><span class="tx">土平等隨入。豈不是當仁潜德幽光至於</span>
<lb ed="T" n="0369b29"/><span class="tx">不離一切。菩提樹下向普光明殿上昇須彌</span>
<lb ed="T" n="0369c01"/><span class="tx">頂。於忉利天宮。自於首說世主妙嚴。至十</span>
<lb ed="T" n="0369c02"/><span class="tx">住。不離一切菩提樹下。及須彌頂。而向夜</span>
<lb ed="T" n="0369c03"/><span class="tx">摩天宮。自說十住。至說十行。不離一切菩</span>
<lb ed="T" n="0369c04"/><span class="tx">提樹下。及須彌頂。夜摩天宮。而往兜率陀</span>
<lb ed="T" n="0369c05"/><span class="tx">天。自十行至說十回向。不離兜率陀天。而</span>
<lb ed="T" n="0369c06"/><span class="tx">詣他化自在天宮。說十地。不離他化自在</span>
<lb ed="T" n="0369c07"/><span class="tx">天宮。乃復於摩竭提國普光明殿。自十地</span>
<lb ed="T" n="0369c08"/><span class="tx">至說如來出現。及離世間。不離摩竭。而向</span>
<lb ed="T" n="0369c09"/><span class="tx">室羅筏國逝多林給孤獨園大莊嚴重閣。入</span>
<lb ed="T" n="0369c10"/><span class="tx">不可說佛刹微塵數神變海。及種種三昧。乃</span>
<lb ed="T" n="0369c11"/><span class="tx">至說入法界。豈不是當仁潜德幽光。然若乃</span>
<lb ed="T" n="0369c12"/><span class="tx">廣說又及諸部。則窮劫不盡。不如略說。乃</span>
<lb ed="T" n="0369c13"/><span class="tx">至靈山拈一枝花。迦葉爲之破顏。達磨道箇</span>
<lb ed="T" n="0369c14"/><span class="tx">不識。二祖禮三拜。依位而立。六祖菩提無</span>
<lb ed="T" n="0369c15"/><span class="tx">樹明鏡非臺。臨濟喫六十拄杖如蒿枝拂</span>
<lb ed="T" n="0369c16"/><span class="tx">相似。於是而下三傳。乃有與國師同號之</span>
<lb ed="T" n="0369c17"/><span class="tx">者。譬如上古威音王佛滅盡之後。復有佛</span>
<lb ed="T" n="0369c18"/><span class="tx">出。亦號威音王。如是有二萬億佛皆同一</span>
<lb ed="T" n="0369c19"/><span class="tx">號。乃至三十億佛同名釋迦。八億同名然</span>
<lb ed="T" n="0369c20"/><span class="tx">燈。三億同名弗沙。九億同名迦葉。六萬同</span>
<lb ed="T" n="0369c21"/><span class="tx">名燈明。一萬八千同名娑羅王。一萬七千同</span>
<lb ed="T" n="0369c22"/><span class="tx">名度彼岸。一萬五千同名日佛。二千同名</span>
<lb ed="T" n="0369c23"/><span class="tx">憍陳如。六千同名龍佛。一千同名紫幢。五</span>
<lb ed="T" n="0369c24"/><span class="tx">百同名蓮華上。六十四同名螺髻。如是同</span>
<lb ed="T" n="0369c25"/><span class="tx">名同號。不可勝數。彼卽此也。此卽彼也。豈</span>
<lb ed="T" n="0369c26"/><span class="tx">有二人。所謂與師同號者。卽適間禪客所</span>
<lb ed="T" n="0369c27"/><span class="tx">謂大唐南院和尙是也。此所謂前佛後佛。同</span>
<lb ed="T" n="0369c28"/><span class="tx">一號耳。適間禪客以其兩則因緣設問。亦是</span>
<lb ed="T" n="0369c29"/><span class="tx">應時應節。問得甚好。大凡參禪古德所謂</span>
<lb ed="T" n="0370a01"/><span class="tx">如雞抱卵暖氣相接。時節到來。至於宗師</span>
<lb ed="T" n="0370a02"/><span class="tx">與之提撕決擇。啐啄同時。霍然悟去耳。然雖</span>
<lb ed="T" n="0370a03"/><span class="tx">如是。又不如是。不如是中却如是。却如</span>
<lb ed="T" n="0370a04"/><span class="tx">是中鷂子已過西天。是故南院和尙復有示</span>
<lb ed="T" n="0370a05"/><span class="tx">衆云。諸方只具啐啄同時眼。不具啐啄同</span>
<lb ed="T" n="0370a06"/><span class="tx">時用。看他無風起浪。有僧便問。如何是晬</span>
<lb ed="T" n="0370a07"/><span class="tx">啄同時用。蚊子上鐵牛。院云。作家不啐啄。</span>
<lb ed="T" n="0370a08"/><span class="tx">啐啄同時失。是甚麼心行。前言何在三頭兩</span>
<lb ed="T" n="0370a09"/><span class="tx">面。何不便用。且道。用箇甚麼。僧云。未是學</span>
<lb ed="T" n="0370a10"/><span class="tx">人問處。且看。院云。儞問處作麼生來也。僧</span>
<lb ed="T" n="0370a11"/><span class="tx">云。失。也使拍盲。院便打。定業難逃。僧不</span>
<lb ed="T" n="0370a12"/><span class="tx">肯。爭奈何。正當恁麼時。且道。鷂子又在甚</span>
<lb ed="T" n="0370a13"/><span class="tx">麼處。其僧後到雲門會下聞。有二僧。擧此</span>
<lb ed="T" n="0370a14"/><span class="tx">話。一人云。當時南院棒折那。其僧忽然契</span>
<lb ed="T" n="0370a15"/><span class="tx">悟。遂回省覲。院已圓寂。乃謁風穴。穴一見</span>
<lb ed="T" n="0370a16"/><span class="tx">便認得。乃問。上座莫是。當時先師會中問</span>
<lb ed="T" n="0370a17"/><span class="tx">啐啄同時話底僧麼。云是。穴云。儞當時作麼</span>
<lb ed="T" n="0370a18"/><span class="tx">生會。云。某當時如在燈影裏行相似。穴云。</span>
<lb ed="T" n="0370a19"/><span class="tx">儞會也。翠岩眞出風穴語云。當時待他擬</span>
<lb ed="T" n="0370a20"/><span class="tx">祗對。坐具劈口槭。天封成云。風穴當時待他</span>
<lb ed="T" n="0370a21"/><span class="tx">祗對便與本分草料會麼。眞金曾百煉。入</span>
<lb ed="T" n="0370a22"/><span class="tx">火轉鮮明。山僧謂。當時風穴正是將者僧</span>
<lb ed="T" n="0370a23"/><span class="tx">碓搗磨。磨又復挽遶須彌山百匝。然後置之</span>
<lb ed="T" n="0370a24"/><span class="tx">鐵床。令其蘇醒眼開底時節。翠岩天封雖則</span>
<lb ed="T" n="0370a25"/><span class="tx">赤心片片。大似但見錐頭利不見鑿頭方。</span>
<lb ed="T" n="0370a26"/><span class="tx">未免傍觀者哂。且道。哂箇甚麼。哂道後五百</span>
<lb ed="T" n="0370a27"/><span class="tx">世。被仙上座檢點。然則也是山僧罪過。更後</span>
<lb ed="T" n="0370a28"/><span class="tx">五百世有仙上座出。亦須具眼始得。所以參</span>
<lb ed="T" n="0370a29"/><span class="tx">禪須具參禪眼。豈似尋常瞎鼓椎撞者。嵩</span>
<lb ed="T" n="0370b01"/><span class="tx">山破竈墮。雨打梨花蛺蝶飛。然則下坡不</span>
<lb ed="T" n="0370b02"/><span class="tx">走。快便難逢。旣是堂頭和尙及天龍眞如。</span>
<lb ed="T" n="0370b03"/><span class="tx">與諸西堂和尙幷本寺諸方諸大龍象。非常</span>
<lb ed="T" n="0370b04"/><span class="tx">大衆在此。各有超佛越祖之作。悉具透關</span>
<lb ed="T" n="0370b05"/><span class="tx">眼者。不謂土曠人稀。相逢者少。復有一段</span>
<lb ed="T" n="0370b06"/><span class="tx">因緣。亦是參禪者之大節。乃是諸大禪師。熟</span>
<lb ed="T" n="0370b07"/><span class="tx">識者試擧之。然後學亦便至者。亦有未者。</span>
<lb ed="T" n="0370b08"/><span class="tx">未者宜當諦審。至者共爲明證。張無盡一</span>
<lb ed="T" n="0370b09"/><span class="tx">生參禪。東林總禪師以其類已。乃印可之。</span>
<lb ed="T" n="0370b10"/><span class="tx">洎被兜率悅禪師拶之去不得。問。其於佛</span>
<lb ed="T" n="0370b11"/><span class="tx">祖言敎有少疑者否。曰有疑。香嚴獨脚頌。</span>
<lb ed="T" n="0370b12"/><span class="tx">及德山托鉢話。頌曰。子啐母啄。子覺無殼。</span>
<lb ed="T" n="0370b13"/><span class="tx">子母俱亡。應緣不錯。同道唱和。妙云獨脚。</span>
<lb ed="T" n="0370b14"/><span class="tx">且道。與前因緣是同是別。蓋尋常謂此事</span>
<lb ed="T" n="0370b15"/><span class="tx">如雞抱卵相似。前已略言。恰恰當其時節。</span>
<lb ed="T" n="0370b16"/><span class="tx">子啐一聲。母啄一下。卽時透出其殼。子母相</span>
<lb ed="T" n="0370b17"/><span class="tx">見。前呼後應。飛行自在。無往不至也。以此</span>
<lb ed="T" n="0370b18"/><span class="tx">譬喩說與初心之人。莫不悉皆點頭嚥唾。</span>
<lb ed="T" n="0370b19"/><span class="tx">以謂無出於此。而香嚴却反箇舌頭轉來。</span>
<lb ed="T" n="0370b20"/><span class="tx">乃曰。子母俱亡。應緣不錯。此乃正是前南院</span>
<lb ed="T" n="0370b21"/><span class="tx">示衆之註疏耳。旣云子母俱亡。却言應緣不</span>
<lb ed="T" n="0370b22"/><span class="tx">錯。是何謂耶。張無盡於此疑之。總禪師一</span>
<lb ed="T" n="0370b23"/><span class="tx">時道重當世。以符遠法師七百年前讖記。</span>
<lb ed="T" n="0370b24"/><span class="tx">爲肉身菩薩。以革東林爲禪。住後衆盈七</span>
<lb ed="T" n="0370b25"/><span class="tx">百。毎方丈夜有白光。天香郁然。其祥瑞又如</span>
<lb ed="T" n="0370b26"/><span class="tx">此。非肉身菩薩。道德所致。豈有是也。然其</span>
<lb ed="T" n="0370b27"/><span class="tx">禪亦只在子覺無殼之上。與張無盡未見</span>
<lb ed="T" n="0370b28"/><span class="tx">兜率時類乎。其別有方便乎。當知至人出</span>
<lb ed="T" n="0370b29"/><span class="tx">興。乃至佯聾詐啞。百千方便。而又豈知其</span>
<lb ed="T" n="0370c01"/><span class="tx">非方便也。唐宣宗問京兆薦福弘辯禪師。</span>
<lb ed="T" n="0370c02"/><span class="tx">何名方便。對曰方便者隱實覆相權巧之</span>
<lb ed="T" n="0370c03"/><span class="tx">門也。以接中下。曲施誘迪。謂之方便。設爲</span>
<lb ed="T" n="0370c04"/><span class="tx">上根捨方便。但說無上道者。斯亦方便之</span>
<lb ed="T" n="0370c05"/><span class="tx">談。以至祖師玄言忘功絶謂無出方便之</span>
<lb ed="T" n="0370c06"/><span class="tx">跡。山僧毎以此言爲當。是故南院香嚴亦</span>
<lb ed="T" n="0370c07"/><span class="tx">無過一方便耳。又豈特東林而已。然頌謂。</span>
<lb ed="T" n="0370c08"/><span class="tx">子母俱亡。應緣不錯。同道唱和。妙云。獨脚。</span>
<lb ed="T" n="0370c09"/><span class="tx">亦是忒殺慈悲之故。遂成落草之談。亦未甚</span>
<lb ed="T" n="0370c10"/><span class="tx">稱山僧意在。何故爲其但是爲人註解。引</span>
<lb ed="T" n="0370c11"/><span class="tx">人情解。牽人入草耳。抑且一覽之間。其意</span>
<lb ed="T" n="0370c12"/><span class="tx">已盡。別無涵畜蘊藉。張公於此雖疑。而悟</span>
<lb ed="T" n="0370c13"/><span class="tx">終不入深。當時以托鉢話作頌呈兜率。</span>
<lb ed="T" n="0370c14"/><span class="tx">兜率謂其深悟。說偈證之也。是隨樓搜。然</span>
<lb ed="T" n="0370c15"/><span class="tx">山僧嘗觀古今在家之流。入吾家閫域。得</span>
<lb ed="T" n="0370c16"/><span class="tx">吾家滋味。有所述作以護法。者漢牟子理</span>
<lb ed="T" n="0370c17"/><span class="tx">惑論。及宋此公護法論。嘗亦自品量之。理惑</span>
<lb ed="T" n="0370c18"/><span class="tx">則文精而理至。莫出其右。護法論則差有</span>
<lb ed="T" n="0370c19"/><span class="tx">衲僧氣息矣。然當牟子時。大敎始來。未甚</span>
<lb ed="T" n="0370c20"/><span class="tx">顯發。梵僧初至。纔十數輩。梵典唯小乘敎。僅</span>
<lb ed="T" n="0370c21"/><span class="tx">五百餘卷耳。大乘諸經皆所未到。而況禪乎。</span>
<lb ed="T" n="0370c22"/><span class="tx">而牟子精至切當若是。豈古佛化身也歟。又</span>
<lb ed="T" n="0370c23"/><span class="tx">獨脚頌。若據愚意。於俱亡字下。略去十一</span>
<lb ed="T" n="0370c24"/><span class="tx">字。唯用一箇錯字。豈不妙哉。然若但用一</span>
<lb ed="T" n="0370c25"/><span class="tx">箇錯字。見者又便謂因錯。乃子母俱亡耳。若</span>
<lb ed="T" n="0370c26"/><span class="tx">此見之。又是苦哉。佛陀耶。然則靈利漢。終</span>
<lb ed="T" n="0370c27"/><span class="tx">不如是。一見便見。未必不眼睛卓竪。然彼</span>
<lb ed="T" n="0370c28"/><span class="tx">也方便。此也方便。古亦方便。今亦方便。威音</span>
<lb ed="T" n="0370c29"/><span class="tx">王佛。一方便也。釋迦老子一方便也。西天四</span>
<lb ed="T" n="0371a01"/><span class="tx">七東土二三。乃至前南院和尙。至今南院國</span>
<lb ed="T" n="0371a02"/><span class="tx">師。始以母氏夢雪頂老僧持金字般若心</span>
<lb ed="T" n="0371a03"/><span class="tx">經與之卽娠。至於誕生。住世五十三年。役</span>
<lb ed="T" n="0371a04"/><span class="tx">土木成叢林。一坐道場二十四載。晨昏與</span>
<lb ed="T" n="0371a05"/><span class="tx">龜山上皇酬酢。臨終之際。翠竹變白及辭</span>
<lb ed="T" n="0371a06"/><span class="tx">世乃說偈曰。一躍躍翻黃鶴樓。一拳拳倒鸚</span>
<lb ed="T" n="0371a07"/><span class="tx">鵡洲。臨行一著元無別。黃鶴樓前鸚鵡洲。又</span>
<lb ed="T" n="0371a08"/><span class="tx">後二十餘載。後醍醐天皇親染宸翰。勅諡南</span>
<lb ed="T" n="0371a09"/><span class="tx">院國師。乃至今日諸大弟子命山僧陞于此</span>
<lb ed="T" n="0371a10"/><span class="tx">座。以發國師潜德幽光。皆方便也。更聽一</span>
<lb ed="T" n="0371a11"/><span class="tx">頌。三十三年無量劫。威音王佛釋迦文。古南</span>
<lb ed="T" n="0371a12"/><span class="tx">院也今南院。總是渠儂後世孫</span>
<lb ed="T" n="0371a13"/><span class="tx">南禪禪寺語錄</span><note place="inline">終</note>
<lb ed="T" n="0371a14"/><span class="tx">　　智者禪寺首座比丘正忠助鈔拾兩</span>
<lb ed="T" n="0371a15"/><span class="tx">西齋楚石和尙助河西段子二丈四尺小麥</span>
<lb ed="T" n="0371a16"/><span class="tx">二石</span>
<lb ed="T" n="0371a17"/><span class="tx">千佛慈雲師姪比丘祖灊助銅錢二十五貫</span>
<lb ed="T" n="0371a18"/>
<lb ed="T" n="0371a19"/><span class="tx">四明竺仙和尙住眞如禪寺語錄</span>
<lb ed="T" n="0371a20"/><span class="tx">　　侍者裔印海壽等編</span>
<lb ed="T" n="0371a21"/><span class="tx">師。於貞和二年丙戌二月。自南禪東堂受</span>
<lb ed="T" n="0371a22"/><span class="tx">請。初六日入寺。指山門云。眞如界内。地闊</span>
<lb ed="T" n="0371a23"/><span class="tx">天高。佛事門中。雲行雨施</span>
<lb ed="T" n="0371a24"/><span class="tx">祖堂。赤縣神州。有大乘器。十萬流沙。一滴</span>
<lb ed="T" n="0371a25"/><span class="tx">海水</span>
<lb ed="T" n="0371a26"/><span class="tx">據室。拈拄杖云。一抹紅霞。千重錦障。萬里</span>
<lb ed="T" n="0371a27"/><span class="tx">無雲。當軒者誰。須彌山向者裏倒卓。帝釋</span>
<lb ed="T" n="0371a28"/><span class="tx">殿上則且置。海龍宮内道將一句來。指法座。</span>
<lb ed="T" n="0371a29"/><span class="tx">向上一路。不在此上。且道。在甚處。便登。祝｣</span>
<lb ed="T" n="0371b01"/><span class="tx">聖畢。次拈大檀那二位將軍香。伏願。同氣連</span>
<lb ed="T" n="0371b02"/><span class="tx">枝。開優曇華於棣蕚。如手若足。發般若智</span>
<lb ed="T" n="0371b03"/><span class="tx">於天倫。蔕固根深。天長地久</span>
<lb ed="T" n="0371b04"/><span class="tx">次拈本寺檀那香。高德如山。深心似海。側</span>
<lb ed="T" n="0371b05"/><span class="tx">布黃金於大地。遍敷碧瓦於虛空。悟上乘</span>
<lb ed="T" n="0371b06"/><span class="tx">禪見十方佛</span>
<lb ed="T" n="0371b07"/><span class="tx">又拈香云。此香奉爲古林大和尙。且道。還</span>
<lb ed="T" n="0371b08"/><span class="tx">有事也無。有金陵市上相逢。扶桑國裏說話。</span>
<lb ed="T" n="0371b09"/><span class="tx">白槌罷云。新長老到者裏却不會。還有會</span>
<lb ed="T" n="0371b10"/><span class="tx">底麼。出來相見。僧問。萬國煙花二月春。忻</span>
<lb ed="T" n="0371b11"/><span class="tx">逢說法利生因。人人相見同歡笑。願乞垂慈</span>
<lb ed="T" n="0371b12"/><span class="tx">爲指陳。學人上來。請師祝賛。答云。一團紅</span>
<lb ed="T" n="0371b13"/><span class="tx">日上中天。鎔盡萬年山頂雪。進云。記得世尊</span>
<lb ed="T" n="0371b14"/><span class="tx">陞座。大衆纔集。文殊白槌云。諦觀法王法。法</span>
<lb ed="T" n="0371b15"/><span class="tx">王法如是。此意如何。答云。郭象註莊子。進</span>
<lb ed="T" n="0371b16"/><span class="tx">云。又記得。馬祖陞堂。百丈卷却拜席。又作</span>
<lb ed="T" n="0371b17"/><span class="tx">麼生。答云。莊子註郭象。進云。世尊馬祖則</span>
<lb ed="T" n="0371b18"/><span class="tx">且置。文殊百丈是一是二。答云。西天此土。進</span>
<lb ed="T" n="0371b19"/><span class="tx">云。向上一竅則不問。如何是眞如家風。答</span>
<lb ed="T" n="0371b20"/><span class="tx">云。七珍八寶莊巖。萬戸千門通透。進云。如</span>
<lb ed="T" n="0371b21"/><span class="tx">此則大開門戸耶。答云。玉殿半收金鎖澁。</span>
<lb ed="T" n="0371b22"/><span class="tx">幾人能見紫微君進云。天高群象正。海闊百</span>
<lb ed="T" n="0371b23"/><span class="tx">川朝。大衆證明。學人禮謝。答云。許儞道得十</span>
<lb ed="T" n="0371b24"/><span class="tx">成。乃至。問答旣固一期事畢更欲展拓。何太</span>
<lb ed="T" n="0371b25"/><span class="tx">勞煩。設使有能左手作方。右手作圓。眼數</span>
<lb ed="T" n="0371b26"/><span class="tx">飛鳥。耳節鳴鼓。然於箇事。何由提振。譬如</span>
<lb ed="T" n="0371b27"/><span class="tx">一尺之鏡能容萬里之天。維摩搏妙喜世界。</span>
<lb ed="T" n="0371b28"/><span class="tx">慈氏開遮那樓閣。直饒如是。向衲僧門下。</span>
<lb ed="T" n="0371b29"/><span class="tx">但喚作非時語。且作麼生。於本分上。通箇</span>
<lb ed="T" n="0371c01"/><span class="tx">消息。良久云。王令已行天下遍。將軍塞外</span>
<lb ed="T" n="0371c02"/><span class="tx">絶煙塵　復擧。南泉云。喚作如如。早是變</span>
<lb ed="T" n="0371c03"/><span class="tx">了。拈云。南泉但見錐頭利。不見鑿頭方。且</span>
<lb ed="T" n="0371c04"/><span class="tx">道。作麼生是變通底句。柳色黃金嫩。梨花白</span>
<lb ed="T" n="0371c05"/><span class="tx">雪香。玉樓巢翡翠。金殿鎖鴛鴦</span>
<lb ed="T" n="0371c06"/><span class="tx">當晚小參。鐘聲未鳴。鼓聲已響。正與麼時。</span>
<lb ed="T" n="0371c07"/><span class="tx">有何所作。僧問。青青翠竹是眞如。今古相傳</span>
<lb ed="T" n="0371c08"/><span class="tx">滿道途。學人上來。請師指示。答云。新長老聞</span>
<lb ed="T" n="0371c09"/><span class="tx">所未聞。進云。此事且置。向一毫端上現寶</span>
<lb ed="T" n="0371c10"/><span class="tx">王刹。坐微塵裏轉大法輪。是何人境界。答</span>
<lb ed="T" n="0371c11"/><span class="tx">云。山僧。進云。如何是一毫端寶王刹。師以</span>
<lb ed="T" n="0371c12"/><span class="tx">拂子示之云。看看。進云。如何是微塵裏大</span>
<lb ed="T" n="0371c13"/><span class="tx">法輪。師乃以拂子<anchor n="0371c1301" xml:id="10B160371c1301"></anchor>大作圓相云。還會麼。</span>
<lb ed="T" n="0371c14"/><span class="tx">進云。有水皆含月。無山不帶雲。答云。好</span>
<lb ed="T" n="0371c15"/><span class="tx">箇禪客。乃云。晨朝相見又黃昏。目撃之間道</span>
<lb ed="T" n="0371c16"/><span class="tx">已存。有甚家私更堪說。再煩槌鼓坐當軒。</span>
<lb ed="T" n="0371c17"/><span class="tx">雖然寧可長時立法。未宜一旦忘緣。相逢</span>
<lb ed="T" n="0371c18"/><span class="tx">盡是親朋。與我通其消息。撃拂子。只今又</span>
<lb ed="T" n="0371c19"/><span class="tx">是春將半。開遍東風幾樹花</span>
<lb ed="T" n="0371c20"/><span class="tx">佛𣵀槃上堂。菩提𣵀槃。眞如解脫。竪起拂</span>
<lb ed="T" n="0371c21"/><span class="tx">子云。總在山僧拂子頭上。三世諸佛被山</span>
<lb ed="T" n="0371c22"/><span class="tx">僧拂子呑却。花作花紅柳爲柳緑。諸人還</span>
<lb ed="T" n="0371c23"/><span class="tx">會麼。撃拂子一下</span>
<lb ed="T" n="0371c24"/><span class="tx">謝燒香侍者上堂。問訊燒香禮意勤。千言萬</span>
<lb ed="T" n="0371c25"/><span class="tx">語若爲陳。因思昔日靈山上。迦葉頭陀笑又</span>
<lb ed="T" n="0371c26"/><span class="tx">新</span>
<lb ed="T" n="0371c27"/><span class="tx">謝兩班上堂。僧問。如何是祖師西來意。答</span>
<lb ed="T" n="0371c28"/><span class="tx">云。致得上座問。進云。祖師未來時如何。答</span>
<lb ed="T" n="0371c29"/><span class="tx">云。致得上座不問。進云。來與未來時又作</span>
<lb ed="T" n="0372a01"/><span class="tx">麼生。答云。瞎。乃云小釋迦向天宮說法。大</span>
<lb ed="T" n="0372a02"/><span class="tx">似一片文章。然者文章雖一大藏敎如何詮</span>
<lb ed="T" n="0372a03"/><span class="tx">註。正恁麼時。直得楊岐和尙抛下栗棘蓬。</span>
<lb ed="T" n="0372a04"/><span class="tx">擲出金剛圈云。若也呑得一蓬百千萬億</span>
<lb ed="T" n="0372a05"/><span class="tx">蓬皆可呑下。透得一圈百千萬億圈皆可</span>
<lb ed="T" n="0372a06"/><span class="tx">透過。這箇作麼生註。不然山僧有箇道處。</span>
<lb ed="T" n="0372a07"/><span class="tx">良久下座</span>
<lb ed="T" n="0372a08"/><span class="tx">四月八上堂。今日佛誕生。竪起拂子云。卽</span>
<lb ed="T" n="0372a09"/><span class="tx">今在拂子頭。一手指天一手指地云。天上天</span>
<lb ed="T" n="0372a10"/><span class="tx">下唯我獨尊。撃拂子云。佛殿潑惡水去</span>
<lb ed="T" n="0372a11"/><span class="tx">小參。來朝結夏。今夜小參。千言萬語。不如</span>
<lb ed="T" n="0372a12"/><span class="tx">自力。盡大地是箇圓覺伽藍。結箇甚麼無</span>
<lb ed="T" n="0372a13"/><span class="tx">一毫非平等性智。參箇甚麼。人人頂天立</span>
<lb ed="T" n="0372a14"/><span class="tx">地。箇箇超佛越祖譬如水行於地。靡所不</span>
<lb ed="T" n="0372a15"/><span class="tx">在。及其發露爲池井江河。奔迸涌躍。沃日</span>
<lb ed="T" n="0372a16"/><span class="tx">滔天。無有一物不承其利。至於決之東</span>
<lb ed="T" n="0372a17"/><span class="tx">方則東流。決之西方則西流。亦皆在我。然</span>
<lb ed="T" n="0372a18"/><span class="tx">則無巨靈之力。莫能擘於太華。非大禹之</span>
<lb ed="T" n="0372a19"/><span class="tx">功。莫能疏於九河。與麼說話也是頭上安</span>
<lb ed="T" n="0372a20"/><span class="tx">頭。且道。是作麼生。撃拂子</span>
<lb ed="T" n="0372a21"/><span class="tx">爲征夷大將軍仁山大居士。預修拈香。欲</span>
<lb ed="T" n="0372a22"/><span class="tx">知前世因。今生受者是。欲知後世因今生</span>
<lb ed="T" n="0372a23"/><span class="tx">作者是。一念旣興。三世平等。功延浩劫。至</span>
<lb ed="T" n="0372a24"/><span class="tx">盡未來。從於今身至於佛身不離是念。故</span>
<lb ed="T" n="0372a25"/><span class="tx">曰。一念普觀無量劫。無去無來亦無住。如是</span>
<lb ed="T" n="0372a26"/><span class="tx">了知三世因。超諸方便成十方。奉佛弟子</span>
<lb ed="T" n="0372a27"/><span class="tx">征夷大將軍。乙巳本命。當於今歳。謹發善</span>
<lb ed="T" n="0372a28"/><span class="tx">念。預修功課。於昨三月二十七日以爲初</span>
<lb ed="T" n="0372a29"/><span class="tx">七。至於七七已過。百日復滿。當於今月初六</span>
<lb ed="T" n="0372b01"/><span class="tx">日爲一周忌。乃倩畫工圖繪大勢至菩薩</span>
<lb ed="T" n="0372b02"/><span class="tx">聖像一尊。命僧頓書妙法華經一部及仁山</span>
<lb ed="T" n="0372b03"/><span class="tx">大居士親手躬書。特命比丘某拈此信香。</span>
<lb ed="T" n="0372b04"/><span class="tx">供養盡虛空界一切三寶。所冀如經所說</span>
<lb ed="T" n="0372b05"/><span class="tx">現世安穩。後生善處。以道受樂。亦得聞法。旣</span>
<lb ed="T" n="0372b06"/><span class="tx">聞法已。離諸障礙。於諸法中任力所能。佛</span>
<lb ed="T" n="0372b07"/><span class="tx">說如是。是決定事自於今者。至盡未來。任</span>
<lb ed="T" n="0372b08"/><span class="tx">力隨意。成就無礙</span>
<lb ed="T" n="0372b09"/><span class="tx">謝保寧首座上堂。僧問。記得。睦州以臨濟</span>
<lb ed="T" n="0372b10"/><span class="tx">謂黃檗曰。此子雖後生向後作一株陰涼</span>
<lb ed="T" n="0372b11"/><span class="tx">大樹。蓋覆天下人去在。未審。睦州具何眼</span>
<lb ed="T" n="0372b12"/><span class="tx">目。便恁麼道。答云。左半斤右八兩。進云。只</span>
<lb ed="T" n="0372b13"/><span class="tx">如臨濟在黃檗處。喫六十拄杖不悟。到大</span>
<lb ed="T" n="0372b14"/><span class="tx">愚處方悟誵訛在甚麼處。答云。彼短此長。</span>
<lb ed="T" n="0372b15"/><span class="tx">進云。雲門被睦州拶折其足。便能指出雪</span>
<lb ed="T" n="0372b16"/><span class="tx">峯頂上鐵枷。此又如何。答云。前七尺後三寸。</span>
<lb ed="T" n="0372b17"/><span class="tx">進云。從上自古無量因緣。今日一一欲乞</span>
<lb ed="T" n="0372b18"/><span class="tx">指示。和尙還肯垂慈也無。答云。不肯。進云。</span>
<lb ed="T" n="0372b19"/><span class="tx">大衆證明。學人禮謝。答云。恰似。乃云。相逢</span>
<lb ed="T" n="0372b20"/><span class="tx">不拈。出擧意便知有。且道。知有箇甚麼。十</span>
<lb ed="T" n="0372b21"/><span class="tx">成好箇金剛鑚。攤向門前賣與誰</span>
<lb ed="T" n="0372b22"/><span class="tx">六月旦上堂。僧問。記得僧問智門。蓮花未</span>
<lb ed="T" n="0372b23"/><span class="tx">出水時如何。門云。荷葉。此意如何。答云。荷</span>
<lb ed="T" n="0372b24"/><span class="tx">葉。進云。僧曰。蓮花已出水時如何。門云。蓮</span>
<lb ed="T" n="0372b25"/><span class="tx">花。又作麼生。答云。山僧却不恁麼道。進云。</span>
<lb ed="T" n="0372b26"/><span class="tx">今日問和尙。蓮華未出水時如何。答云。適</span>
<lb ed="T" n="0372b27"/><span class="tx">問道了也。進云。出水後如何。答云。重言不</span>
<lb ed="T" n="0372b28"/><span class="tx">當吃。進云。恁麼則昔日智門。今日和尙。答</span>
<lb ed="T" n="0372b29"/><span class="tx">云。且莫埋沒他。進云。此是時節因緣。如何</span>
<lb ed="T" n="0372c01"/><span class="tx">是向上底事。答云。依俙似曲纔堪聽。又被</span>
<lb ed="T" n="0372c02"/><span class="tx">風吹別調中。乃云。一二三四五六。拈拄杖</span>
<lb ed="T" n="0372c03"/><span class="tx">卓云。何不道七。纔道七便有八。古人道。</span>
<lb ed="T" n="0372c04"/><span class="tx">一任添取。且道。添箇甚麼　復擧。六祖謂</span>
<lb ed="T" n="0372c05"/><span class="tx">明上座云。不思善不思惡。正當與麼時。如何</span>
<lb ed="T" n="0372c06"/><span class="tx">是上座父母未生已前本來面目。明便悟云。</span>
<lb ed="T" n="0372c07"/><span class="tx">上來密語密意此外還更有也無。祖云。我爲</span>
<lb ed="T" n="0372c08"/><span class="tx">儞說底。卽非密也。儞若反觀自己密在汝</span>
<lb ed="T" n="0372c09"/><span class="tx">邊。拈云。六祖向太虛空裏。開却兩扇大門。</span>
<lb ed="T" n="0372c10"/><span class="tx">敎明上座入。明上座一見便入。歸到家裏。却</span>
<lb ed="T" n="0372c11"/><span class="tx">見家中。有如許寛廣。不可思議。故曰密語</span>
<lb ed="T" n="0372c12"/><span class="tx">密意。此門自古開至于今。而如今之人。十</span>
<lb ed="T" n="0372c13"/><span class="tx">箇有九人。却擔却此兩扇門。一地裏走向</span>
<lb ed="T" n="0372c14"/><span class="tx">此門上坐臥。及向外邊走不肯入。爭奈何。</span>
<lb ed="T" n="0372c15"/><span class="tx">下座</span>
<lb ed="T" n="0372c16"/><span class="tx">上堂。三千威儀。八萬細行。竪起拂子云。此</span>
<lb ed="T" n="0372c17"/><span class="tx">是第一儀。拈拄杖卓一下云。此是第一行。</span>
<lb ed="T" n="0372c18"/><span class="tx">行者行也。儀者宜也所以道。行而宜之之謂</span>
<lb ed="T" n="0372c19"/><span class="tx">義。且道。如何是第一義。撃拂子云。向南</span>
<lb ed="T" n="0372c20"/><span class="tx">看北斗</span>
<lb ed="T" n="0372c21"/><span class="tx">解夏上堂。善玖侍者出問。參侍巾瓶九十</span>
<lb ed="T" n="0372c22"/><span class="tx">日。西來祖意不可得。快便難逢。請師端的。</span>
<lb ed="T" n="0372c23"/><span class="tx">答云。須彌頂上撃金鐘。進云。眞如解脫神通</span>
<lb ed="T" n="0372c24"/><span class="tx">遊戲。本自具足。何故有迷有悟。答云。盞子</span>
<lb ed="T" n="0372c25"/><span class="tx">撲落地楪子成七片。進云。與麼則人人解</span>
<lb ed="T" n="0372c26"/><span class="tx">却布袋頭。箇箇證自恣三昧去耶。答云。飛</span>
<lb ed="T" n="0372c27"/><span class="tx">龍在天。進云。秋初夏末。東去西去。萬里無</span>
<lb ed="T" n="0372c28"/><span class="tx">寸草處去。此意如何。答云。絆殺人。進云。如</span>
<lb ed="T" n="0372c29"/><span class="tx">是則出門便是草。擬向甚麼處去。答云。兩</span>
<lb ed="T" n="0373a01"/><span class="tx">頭俱坐斷。進云。不去不來時又作麼生。答</span>
<lb ed="T" n="0373a02"/><span class="tx">云。看脚下。乃云。將此深心奉塵刹。是則名</span>
<lb ed="T" n="0373a03"/><span class="tx">爲報佛恩。此是九旬聖制。剋期取證底。若</span>
<lb ed="T" n="0373a04"/><span class="tx">夫衲僧家隨分所有者。卽今不暇拈出。何故</span>
<lb ed="T" n="0373a05"/><span class="tx">一葉落天下秋</span>
<lb ed="T" n="0373a06"/><span class="tx">上堂。卵有毛。雞三足。龜長於蛇。鉢盂無柄。</span>
<lb ed="T" n="0373a07"/><span class="tx">乃竪起拂子云。拂子聻。下座</span>
<lb ed="T" n="0373a08"/><span class="tx">上堂。飛廉善走惡來多力。一日到眞如。打</span>
<lb ed="T" n="0373a09"/><span class="tx">倒籬兼壁。東西成一統。更無南與北。潑頼</span>
<lb ed="T" n="0373a10"/><span class="tx">家私幾箇知。庭下寒花蝶也迷</span>
<lb ed="T" n="0373a11"/><span class="tx">上堂垂語云。藥因救病出金瓶。正恁麼時</span>
<lb ed="T" n="0373a12"/><span class="tx">有不病者。請來相見。山僧與儞診候臨時。</span>
<lb ed="T" n="0373a13"/><span class="tx">良久云。依舊不沾唇。乃云。作麼生自從胡</span>
<lb ed="T" n="0373a14"/><span class="tx">亂後三十年。不少鹽醤。也大奇也大奇。眞</span>
<lb ed="T" n="0373a15"/><span class="tx">如者裏。不如斯清水白米。本來有喫。則任</span>
<lb ed="T" n="0373a16"/><span class="tx">君喫。不喫也由伊。何故如此。三年一閏。五</span>
<lb ed="T" n="0373a17"/><span class="tx">年再閏。地久天長。麻姑無信。忒尀耐忒尀</span>
<lb ed="T" n="0373a18"/><span class="tx">耐。蓬莱水淺方平。不會。翠竹黃花又過秋。</span>
<lb ed="T" n="0373a19"/><span class="tx">知他幾箇生慚愧</span>
<lb ed="T" n="0373a20"/><span class="tx">一日本覺居士問。臨濟德山。以棒喝開示</span>
<lb ed="T" n="0373a21"/><span class="tx">學者。未審。和尙用箇甚麼。師云。我用劍耳。</span>
<lb ed="T" n="0373a22"/><span class="tx">覺云。此是第二頭。師云。我不管儞。第二頭</span>
<lb ed="T" n="0373a23"/><span class="tx">第三頭。第一頭但是一切都斬。良久。師再問</span>
<lb ed="T" n="0373a24"/><span class="tx">云。正恁麼時儞命何在。覺云。不通風。師云。</span>
<lb ed="T" n="0373a25"/><span class="tx">因甚麼儞頭落也不知。覺乃喝。師云。正是</span>
<lb ed="T" n="0373a26"/><span class="tx">第二頭</span>
<lb ed="T" n="0373a27"/><span class="tx">因註楞伽經上堂。五法三自性識。二種無</span>
<lb ed="T" n="0373a28"/><span class="tx">我。乃至一百八句。且道。是甚麼義。拈拄杖</span>
<lb ed="T" n="0373a29"/><span class="tx">卓一下云。是此義其或未然後五日看</span>
<lb ed="T" n="0373b01"/><span class="tx">復擧。紫璘供奉欲註經。忠國師曰。凡註經</span>
<lb ed="T" n="0373b02"/><span class="tx">須會佛意始得。璘云。若不會佛意。爭解</span>
<lb ed="T" n="0373b03"/><span class="tx">註得經。國師令侍者盛一椀水。著米七粒</span>
<lb ed="T" n="0373b04"/><span class="tx">在水中。椀面安筋一隻。乃問此是甚麼義。</span>
<lb ed="T" n="0373b05"/><span class="tx">璘無語。國師云。老僧意尙不會。況佛意。爭</span>
<lb ed="T" n="0373b06"/><span class="tx">能註得經。拈云。若是眞如當時。只道。此是</span>
<lb ed="T" n="0373b07"/><span class="tx">忠國師因紫璘供奉欲註經。令侍者盛水</span>
<lb ed="T" n="0373b08"/><span class="tx">一椀。著米七粒於水中。椀面安筋一隻。乃</span>
<lb ed="T" n="0373b09"/><span class="tx">問。是甚麼義<anchor n="0373b0901" xml:id="10B170373b0901"></anchor>義。又曰。是國師意。又曰。實非</span>
<lb ed="T" n="0373b10"/><span class="tx">佛意。當時若也如此對答。未必國師不向</span>
<lb ed="T" n="0373b11"/><span class="tx">明窓下安排。且道。卽今還有向明窓下安</span>
<lb ed="T" n="0373b12"/><span class="tx">排也無。下座</span>
<lb ed="T" n="0373b13"/><span class="tx">上堂。以拂子作圓相云。大衆會麼。今日開</span>
<lb ed="T" n="0373b14"/><span class="tx">爐。下座</span>
<lb ed="T" n="0373b15"/><span class="tx">達磨祖忌拈香。少林花木正凋霜。天老誰知</span>
<lb ed="T" n="0373b16"/><span class="tx">地亦荒。結果自然成更好。慇懃炷此一爐香｣</span>
<lb ed="T" n="0373b17"/><span class="tx">上堂。有意氣時添意氣。黃牛八脚垂過鼻。</span>
<lb ed="T" n="0373b18"/><span class="tx">風流不在著衣多。會使不如家富貴</span>
<lb ed="T" n="0373b19"/><span class="tx">赴建長請退院上堂。眞如界内。本無許事。</span>
<lb ed="T" n="0373b20"/><span class="tx">且道。因甚麼進一歩。直得天高東南。退一</span>
<lb ed="T" n="0373b21"/><span class="tx">歩。直得地傾西北。良久云。豈不見道。伸脚</span>
<lb ed="T" n="0373b22"/><span class="tx">唯在縮脚裏。卽下座</span>
<lb ed="T" n="0373b23"/><span class="tx">眞如禪寺語錄</span><note place="inline">終</note>
<lb ed="T" n="0373b24"/>
<lb ed="T" n="0373b25"/>
<lb ed="T" n="0373b26"/>
<lb ed="T" n="0373b27"/>
<lb ed="T" n="0373b28"/>
<lb ed="T" n="0373b29"/>
<lb ed="T" n="0373c01"/>
</body>
<back>
    <cb:div type="taisho-notes">
    <head>大正 校註</head>
    <note n="0334a0401" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B0F0334a0401">＜原＞大谷大學藏寫本, 首題新加之</note>
<note n="0334a0602" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B100334a0602">此目錄新作之</note>
<note n="0349c2501" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B110349c2501">答＝拈？</note>
<note n="0353a0701" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B120353a0701">某＝其？</note>
<note n="0360a2501" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B130360a2501">唱＝喝</note>
<note n="0364b1001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B140364b1001">□＝儞</note>
<note n="0365a2901" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B150365a2901">通＝逼</note>
<note n="0371c1301" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B160371c1301">大作＝作大？</note>
<note n="0373b0901" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#10B170373b0901">〔義〕－？</note>
    </cb:div>
</back>
</text>
</TEI>
